Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 29/24

Wyrok NSA z 16 kwietnia 2026 r., II OSK 29/24

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
16 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (sprawozdawca) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 156/23 w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 21 listopada 2022 r., nr OA.7721.20.5.2022 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy wiaty oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Wyrokiem z 22 czerwca 2023 r., II SA/Rz 156/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Rzeszowie oddalił skargę D. S. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (PWINB) z 21 listopada 2022 r. nr OA.7721.20.5.2022, w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy wiaty. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu pierwszej instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (PINB) w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 10 września 2021 r. na działce nr (...) położonej w Z., będącej własnością G. A. (inwestor) ustalił, że jest na niej wybudowana wiata w kształcie litery "L", służąca dla celów gospodarczych o wymiarach: 15,35 x 4,96 m i druga część o wymiarach: 5,22 x 6,14 m. Powierzchnia zabudowy wiaty wynosi 108,18 m². Obiekt usytuowany jest w odległości około 1,50 m od budynku położonego na sąsiedniej działce. Konstrukcję całej wiaty stanowią słupy drewniane oparte na fundamentach punktowych, konstrukcja dachu drewniana w układzie dwuspadowym z pokryciem blachą trapezową powlekaną. Wody opadowe z dachu odprowadzane są za pomocą rynien i rur spustowych na teren biologicznie czynny działki nr (...) Na podstawie oświadczenia G. A. ustalono, że roboty przy budowie przedmiotowej wiaty zostały wykonane w 2019 r. samowolnie, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. 2.2. Postanowieniem z 25 października 2021 r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (uPb), wstrzymał budowę przedmiotowego obiektu, oraz poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego w myśl art. 48a ust. 1 uPb oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Jak wynika z akt administracyjnych w sprawie pisma wnieśli D. S. oraz G. A., które PWINB potraktował jako zażalenia, w ich następstwie zlecono organowi powiatowemu przeprowadzenie dodatkowego postepowania wyjaśniającego. 2.3. Następnie, 16 grudnia 2021 r. organ I instancji przeprowadził ponowne oględziny ustalając, że przedmiotowy obiekt od czasu ostatniej kontroli z 10 września 2021 r. został podzielony. Stwierdzono, że na działce znajdowały się trzy wiaty o konstrukcji drewnianej, składającej się z drewnianych słupów o wymiarach 14 cm x 14 cm, które zakotwione są przy pomocy profili stalowych w betonowych fundamentach punktowych. Przedmiotowe obiekty posiadają orynnowanie i rury spustowe, które odprowadzają wodę wzdłuż granicy z działką sąsiednią. Dach pokryty jest blachą trapezową powlekaną. W dniu oględzin nie stwierdzono, aby wiaty były ze sobą połączone konstrukcyjnie. Krokwie, płatwie, łaty, deski okapowe oraz poszycie dachowe są oddzielnymi elementami dla każdej z wiat. Stwierdzono, że wiaty mają wymiary mierzone po obrysie zewnętrznym słupów: wiata mniejsza, zlokalizowana w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią: 5,16 x 5,06 m, wiata druga 5,32 x 4,74 m oraz trzecia, największa wiata: 7,96 x 5,08 m. 2.4. Wyrokując w sprawie II SA/Rz 156/23 kolejno wskazano, że PWINB – rozpoznając wniesione zażalenia – zauważył, że wobec zmiany stanu faktycznego, tj. powstania trzech odrębnych, niezależnych od siebie obiektów, zachodzi konieczność rozdziału na trzy odrębne postępowania. Dlatego uchylił postanowienie PINB z 25 października 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wojewódzki zaznaczył też, że nawet do robót niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia zastosowanie znajduje tryb z art. 50-51 uPb. Postanowienia PWINB nie zaskarżono do sądu administracyjnego. 3.1. