II OZ 429/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Popowska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosków A. K. w sprawie ze skargi A. K. na uchwałę Rady Miasta G. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania likwidacji i połączenia zakładów budżetowych postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 248/14 Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił bez rozpoznania: wniosek skarżącego z dnia 20 lutego 2015 r. o doręczenie kopii pełnomocnictwa dla radcy prawnego upoważnionego do reprezentowania Gminy Miasta G. i wniosek skarżącego z dnia 26 lutego 2015 r. o doręczenie protokołu rozprawy. Sąd wskazał, że A. K. nie uzupełnił braków formalnych powyższych wniosków poprzez ich podpisanie, do czego został zobowiązany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2015 r. Z tego względu, Sąd I instancji zarządził o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania, na podstawie art. 49 § 1 i 2 P.p.s.a. A. K. wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2015 r. wezwał A. K. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie z dnia 25 marca 2015 r., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jako podstawę prawną wezwania wskazał art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zarządzenie z dnia 10 kwietnia 2015 r. stało się przedmiotem zażalenia A. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 220 § 4 P.p.s.a. oraz art. 7, art. 87 ust. 1, art. 178 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie. Odnosząc się do powołanego przez Sąd I instancji § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, wskazał, że przepis ten ma zastosowanie jedynie do zażaleń na postanowienia, lecz nie do zażaleń na zarządzenia wojewódzkich sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Rozstrzygnięcie sprawy na obecnym etapie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy od zażalenia na zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane w trybie art. 49 § 2 P.p.s.a. należy uiścić wpis sądowy? Udzielając odpowiedzi na tak postawione pytanie, trzeba mieć na uwadze kilka kluczowych kwestii. Przede wszystkim zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasadę tą konkretyzuje art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a. stanowiący, że od pism takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie zaś z art. 194 § 1 P.p.s.a. oraz art. 198 P.p.s.a. zażalenie można wnieść na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz zarządzenie przewodniczącego. Skoro w art. 230 § 2 P.p.s.a. ustawodawca nie wprowadził rozróżnienia, o jakie zażalenie chodzi czy od postanowienia sądu czy od zarządzenia przewodniczącego, to należy przyjąć, że co do zasady zażalenie podlega wpisowi w obu tych wypadkach. Wyjątek od tej zasady wprowadzono w art. 220 § 4 P.p.s.a., albowiem zwolniono od wpisu sądowego zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wydane na podstawie art. 220 § 1 P.p.s.a. oraz zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Innymi słowy, ustawodawca zwolnił od wpisu stronę, która wnosi zażalenie w związku z faktem, iż jej pismo procesowe, powodujące konieczność uiszczenia wpisu sądowego, zostało odrzucone z powodu braków fiskalnych. W niniejszej sprawie wnioski skarżącego zostały pozostawione bez rozpoznania zarządzeniem wydanym na podstawie art. 49 § 2 P.p.s.a. Skarżący nie uzupełnił w zakreślonym terminie innych braków formalnych aniżeli braki fiskalne. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić trzeba, że zażalenie na zarządzenie wydane w trybie art. 49 § 2 P.p.s.a. podlega wpisowi sądowemu zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a. Wniosek ten wspiera również treść art. 227 § 2 P.p.s.a. Z tego przepisu wynika bowiem, że od zażalenia na zarządzenie przewodniczącego w przedmiocie kosztów sądowych nie pobiera się opłat sądowych, a zatem, a contrario, od innych zażaleń na zarządzenia przewodniczącego należy wpis pobrać (za wyjątkiem art. 220 § 4 P.p.s.a. – o czym była mowa wyżej). Zaprezentowanego poglądu nie zmienia fakt, że we wspomnianym rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 233 P.p.s.a. ustawodawca nie wskazał wpisu od zażalenia na zarządzenie przewodniczącego. Jest to z pewnością wada legislacyjna aktu wykonawczego. Niemniej jednak trzeba pamiętać, że Rada Ministrów była upoważniona jedynie do określenia wysokości wpisów. Oznacza to, że brak stosownej regulacji w tym akcie prawnym nie może przesądzać o braku obowiązku uiszczenia takiego wpisu. Obowiązek ten jasno bowiem wynika z przytoczonych przepisów rangi ustawowej, w szczególności art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a. Jego wysokość zaś można określić na podstawie art. 233 P.p.s.a., przyjmując w tym przypadku, że powinien on być wpisem minimalnym przewidzianym przez ustawę – 100 zł. Tym bardziej, że właśnie taką wysokość wpisu ustawodawca przewidział dla zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych. Analogiczne potraktowanie zarządzenia przewodniczącego z postanowieniem wojewódzkiego sądu administracyjnego co do kwestii fiskalnych wpisuje się w konwencję uregulowań prawnych dotyczących zarządzenia przewodniczącego przyjętych na gruncie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym względzie wskazać trzeba na art. 167 P.p.s.a., który stanowi, iż przepisy działu III rozdziału 10 "orzeczenia sądowe" stosuje się odpowiednio do zarządzeń przewodniczącego oraz art. 198 P.p.s.a. nakazującego odpowiednie stosowanie do zarządzeń przewodniczącego przepisów działu IV rozdziału 2 "zażalenie". Dlatego, mimo wskazania błędnej podstawy do żądania wpisu w kwocie 100 zł (§ 2 ust 1 pkt 7 rozporządzenia), wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu było działaniem prawidłowym (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 503/08 i z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 450/10). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.