II OZ 368/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 529/13 o odmowie wyłączenia sędziów w sprawie ze skargi L. L. na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wyłączenia sędziów WSA: Teresy Kurcyusz - Furmanik, Małgorzaty Walentek oraz Edyty Żarkiewicz w sprawie ze skargi L. L. na postanowienie Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Jak wskazał Sąd I instancji, postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r. oddalono wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów NSA: Szczepana Praxa i Tadeusza Michalika oraz sędziego WSA Beaty Kozickiej od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Wnioskiem z dnia 29 lutego 2014 r. L. L. wniósł o wyłączenie składu sędziowskiego, który wydał wymienione wyżej postanowienie, tj. sędziów WSA: Teresy Kurcyusz - Furmanik, Małgorzaty Walentek oraz Edyty Żarkiewicz. Uzasadniając swój wniosek skarżący podniósł, że oddalenie wniosku przez wskazany skład sędziowski stanowi nadużycie prawa, gdyż przedmiotem skargi winna być bezczynność Państwowego Inspektora Sanitarnego w T. w przedmiocie sprawy urzędowej Sądu Pracy w T. o sygn. akt [...]. Z tego powodu, w ocenie L. L., skład sędziowski wydał orzeczenie w sprawie własnej, nie zaś skarżącego, co powoduje, że jest ono stronnicze i niesprawiedliwe. Ponadto skarżący podniósł, że nie został zawiadomiony o terminie posiedzenia, na którym oddalono jego wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał na treść art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. i stwierdził, iż wniosek L. L. nie odpowiada przesłankom wynikającym z powyższych przepisów, gdyż nie wskazał on jakiejkolwiek przyczyny, która uzasadniałaby ten wniosek. Fakt, że w przekonaniu L. L., skład sędziowski orzekał w swojej własnej sprawie, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziów i sytuacja taka nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 p.p.s.a. powodujące wyłączenie sędziów z mocy prawa. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył L. L., wnosząc o jego uchylenie z przyczyn szczegółowo podanych w przedstawionym przy zażaleniu wniosku o wyłączenie sędziów z dnia 27 maja 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art.19 p.p.s.a.). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Okoliczność, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 1997 r. sygn. akt III AO 5/97, OSNP 1997, nr 24, poz. 502; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 1972 r. sygn. akt I PZ 9/72, Lex, nr 7068). Warunkiem koniecznym wyłączenia sędziego określonym w art. 19 p.p.s.a. jest uprawdopodobnienie, iż pomiędzy sędzią objętym wnioskiem, a stroną skarżącą lub innymi uczestnikami postępowania zachodzą takie stosunki, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. SK 53/04, publ. OTK-A 2005, nr 11, poz. 134). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziów objętych wnioskiem skarżącego i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy w pełni podzielić. Sędziowie, których wniosek o wyłączenie dotyczy, złożyli oświadczenia, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 19 p.p.s.a. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żąda wyłączenia sędziego pomimo złożenia tego oświadczenia, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały jego wiarygodność. Skarżący takich okoliczności nie wskazał. Dodatkowo zauważyć należy, iż w zażaleniu skarżący stwierdził, że przyczyny uzasadniające jego żądanie zostały podane w przedstawionym przy zażaleniu piśmie z dnia 27 maja 2014 r., stanowiącym wniosek o wyłączenie składu sędziowskiego, który wydał zakwestionowane postanowienie z dnia 12 maja 2014 r. w osobach Beaty Kozickiej, Renaty Siudki oraz Beaty Kalagi - Gajewskiej. Argumentacja skarżącego, która miałaby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, nie dotyczy zatem zakwestionowanego postanowienia i nie dostarcza argumentów świadczących o konieczności wyłączenia sędziów WSA: Teresy Kurcyusz - Furmanik, Małgorzaty Walentek oraz Edyty Żarkiewicz. Ze podanych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.