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z 22 kwietnia 2022 r. PINB umorzył w całości postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie legalności budowy wiaty o wymiarach 5,16 x 5,06 m położonej na działce nr (...) w miejscowości Z. Organ wskazał, że wiata będąca przedmiotem postępowania to obiekt, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 uPb (Dz. U. 2021, poz. 2351) i której budowa zgodnie z tym przepisem zwolniona jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Przepis ten dopuszcza bowiem możliwość budowy bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia dwóch wiat o powierzchni do 50 m² na każde 1000 m² działki. Działka nr (...) w Z. posiada powierzchnię 3392 m², więc może się na niej znajdować więcej tego typu obiektów. PINB stwierdził, że przedmiotowa wiata nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 uPb, a więc jest obiektem budowlanym, którego nie dotyczą przepisy zawarte w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (rozp. Ml 2002), odnoszące się do usytuowania budynków od granic działki budowlanej, na której są położone. Organ powiatowy zauważył też, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów art. 50-51 uPb. W trakcie oględzin z 16 grudnia 2021 r. nie stwierdzono bowiem, aby obiekty powodowały zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, mienia lub zagrożenia środowiska. Brak jest również zdaniem organu powiatowego podstaw do nakazywania inwestorowi dodatkowych robót w celu doprowadzenia już wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowa wiata o powierzchni zabudowy 26,11 m² w obecnym kształcie i położeniu nie narusza przepisów uPb. 3.2. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. S. 3.3. Dalej w wyroku II SA/Rz 156/23 przywołano, że PWINB, powołaną na wstępie decyzją z 21 listopada 2022 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał organ wojewódzki, że rozprawa w dniu 23 sierpnia 2022 r. oraz dotychczas zebrany materiał dowodowy potwierdza, że sporne wiaty, w tym wiata będąca przedmiotem niniejszego postępowania, są obiektami o konstrukcjach samodzielnych i oddzielnych połaciach dachowych, są samodzielnymi obiektami wolnostojącymi; ewentualna rozbiórka każdej z tych wiat jest możliwa bez żadnej ingerencji w konstrukcję wiaty sąsiedniej. Są to po prostu niezależne od siebie, oddzielne obiekty budowlane. Bez znaczenia przy tym jest to, że przy okapach wiaty nr 1 i wiaty nr 3 zamontowana jest wspólna rynna (nie wpływa ona na konstrukcję ani kwalifikację obiektu) ani też to, że odległości pomiędzy krawędziami konstrukcji i blachy dachów poszczególnych wiat są niewielkie. W wyroku przywołano dalszą argumentację organu II instancji, który wywodził, że nie potwierdziły się również zarzuty odwołującej się, iż na działce nr (...) znajduje się już 6 wiat, a zatem nie jest możliwa budowa trzech kolejnych wiat bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Z zebranych materiałów i ustaleń poczynionych na rozprawie administracyjnej, zobrazowanych dodatkowo wykonaną dokumentacją fotograficzną wynika, że na działce nr (...) w Z., oprócz ww. 3 wiat, są zlokalizowane 4 wiaty o pow. zabudowy do 50 m². Działka nr ew. [...] w Z. jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i posiada powierzchnię 3392 m², zatem w świetle przepisów uPb – zdaniem organu wojewódzkiego – może być na niej wybudowane, bez potrzeby dokonywania zgłoszenia łącznie 8 obiektów, o jakich mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 uPb, tj. wiat o powierzchni do 50 m². Odnosząc się do zastrzeżeń co do funkcji wiaty PWINB wskazał, że ustawodawca nie wymaga od inwestora wyjaśnienia, w jakim celu i z jakim przeznaczeniem chce wykonać wiatę na działce budowlanej. Ponadto wiata, o której mowa w tym przepisie, nie może utracić swej funkcji ze względu na sposób jej wykorzystywania i stać się innym obiektem budowlanym, np. zadaszonym placem składowym, miejscem parkingowym albo garażem. W świetle uPb inwestor może korzystać z wiaty w sposób dowolny, a więc w może zmienić przeznaczenie oraz sposób jej wykorzystywania i nie ma obowiązku dokonywać zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi. Kwestia bezpieczeństwa przeciwpożarowego wobec ustawiania /przetrzymywania/ sprzętów czy maszyn rolniczych w danym miejscu i obowiązki oraz odpowiedzialność z tego tytułu nie jest regulowana przepisami uPb i przepisami techniczno-budowlanymi. Zdaniem organu II instancji przedmiotowa wiata nie została wykonana w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Nie zachodzą więc okoliczności pozwalające na wydanie decyzji w trybie art. 51 uPb, tj. orzeczenia zaniechania dalszych robót budowlanych, czy rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części względnie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Jak również brak jest podstaw do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym, organ nadzoru budowlanego nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia, jak tylko umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości, na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022, poz. 2000, K.p.a.). 4.1. D. S. wniosła do WSA w Rzeszowie skargę na w/w decyzję PWINB. 