II OZ 426/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 565/23 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2022 r., nr 2055/2022 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia inwentaryzacji i oceny technicznej budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 565/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 grudnia 2022 r., nr 2055/2022 w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia inwentaryzacji i oceny technicznej budynku. Sąd stwierdził, że wnioskodawca J. L. pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wykazał w sposób dostateczny zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, tj. nie podał okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie uprawdopodobnił więc, że w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej jako: "p.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. L. zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niezasadną odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że na wezwanie PINB w P. przeprowadził prace naprawcze w budynku w niezbędnym zakresie w celu zabezpieczenia go przed ewentualnym wystąpieniem zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Wskazał, że koszt niezbędnych wykonanych przez niego napraw budynku w jego obecnym stanie w okresie od 2017 r. do 2022 r. wyniósł ok. 20 000 zł. Natomiast wykonanie zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 grudnia 2022 r., nr 2055/2022 obciąży go dodatkowym kosztem w postaci wykonania niepotrzebnej i kosztownej inwentaryzacji i oceny technicznej budynku jednorodzinnego, który wg szacunków wyniesie ok. 17 000 – 19 000 zł. Zdaniem skarżącego taki dodatkowy i zbędny wydatek nie wymagany przepisami Prawa budowlanego stanowić będzie w sposób oczywisty znaczną szkodę o nieodwracalnych skutkach. Będzie to bowiem dla skarżącego ogromne obciążenie finansowe, gdyż jak wskazał oboje z żoną są emerytami dysponującymi rocznym dochodem z emerytur wynoszącym ok. 64 200 zł (2 675 zł miesięcznie na osobę). Na dowód powyższego skarżący załączył PIT 40A żony oraz swój PIT 11A. W związku z powyższym skarżący stwierdził, że wykonanie zaskarżonego postanowienia przekracza jego możliwości finansowe, zwłaszcza że nie posiada oszczędności, co niewątpliwie spowoduje nieodwracalną szkodę wyrażającą się w znacznym obniżeniu na lata poziomu codziennego życia. Z tych też powodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 grudnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zagrożenie wystąpieniem znacznej szkody należy rozumieć jako możliwość powstania szkody zarówno majątkowej, jak i niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zasadnicze znaczenie przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu ma spełnienie przez wnioskodawcę obowiązku uprawdopodobnienia wystąpienia ww. przesłanek. Musi on przedstawić okoliczności świadczące o tym, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd może doprowadzić do takiej zmiany w jego osobistej sytuacji, że będzie narażony na znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki. W ocenie NSA, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżący we wniosku o wstrzymanie nie wykazał jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby stanowić przedmiot oceny Sądu w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wniosek o wstrzymanie nie zawierał żadnej argumentacji, która wskazywałaby na zagrożenie skarżącego znaczną szkodą czy też wystąpieniem trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji kiedy doszłoby do wykonania zaskarżonego postanowienia zobowiązującego do przedstawienia inwentaryzacji i oceny technicznej budynku. Sąd pierwszej instancji nie mógł uwzględnić wniosku o wstrzymanie skoro skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które odpowiadałyby przesłankom wstrzymania z art. 61 § 3 p.p.s.a. Opierając się zatem jedynie na lakonicznym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd słusznie oddalił go wskazując na brak jego uzasadnienia. Nie doszło tym samym do naruszenia prawa czy też wydania postanowienia Sądu sprzecznie ze stanem faktycznym w sprawie skoro w skardze, zwierającej wniosek o wstrzymanie nie wskazano jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby świadczyć o wystąpieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak tych okoliczności podważa zarzut rozpatrzenia sprawy z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie NSA, za wstrzymaniem wykonania nie przemawiają także okoliczności podniesione w zażaleniu. Podkreślić należy, że wniosek skarżącego dotyczy wstrzymania wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 grudnia 2022 r., nr 2055/2022, którym uchylono postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 23 sierpnia 2022 r., nr 35/2022 w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczono nowy termin, a w pozostałym zakresie utrzymano w mocy ww. postanowienie nakładające na J. L. obowiązek przedstawienia inwentaryzacji i oceny technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanego w P. przy ul. W, na działce o nr [...] wraz z wyszczególnieniem ewentualnych niezbędnych prac, koniecznych do doprowadzenia ww. budynku do stanu zgodnego z przepisami z uwagi na zły stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego biorąc pod uwagę jego wpływ na drugą część budynku mieszkalnego jednorodzinnego (część bliźniaka) zlokalizowaną na działce nr [...] w P. A zatem pomimo tego, że skarżący wskazuje na niskie dochody i brak oszczędności to nie można zakwalifikować tego jako zagrożenie znaczną szkodą, bowiem nie uprawdopodobnił on w pełni, że wykonanie tej inwentaryzacji i oceny technicznej istotnie pogorszy jego obecną sytuację finansową. Inwentaryzacja i ocena techniczna budynku ma dać odpowiedź jakie niezbędne i konieczne prace należy wykonać, aby budynek będący w złym stanie technicznym nie stanowił zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, biorąc pod uwagę jego wpływ na sąsiednią zabudowę. Tak oznaczony cel przeprowadzenia inwentaryzacji i oceny technicznej budynku, w ocenie NSA, sam w sobie przemawia za niewstrzymywaniem wykonania postanowienia organu nadzoru budowlanego, bowiem wykonanie tego postanowienia pozwoli ocenić aktualny stan techniczny budynku, który obecnie jest niewiadomą dla organów i może stanowić realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi i mienia na sąsiednich nieruchomościach. Zauważyć także należy, że wydane w rozpoznawanej sprawie postanowienia mogą zostać uchylone przez Sąd w wyniku rozpoznania skargi. A zatem w razie ich uchylenia i poniesienia przez skarżącego kosztów ich wykonania możliwe będzie dochodzenie od organów zwrotu poniesionych kosztów. Szkoda nie będzie więc nieodwracalna. Z kolei argumentacja kwestionująca legalność nałożenia obowiązku wykonania inwentaryzacji i oceny technicznej budynku nie mogła być przedmiotem oceny Sądu przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, bowiem tego rodzaju oceny są niedopuszczalne w postępowaniu z wniosku o wstrzymanie, gdyż prowadziłyby do niedopuszczalnego przedsądu. Oceny takiej Sąd dokona w postępowaniu głównym rozpatrując skargę. A zatem w niniejszej sprawie nie wykazano w sposób wystarczający, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia spowodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, ani też, by były to czynności trudne do odwrócenia, a tylko takie mogą stanowić podstawę zastosowania ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.