II OZ 387/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1976/25 o odmowie wstrzymania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi F.M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 czerwca 2025 r., znak DOR.7101.223.2024.KPI w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania i dostarczenia oceny technicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 1976/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi F.M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 czerwca 2025 r., znak DOR.7101.223.2024.KPI w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania i dostarczenia oceny technicznej. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 października 2024 r., nr 890/2024, znak WOB.7714.2.2024.MWOR nakładające na Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Krakowie, P.M. i F.M. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej muru oporowego w części dotyczącej terminu dostarczenia ekspertyzy technicznej muru oporowego i w tym zakresie ustalił nowy termin do 31 października 2025 r. oraz utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu I instancji w pozostałej części. Skargę na postanowienie organu II instancji z 11 czerwca 2025 r., znak DOR.7101.223.2024.KPI wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania powyższego postanowienia złożył F.M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, przy czym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zawierał uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Według Sądu skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonego postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł F.M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Postanowienie zostało zaskarżone w całości. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") przez odmowę wstrzymania wykonania postanowienia organu, kiedy jego wykonanie wymaga nakładów finansowych, których poniesione nie zostanie zrekompensowane w przypadku uchylenia z obrotu prawego zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na podstawie powyższego zarzutu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając żalący podniósł, że realizacja obowiązku nałożonego w zaskarżonym postanowieniu organu wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych na przygotowanie ekspertyzy technicznej muru oporowego, która sporządzona zostać musi przez uprawniony podmiot. Koszty w tym zakresie ciążyć będą na skarżącym, z uwagi na treść rozstrzygnięcia organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że wnioskujący nie wykazał przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej, mimo że to na nim spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołanie się na ogólnikowe konsekwencje finansowe wobec braku wskazań do określenia sytuacji finansowej wnioskującego, nie może uzasadniać uznania, że przesłanki dla zastosowania ochrony tymczasowej zostały spełnione. W sytuacji gdy wnioskujący nie wskazuje we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek nie uzasadnia, to nie jest obowiązkiem sądu poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z 10.10.2013 r., I OZ 876/13). Należy podkreślić, że z przytoczonych w zażaleniu stwierdzeń również nie sposób ocenić stopnia szkody, która mogłaby być wyrządzona wykonaniem zaskarżonego postanowienia. Także ewentualne trudne do odwrócenia skutki, jakie powodowałoby wykonanie postanowienia organu, nie zostały dookreślone w dostatecznie jasny sposób. Natomiast ogólnikowe wskazanie, że "realizacja obowiązku nałożonego w zaskarżonym postanowieniu organu wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych na przygotowanie ekspertyzy technicznej muru oporowego, która sporządzona zostać musi przez uprawniony podmiot", nie może być uznane za wykazanie przesłanek udzielania ochrony tymczasowej. Warto przy tym zaznaczyć, że obowiązek zapłaty świadczenia pieniężnego jest odwracalny, ponieważ w przypadku ewentualnego uwzględnienia przez Sąd skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia, wnioskodawca będzie dysponował odpowiednimi środkami prawnymi do ubiegania się o zwrot poniesionych kosztów. Z tych też względów przytoczony w zażaleniu zarzut należy uznać za niezasadny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.