4.2. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne przyjęcie, że na działce nr (...) przy granicy z działką nr (...) stoją 3 niezależne od siebie obiekty wolnostojące, w sytuacji gdy jest to jeden obiekt z uwagi na wspólne elementy konstrukcyjne. Podniosła też zarzut nieprawidłowego przyjęcia, że znajdujące się na działce obiekty oznaczone na mapce poglądowej pod nr 2, 3 i 4 nie są wiatami, a jedynie zadaszeniami stanowiącymi integralną część budynków, w sytuacji gdy w rzeczywistości obiekty te spełniają cechy wiaty, co powoduje, że na działce nr (...) o pow. 3392 m² jeszcze przed postawieniem wiaty, której dotyczy przedmiotowa sprawa, znajdowało się 7 wiat i niedopuszczalne było stawianie kolejnych. Skarżąca podniosła też, że nie ustalono np. przy pomocy biegłego z zakresu budownictwa, czy posadowienie drewnianych słupów obiektu na punktowych fundamentach w ten sposób, że krawędzie słupów wystają poza lico fundamentu nie powoduje, że obiekt stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Skarżąca podniosła brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i nieustalenie, czy zachowanie inwestora, tzn. przecięcie po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót konstrukcji wiaty w celu prowizorycznego rozdzielenia na 3 części i uniknięcia negatywnych konsekwencji prawnych wynikających z postanowienia nie stanowi obejścia prawa, niezasługującego na ochronę. 4.3. Skarżąca zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 48 ust. 1 uPb poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB pomimo, iż wystąpiły przesłanki do wstrzymania robót budowlanych z uwagi na wykonywanie przez inwestora prac budowlanych bez decyzji o pozwoleniu na budowę oraz bez dokonanego zgłoszenia; - art. 50 ust. 1 pkt 2 uPb poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB pomimo, że wystąpiły przesłanki do wstrzymania robót budowlanych z uwagi na wykonywanie ich w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; - art. 50a pkt 2 uPb poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB pomimo, iż wystąpiły przesłanki do nakazania doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, bowiem inwestor wykonał roboty budowlane, polegające na przecięciu konstrukcji obiektu, już po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych; - § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (...) poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB pomimo, że decyzja powinna zostać uchylona ze względu na to, że obiekt zbudowany został w celu składowania siana, które stanowi materiał łatwopalny i nie może znajdować się w odległości bliższej niż 4 m od granicy działki. 4.4. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty kwestionowanej decyzji. 5.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Rzeszowie skargę oddalił. 5.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że decyzje obu instancji są prawidłowe. Sąd wojewódzki nie miał żadnych wątpliwości co do tego, że obiekt, którego dotyczy sprawa jest wiatą. Stanowi budowlę lekką. Nie jest ze wszystkich stron wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, jako że nie posiada ścian, ma zadaszenie i posadowiony jest na słupach oraz chroni znajdujące się pod nim rzeczy przed czynnikami atmosferycznymi. 5.3. WSA w Rzeszowie podzielił stanowisko organu lI instancji, że dla przyjęcia odrębności wzniesionych wiat przez inwestora nie miało znaczenia to, że wiata nr 1 i wiata będąca przedmiotem niniejszego postępowania (nr 3) mają wspólną rynnę mocowaną do desek czołowych tych wiat, jak też, że obróbka blacharska deski okapowej czołowej wiaty nr 3 dochodzi do obróbki blacharskiej krokwi zewnętrznej wiaty nr 2, oraz to, że odległości pomiędzy krawędziami konstrukcji i blachy dachów poszczególnych wiat są niewielkie. Są to tylko szczegóły, które nie mają wpływu na istotę rzeczy, a więc na fakt, że są to w rzeczywistości trzy autonomiczne obiekty budowlane. Bardzo małe odległości pomiędzy wiatami nie negują w żadnym wypadku odrębności przedmiotowych obiektów mających oddzielne konstrukcje, oddzielne połacie dachowe. Wbrew stanowisku skarżącej, ustalenie odnośnie do tego, że na działce nr (...) w Z. znajdują się trzy osobne wiaty dokonane zostało właśnie w oparciu na twierdzenia zawarte w protokole rozprawy administracyjnej oraz sporządzoną dokumentację fotograficzną, które zdaniem Sądu wyraźnie wskazują na tego rodzaju konkluzję. 5.4. