II OZ 427/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2840/17 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej oraz inwentaryzacji geodezyjnej postanawia: oddalić zażalenie.

R. S., pismem z 20 grudnia 2017 r., złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia października 2017 r., znak: [...], którą została utrzymana w mocy decyzja Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], nakładająca na R. S. obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej obejmującej dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą przebudowanej drogi krajowej nr 79, w zakresie budowy dwóch zjazdów publicznych w km 186+920,00 i w km 186+974,90 wraz z wykonanym poszerzeniem jezdni dla pasa wyłączenia oraz wydzieleniem pasa ruchu dla lewoskrętu w miejscowości W., gmina W. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2018 r. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymana wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które świadczyłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia szkody w wymaganym ustawą, wymiarze znacznym. Strona skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że poniesienie kosztu zlecenia wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz projektu stałej organizacji ruchu przypisanych decyzją GINB w Warszawie, będzie stanowiło dla skarżącego znaczną szkodę o nieodwracalnych skutkach. Na dowód powyższego skarżący załączył wstępną informację, według której koszty ogólne prac projektowych oraz zajęcia terenu drogi krajowej szacuje się na około 25000 zł brutto. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazany wyżej przepis zobowiązuje stronę do podania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez stronę. Niemniej jednak przyjęcie takiego poglądu nie może prowadzić do całkowitego zwolnienia strony z podania jakichkolwiek okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i w konsekwencji do przerzucania w całości ciężaru wskazania tych przesłanek na sąd administracyjny. Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Rzeczą sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Wskazać także należy na prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące, że skarżący jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, orzeczenie dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd może wówczas sięgać do informacji wynikających z akt sprawy, nie może jednak zastępować strony w poszukiwaniu racji przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie wskazał żadnych argumentów na poparcie swojego żądania. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Zatem już tylko z powodu braku uzasadnienia wniosku nie było wystarczającej podstawy pozwalającej zastosować wobec skarżącego ochrony tymczasowej. Przytoczył okoliczności mające, jego zdaniem, uzasadnić wstrzymanie zaskarżonej decyzji dopiero w zażaleniu. Wskazał wysokość wynagrodzenia za wykonanie dokumentacji przewidywanego przez członka Świętokrzyskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W związku z tym konieczne jest spostrzeżenie, że przesłanka wyrządzenia znacznej szkody może być oceniona w odniesieniu nie tylko do wysokości wydatków związanych z wykonaniem decyzji, ale także w powiązaniu z sytuacją adresata zaskarżonego nakazu. Okoliczności dotyczące tej sytuacji nie zostały w zażaleniu podniesione. Nawet zatem uwzględniając możliwość reformatoryjnego orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny, należy stwierdzić, że skarżący również w zażaleniu nie wykazał zaistnienia przesłanki wyrządzenia znacznej szkody w sposób wymagany przepisem art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.