II OZ 428/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1705/15 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 21 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. P., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Na wniosek pełnomocnika skarżącej z dnia 22 lipca 2016 r., złożony w ustawowym terminie, Sąd sporządził uzasadnienie ww. wyroku. Przesyłkę zawierającą uzasadnienie wyroku doręczono pełnomocnikowi skarżącej w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 73 P.p.s.a. Postanowieniem z dnia 14 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wyrok z dnia 21 lipca 2016 r. jest prawomocny od dnia 30 września 2016 r. Pismami z dnia 18 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 74), doręczenie mu odpisu sporządzonego uzasadnienia wyroku z dnia 21 lipca 2016 r. (k. 75) oraz złożył skargę kasacyjną (k. 76). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, że Sąd próbował doręczyć mu przesyłkę zawierającą wyrok wraz z uzasadnieniem na adres: ul. W. [...], 00-201 Warszawa, zamiast na adres: ul. T., 04-766 Warszawa, który został przez niego podany w piśmie z dnia 22 lipca 2016 r. Zatem, zdaniem pełnomocnika skarżącej, Sąd nie dokonał aktualizacji danych w tym zakresie. Postanowieniem z dnia 22 maja 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd wskazał na próbę doręczenia przesyłki zawierającej wyrok wraz z uzasadnieniem na adres pełnomocnika skarżącej, podany w aktach sprawy (ul. W. [...],[...]Warszawa). Adres ten wynikał ze skargi (adnotacja pod nazwiskiem pełnomocnika: "dane w stopce pisma" oraz z pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 22 lipca 2016 r., stanowiącego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku (adnotacja pod nazwiskiem pełnomocnika: "dane w a.s."). Dopiero w piśmie z dnia 18 kwietnia 2017 r., stanowiącym wniosek o doręczenie sporządzonego uzasadnienia wyroku, pełnomocnik skarżącej wskazał, że wnosi o doręczenie go na inny adres (ul. T., 0 [...]Warszawa). Informacja ta została uwzględniona i odnotowana w urządzeniach teleinformatycznych Sądu. W związku z powyższym Sąd nie zgodził się z argumentacją pełnomocnika skarżącej, że informował Sąd o zmianie adresu już w piśmie z dnia 22 lipca 2016 r. W ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącej nie dopełnił należytej staranności przy poinformowaniu Sądu o zmianie adresu, czego konsekwencją stało się uchybienie przez niego, z własnej winy, terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 86 § 1 P.p.s.a. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 70 § 1 P.p.s.a. strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu (art. 70 § 2 ustawy). Z powyższego wynika, że obowiązek zawiadamiania o zmianie adresu ciąży na stronie (lub jego przedstawicielu) od momentu doręczenia pouczenia zgodnie z art. 70 § 2 P.p.s.a. i jest on niezależny od tego, czy strona ustanowiła pełnomocnika w sprawie, czy nie. Obowiązek ten istnieje w czasie trwania postępowania, do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie. W doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie przez stronę powyższego obowiązku nie zawsze powoduje automatyczny skutek w postaci pozostawienia pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Sąd powinien dokonywać doręczeń pism pod rzeczywistym adresem, jeśli w jakikolwiek sposób się o nim dowie. Jeżeli więc sądowi znany jest nowy adres, wzgląd na ekonomię postępowania i obowiązek przeciwdziałania przewlekaniu postępowania nakazują skierowanie pisma pod nowy adres (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod redakcją T. Wosia, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2009, s. 413). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca uzasadnienie wyroku została skierowane na adres: ul. W. [...],[...]Warszawa i po dwukrotnym jej awizowaniu została uznana za skutecznie doręczoną i dołączona do akt sprawy. Uwadze Sądu pierwszej instancji umknął jednak fakt, że w stopce pisma z dnia 22 lipca 2016 r., stanowiącego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz na kopercie, w której znajdował się ten wniosek widnieje inny adres pełnomocnika skarżącej, tj. ul. T., [...] Warszawa i to na ten adres Sąd powinien był skierować odpis uzasadnienia wyroku z dnia 21 lipca 2016 r. Jak już wyżej wskazano, Sąd powinien dokonywać doręczeń pism pod rzeczywistym adresem, o którym dowie się w jakikolwiek sposób. Jeśli więc Sąd dowiedział się o nowym adresie z pisma stanowiącego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz z koperty zwierającej ten wniosek, to winien uwzględnić ten adres przy dokonywaniu następnych doręczeń. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 188 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.