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że organy rozpoznające sprawę niewątpliwie zobowiązane były do uwzględnienia zmiany stanu faktycznego, która zaistniała w toku prowadzonego postępowania, a to z uwagi na zasadę aktualności orzekania. Nie mogły zatem pominąć faktu, iż inwestor w trakcie prowadzonego postępowania dokonał zmian, które zmieniły jego kierunek i doprowadziły do jego umorzenia. Podniesiona natomiast przez skarżącą kwestia uznania takiego zachowania za obejście prawa, niezasługującego na ochronę, nie mogła wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Skoro bowiem działania, które podjął inwestor były prawnie dopuszczalne, to ich negatywna ocena przy uwzględnieniu tzw. zasad słuszności nie mogła mieć miejsca, bowiem reguły te nie mogą mieć zastosowania na gruncie regulacji z zakresu uPb. Wobec prawidłowego przesądzenia, że obiekt, którego sprawa dotyczy to wiata i spełnione są w warunkach sprawy okoliczności wskazane w art. 29 ust. 2 pkt 2 uPb, a zatem na jej wzniesienie nie było potrzebne uzyskanie czy to pozwolenia na budowę czy dokonanie uprzedniego zgłoszenia, zasadnie – w ocenie sądu a quo –organy oceniły czy wykonane roboty budowlane polegające na wzniesieniu tej wiaty zostały wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia czy zagrożenia środowiska, jak też czy nie dokonano ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, o czym mowa odpowiednio w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 uPb. W przekonaniu sądu wojewódzkiego zasadnie organy doszły do wniosku, że tego rodzaju okoliczności nie zaistniały w uwarunkowaniach sprawy. 6.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości. 6.2. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259 ze zm., Ppsa), zarzuca się naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1) art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi na decyzję organu II instancji pomimo, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przywołanych przepisów K.p.a. polegającym na braku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpoznania materiału dowodowego (w szczególności dokumentacji fotograficznej sporządzonej 23 sierpnia 2022 i. oraz protokołu rozprawy administracyjnej z 23 sierpnia 2022 r.) i w konsekwencji błędnym przyjęciu, że znajdujące się na działce obiekty oznaczone na mapce poglądowej z akt sprawy pod nr 2, 3 i 4 nie są wiatami, a jedynie zadaszeniami stanowiącymi integralną część budynków, w sytuacji gdy w rzeczywistości obiekty te spełniają cechy wiaty, a co za tym idzie na działce nr (...) o pow. 3392 m² jeszcze przed postawieniem wiaty, której dotyczy przedmiotowa sprawa, znajdowało się 7 wiat (a nie 5) i niedopuszczalne było stawianie kolejnych - co przemawiało za uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa; 2) art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przywołanych przepisów K.p.a. polegającym na braku wszechstronnego i wyczerpującego zebrania oraz rozpoznania materiału dowodowego (w szczególności dokumentacji fotograficznej sporządzonej 23 sierpnia 2022 r. oraz protokołu rozprawy administracyjnej z 23 sierpnia 2022 r.) i w konsekwencji błędnym przyjęciu, że na działce nr (...) przy granicy z działką nr (...) stoją 3 niezależne od siebie obiekty wolnostojące w sytuacji, gdy jest to jeden obiekt z uwagi na wspólne elementy konstrukcyjne – co przemawiało za uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa; 3) art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przywołanych przepisów K.p.a. polegającym na niewszechstronnym i niewyczerpującym rozpoznaniu zgromadzonego materiału (w szczególności fotografii z 23 sierpnia 2022 r. oraz protokołu oględzin z 23 sierpnia 2022 r.) i w konsekwencji błędnym przyjęciu, że obiekt nie został wykonany w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, podczas gdy obiekt posadowiony jest na punktowych fundamentach w ten sposób, że krawędzie drewnianych słupów wystają poza lico fundamentu (co zostało opisane w protokole oględzin i uwiecznione na zdjęciach), co powoduje zagrożenie zawalenia obiektu i tym samym ryzyko wyrządzenia szkód na mieniu lub osobach – co przemawiało za uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa; 4) art. 151 Ppsa zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem w/w przepisów K.p.a. polegającym na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego, a w szczególności nieprzeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa pomimo konieczności uzyskania wiadomości specjalnych celem ustalenia, czy posadowienie wiaty na punktowych fundamentach z wystającymi krawędziami drewnianych słupów poza licem tych punktowych fundamentów nie powoduje zagrożenia zawalenia wiaty i tym samym ryzyka wyrządzenia szkód na mieniu lub osobach – co przemawiało za uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa; 5. art. 151 Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem w/w przepisów K.p.a. polegającym na niewszechstronnym i niewyczerpującym rozpoznaniu zgromadzonego materiału i nieustaleniu, czy rozdzielenie konstrukcji wiaty budowanej w założeniu dla jednego dużego obiektu nie może stanowić zagrożenia dla zawalenia obiektów (jej poszczególnych elementów, np. krokwi, słupów), z uwagi na zmianę parametrów konstrukcji, w tym np. punktów ciężkości, napięcia etc., co przemawiało za uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. 