II OZ 398/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 674/17 w przedmiocie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi I. G., J. K., A. S., M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek I. G., J. K., A. S., M. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Sąd wskazał, że stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 czerwca 2017 r. skarżący: A. S. i M. S. solidarnie oraz J. K. i I. G., zostali wezwani do uiszczenia wpisów od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto zarządzeniem Referendarza WSA w Krakowie z dnia 30 maja 2017 roku, każdy ze skarżących został zobowiązany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podpisanie skargi bezpośrednio pod skargą oraz nadesłanie 34 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem przez wszystkich skarżących lub własnoręcznie podpisanych (z pouczeniem, iż wykonanie tego obowiązku przez jednego skarżącego zwalnia pozostałych) w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący odebrali wezwania w różnych terminach ale tylko A. S., który odebrał wezwanie [...] czerwca 2017 r., uiścił wpis od skargi w dniu [...] czerwca 2017 roku, czyli 3 dni po terminie, a braki formalne skargi uzupełnił [...] czerwca 2017 roku, czyli 6 dni po terminie. Postanowieniem z dnia 4 października 2017 r., w związku z powyższym, Sąd odrzucił wniesioną skargę. Pismem z dnia 6 października 2017 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wskazanym w pierwszym akapicie postanowieniem WSA w Krakowie oddalił powyższy wniosek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd zaznaczył, że o braku zawinienia w uchybieniu terminu można mówić wyłącznie wówczas, gdy skarżący przekracza termin pomimo dochowania należytej staranności w dbałości o własne sprawy i przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Powyższego wymogu skarżący nie dochowali, gdyż nie dołożyli żadnego starania w zachowaniu terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący: A. S., M. S., J. K. i I. G., jednak z uwagi na niedochowanie terminów procesowych Sąd postanowieniem z dnia 2 stycznia 2018 r. odrzucił zażalenia M. S., J. K. i I. G.. W treści zażalenia skarżący kwestionują ocenę Sądu, iż nie dochowali należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Podnoszą, że kwestia rozpatrzenia uzupełnienia braków formalnych przy skardze zbiorowej powinna mieć miejsce po skutecznym odebraniu pisma przez ostatniego ze skarżących. Ponadto ze względu na różne terminy doręczeń istniał problem zebrania podpisów co opóźniło cały proces. W ocenie skarżących w takich sytuacjach Sąd "powinien dyktować bardziej realne terminy np. 14 dni" na uzupełnienie braków formalnych. Skarżący wyrazili również niezrozumienie dlaczego, wobec istnienia braków formalnych skargi, Sąd wyznaczył termin rozprawy, a także wydał postanowienia z dnia 31 lipca 2017 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017; poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z przepisem tym koresponduje przepis art. 87 § 2 p.p.s.a., z którego wynika, iż w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. W przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę Sądu I instancji, że nie zachodzą przesłanki przywrócenia terminu z art. 86 § 1 p.p.s.a. Brak dochowania należytej staranności związany jest przede wszystkim z dowolnym interpretowaniem przez skarżących przepisów prawa. Po pierwsze zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1: "Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej". W tym przypadku mamy do czynienia ze skargą zatem zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 3, który stanowi, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie (7 dni) powoduje odrzucenie skargi. Podkreślić należy, że termin ten jest terminem ustawowym, który nie może ulec ani przedłużeniu, ani skróceniu. Liczba dni przeznaczonych na uzupełnienie braków nie zależy od sądu - jak sugerują skarżący - ale jest określona przez ustawę. Analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku uiszczenia wpisu od skargi gdzie termin i konsekwencje jego niedochowania określa art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. O tych konsekwencjach skarżący zostali prawidłowo pouczeni. W przepisach prawa nie znajduje odzwierciedlenia natomiast pogląd skarżących, że rozpatrywanie terminów powinno mieć miejsce po odebraniu wezwania przez "ostatniego" ze skarżących. Sąd działa w oparciu o przepisy prawa i wyobrażenie skarżących o tym jak, w ich ocenie, powinno ono działać nie może stanowić przesłanki do uznania ich braku winy w przekroczeniu terminów ustawowych. Jeżeli chodzi o kwestię zawiadomienia skarżących o rozprawie i wydania postanowienia z dnia 31 lipca 2017 r. to Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że odrzucenie skargi sąd może orzec na każdym etapie postępowania, zarówno na posiedzeniu niejawnym, jak i na rozprawie, jeżeli tylko wystąpi jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a. Zasadą jest, że sąd rozpoznaje sprawy na rozprawie. Nawet w sytuacji gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, sąd może wyznaczyć rozprawę (art. 90 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że odrzucenie skargi na rozprawie nie narusza przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydane wcześniej postanowienie z dnia 31 lipca 2017 r. było natomiast normalnym elementem procedowania Sądu, w wyniku którego rozpoznano wniosek zawarty w skardze. Należy nadmienić, że rozpoznanie wniosku nastąpiło po uzupełnieniu przez A. S. braków formalnych skargi ale przed odrzuceniem przez Sąd skargi wobec dokonania tej czynności z uchybieniem terminu. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.