6.3. Na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa, zarzuca się w skardze kasacyjnej także naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 151 Ppsa w zw. z art. 48 ust. 1 uPb, poprzez brak jego zastosowania, pomimo występowania w realiach przedmiotowej sprawy okoliczności przemawiających za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy obiektu – co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji PWINB; 2) art. 151 Ppsa w zw. z art. 3 pkt 6 oraz art. 49e pkt 6 uPb, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu w realiach przedmiotowej sprawy, że przecięcie konstrukcji dachowej wiaty po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót nie stanowi przesłanki do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego ze względu na nielegalne kontynuowanie budowy, co doprowadziło do niesłusznego oddalenia skargi wobec uznania legalności decyzji organu II instancji; 3) art. 151 Ppsa w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 uPb, poprzez oddalenie skargi pomimo, że roboty budowlane dotyczące wiaty wykonywane były w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia – co winno skutkować uchyleniem decyzji PWINB; 4) art. 151 Ppsa w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 2 uPb, poprzez oddalenie skargi pomimo, że wskutek robót budowlanych na działce (...) (przy założeniu odrębności nowo postawionych 3 wiat) ilość wiat znajdujących się na tej działce przekracza dozwolony limit 2 wiat o pow. do 50 m² na każde 1.000 m², bowiem na działce o pow. 3.392 m² maksymalna ilość wiat wynosi 6, zaś postawienie 3 dodatkowych wiat przy dotychczasowej obecności 5 innych wiat powoduje przekroczenie limitu – co winno skutkować uchyleniem decyzji PWINB. 6.4. Skarżąca kasacyjnie wnosi o: uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji PWINB w całości, względnie uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; przeprowadzenie rozprawy; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma skarżącej z 20 września 2023 r. – na okoliczność stanowiska skarżącej w przedmiocie rozstrzygnięć organów I i II instancji oraz WSA w Rzeszowie; nieprawidłowości w postępowaniu organów I i II instancji. 6.5. Zdaniem skarżącej na działce (...) zamiast 3 odrębnych wiat w istocie znajduje się 1 wiata o wspólnych elementach konstrukcyjnych (o pow. 108,18 m²), a ponadto obiekt ten zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia ze względu na niechlujne i prowizoryczne postawienie słupów drewnianych na punktowych fundamentach. Nawet gdyby przyjąć, że w rzeczywistości na działce znajdują się 3 odrębne wiaty, to skarżąca podnosi, że dotychczasowa ilość wiat na działce (...) uniemożliwiała postawienie 3 kolejnych – przy uwzględnieniu przepisów uPb. Ponadto w jej ocenie, prowizoryczne przecięcie konstrukcji spornego obiektu przeprowadzone zostało przez inwestora wbrew wydanemu wcześniej przez PINB postanowieniu z 25 października 2021 r. o wstrzymaniu robót budowlanych, co stanowi obejście prawa niezasługujące na ochronę. 6.6. Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2026 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnie. Pełnomocnik sprecyzował, że użyty w skardze kasacyjnej skrót "kpa", oznacza Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (tekst jednol. Dz. U. 2026, poz. 143) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych. Zbędne jest przy tym odrębne dopuszczanie dowodu z pisma procesowego strony skarżącej, skoro stanowi ono część akt sprawy. 7.2. Nie są usprawiedliwione wszystkie zarzuty odnośnie naruszenia przepisów postępowania, które sprowadzają się do wadliwego oddalenia skargi na podstawie art. 151 Ppsa, wskutek niedostrzeżenia przez sąd pierwszej instancji, iż doszło do naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Postępowanie wyjaśniające w sprawie przeprowadzono w sposób wszechstronny, nie3wadliwie ustalono i udokumentowano stan faktyczny spornego obiektu i innych obiektów zlokalizowanych na działce inwestycyjnej. Nie są trafne te argumenty, które podważają ocenę organów nadzoru budowlanego odnośnie kwalifikacji przedmiotu skargi, jako odrębnej wiaty o pow. poniżej 50 m². Niesporne jest, że w wyniku dokonanych niewadliwie ustaleń faktycznych, organ powiatowy nadzoru budowlanego stwierdził, że inwestor dokonał takich robót budowlanych, które finalnie doprowadziły do powstania trzech odrębnych wiat. Niesporne jest, że nie zaskarżono kasacyjnego postanowienia PWINB uchylającego postanowienie PINB z 25 października 2021 r., gdy swym postanowieniem organ II instancji nakazywał dokonanie nowych ustaleń faktycznych wobec informacji o podzieleniu uprzednio istniejącego obiektu budowlanego w postaci jednej wiaty. Nie są usprawiedliwione te argumenty skargi kasacyjnej, w których podważa się ustalenia organu nadzoru budowlanego, w ramach których zadaszenia przy innych obiektach budowlanych na działce inwestora skarżąca kwalifikuje jako odrębne wiaty, przez co przekroczona ma być ilość dopuszczalnych przepisami prawa wiat na działce nr (...) w Z. W wyroku przywołane te części zadaszeń, które stanowią część budynku mieszkalnego oraz nad kojcem dla psa, które charakteru wiat nie posiadają. W konsekwencji nie są skuteczne zarzuty naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 2 uPb w zakresie kwestionowania dopuszczalnej ilości wiat na działce inwestora, których realizacja nie wymaga zgody budowlanej. W tym zakresie ustalenia zawarte w zaskarżonym wyroku są prawidłowe, ilość dopuszczalnych wiat – uwzględniając powierzchnię działki inwestora – nie przekracza limitu ustalonego w przepisie art. 29 ust. 2 pkt 2 uPb. 7.3. Nie są trafne te argumenty skargi kasacyjnej, w ramach których trzy nowo wzniesione wiaty przez inwestora skarżąca traktuje nadal jako jeden obiekt wywodząc, że posiadają one wspólną konstrukcję. Słusznie sąd pierwszej instancji przywołał ustalenia organów nadzoru budowlanego, które przeczą tej tezie, wynika wszak z nich, że wiaty te posiadają odrębne połacie dachowe, są posadowione na odrębnych fundamentach, zatem stanowią odrębne obiekty budowlane. Nie są także usprawiedliwione te wywody skargi kasacyjnej, w których wskazuje się na niedostrzeżenie, iż sporny obiekt miałby zostać wykonany w sposób zagrażający bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Takiego stanu rzeczy PINB – zatrudniający jako organ wyspecjalizowany osoby posiadające niezbędne wiadomości fachowe – w toku czynności dowodowych i rozprawy nie stwierdził, samo przekonanie skarżącej, że wykonanie fundamentów punktowych dla podparcia konstrukcji wiaty, przy zastosowaniu konstrukcji wsporczej słupów wystających poza lico fundamentów jest niebezpieczne dla konstrukcji wiaty, nie jest skuteczne. Co się zaś tyczy zarzutu braku powołania biegłego dla oceny tej kwestii, to w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 84 § 1 K.p.a., z którego wynika, że gdy w sprawie wymagane są tzw. wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. PINB przeprowadził wystarczające ustalenia odnośnie do stanu przedmiotu sporu, przywołano w wyroku zasadnie, że w toku rozprawy na gruncie nie stwierdzono ugięcia konstrukcji wiaty, ani innych jej wad, ocena sądu pierwszej instancji – przy niewadliwym założeniu, że przedmiotem sporu objęty był obiekt budowlany o stosunkowo nieskomplikowanej konstrukcji – nie wymagał dowodu z opinii biegłego. W konsekwencji nie jest skuteczny zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 2 uPb, jakoby roboty budowlane zrealizowane przez inwestora, a związane z przedmiotową wiatą, były wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. 7.4. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 3 pkt 6 w zw. z art. 49e pkt 6 uPb, jak wskazano słusznie w zaskarżonym wyroku, fizyczne rozdzielenie trzech wiat nie stanowiło wykonywania obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także jego odbudowy, rozbudowy czy nadbudowy. 7.5. W konsekwencji nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 uPb, skoro działanie inwestora w postaci wzniesienia tej konkretnej wiaty, która stało się przedmiotem postępowania, nie mogło zostać skutecznie uznane za wymagające wydania postanowienia na podstawie art. 48 ust. 1 uPb. 8. Skoro skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na zasadzie art. 184 Ppsa.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 stycznia 2024
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Jan Szuma Robert Sawuła /sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny