II OZ 367/23

Dnia 27 czerwca 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1353/22 o odrzuceniu skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2022 r. znak SKO.ZP/415/442/2022 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie muralu reklamowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Krakowie postanowieniem z 13 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1353/22 odrzucił skargę E. Sp. z o.o. w W. (Spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie ("SKO" lub "Kolegium") z 30 września 2022 r., znak SKO.ZP/415/442/2022, w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie muralu reklamowego. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że Spółka złożyła skargę na ww. decyzję SKO w Krakowie, zaś zarządzeniem z 19 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do uiszczenia należnego wpisu sądowego w kwocie 304 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie nie zostało podjęte przez adresata - w aktach sprawy (karta 79) znajduje się dowód dwukrotnego awizowania wezwania w dniach 30 grudnia 2022 r. i 9 stycznia 2023 r., po którym pismo zostało zwrócone do nadawcy. Z zapisku urzędowego wynika, że strona skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu sądowego od skargi. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że dwukrotnie awizowane wezwanie do uzupełnienia braków fiskalnych skargi uznać należało za skutecznie doręczone skarżącej w dniu 13 stycznia 2023 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania przez Spółkę powyższej czynności bezskutecznie upłynął w dniu 20 stycznia 2023 r. Pomimo tego do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia Spółka nie uiściła wpisu sądowego od skargi, wobec czego sąd wojewódzki orzekł jak w postanowieniu, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm., Ppsa). Zażalenie na powyższe postanowienie (a także na zarządzenie sądu z 19 grudnia 2022 r.) wniosła Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, która zaskarżyła ww. postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: a. naruszenie § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (rozp. RM 2003) w zw. z art. 37a ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Upzp) w zw. z art. 49 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 1 i 3 Ppsa poprzez błędne ustalenie wysokości wpisu od skargi i uznanie, że skarżąca winna uiścić wpis stosunkowy w łącznej wysokości 804 zł w sytuacji, gdy niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu zagospodarowania przestrzennego, a więc wpis jest stały i wynosi 500 zł, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego wezwania skarżącej do uzupełnienia wpisu o kwotę 304 zł, a następnie wobec braku uzupełnienia tego wpisu do odrzucenia skargi; ewentualnie: b. naruszenie art. 9 w zw. z art. 107 § 1 pkt 9 w zw. z art. 112 "k.p.a." (brak oznaczenia skrótu, wypadnie przyjąć, że chodzi o Kodeks postępowania administracyjnego, K.p.a. – uwaga Sądu) w zw. z art. 49 ust. 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 1 i 3 Ppsa poprzez wyciągnięcie negatywnych konsekwencji dla skarżącej z pouczenia zawartego w decyzji SKO w Krakowie, z którego wynika, iż wpis od skargi wynosi 500 zł i mimo, że skarżąca uiściła wpis w tej wysokości, wezwanie skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uzupełnienie wpisu o dodatkowe 304 zł, a następnie odrzucenie skargi, podczas gdy błędne pouczenie w decyzji nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie; c. naruszenie art. 49 ust. 1 w zw. z art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 67 § 2 i 3 w zw. z art. 73 § 1, 2, 3 i 4 w zw. z art. 77 § 1 i 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 1 i 3 Ppsa poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do fikcji doręczenia skarżącej zarządzenia sądu z 19 grudnia 2022 r. wzywającego skarżącą do uiszczenia należnego (uzupełniającego) wpisu sądowego w wysokości 304 zł w terminie 7 dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi i przyjęcie, że skutek doręczenia zaistniał wobec rzekomej dwukrotnej awizacji tego wezwania, i że termin do uiszczenia przez skarżącą brakującej części wpisu upłynął 20 stycznia 2023 r., podczas gdy skarżąca nie otrzymała awizo i z tego względu nie miała możliwości podjęcia przesyłki z ww. wezwaniem w terminie z placówki pocztowej, nie miała bowiem w ogóle wiedzy o tym, że jakaś korespondencja z sądu została do niej wystosowana, zaś informację o wydaniu zarządzenia skarżąca powzięła dopiero 13 lutego 2023 r. podczas telefonicznego monitoringu stanu sprawy. Żaląca się wnosi o uchylenie przez sąd w całości zaskarżonego postanowienia. Na zasadzie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa Spółka wnosi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów: (i) książki pocztowej skarżącej z okresu od końca grudnia 2022 r. do końca stycznia 2023 r.; (ii) oświadczenia p. K. C. - kierownika działu administracji skarżącej z 13 marca 2023 r.; (iii) reklamacji do Poczty Polskiej z 17 lutego 2023 r; (iv) pisma do Poczty Polskiej z 9 marca 2023 r. (Załączniki 1-4). Uwzględnienie tych dokumentów przy rozpoznawaniu niniejszego zażalenia jest niezbędne, bowiem potwierdza twierdzenie skarżącej, że ani wezwania, ani awizo do odebrania z placówki pocztowej wezwania do uzupełnienia brakującej części wpisu, nigdy nie otrzymała i nie miała tym samym sposobności wykonania zobowiązania sądu. Spółka wnosi także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia Spółka podnosi, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o błędne założenie, że w niniejszej sprawie doszło do fikcji doręczenia w związku z rzekomym awizowaniem zarządzenia z 19 grudnia 2022 r. wzywającego skarżącą do uiszczenia należnego (uzupełniającego) wpisu sądowego w wysokości 304 zł w terminie 7 dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi i nieodebraniem ww. wezwania w terminie przez skarżącą. Skarżąca natomiast nigdy nie otrzymała awizo w tej sprawie, a więc nie miała możliwości podjęcia przesyłki z ww. wezwaniem w terminie z placówki pocztowej, nie miała bowiem w ogóle wiedzy o tym, że jakaś korespondencja z sądu została do niej wystosowana, zaś informację o wydaniu zarządzenia skarżąca powzięła dopiero 13 lutego 2023 r. podczas telefonicznego monitoringu stanu sprawy. W tym kontekście istotne znaczenie ma – jej zdaniem – to, że biurowiec przy ul. [...], w którym mieści się adres do korespondencji skarżącej, jest budynkiem sześciopiętrowym. W biurowcu ma siedzibę kilkanaście różnych firm. E. sp. z o.o. ma biuro na 5 i częściowo na 6 piętrze. Na tym samym poziomie biura mają też inne firmy. Obieg korespondencji u skarżącej wygląda w ten sposób, że zaadresowaną do skarżącej pocztę odbierają osoby, które pracują w recepcji biura skarżącej. Odnotowują one korespondencję przychodzącą w książce pocztowej, a w przypadku, gdy konkretny adresat, do którego poczta jest zaadresowana, jest nieobecny w biurze, poczta jest awizowana, przy czym recepcja również informację o awizacji danej przesyłki odnotowuje w swojej dokumentacji, a następnie przekazuje danej osobie, że przesyłka została awizowana. Jak wynika z książki pocztowej potwierdzającej odbiór korespondencji do skarżącej w okresie od 21 grudnia 2022 r. do końca stycznia 2023 r. do skarżącej nie została doręczona korespondencja w tej sprawie (zał. 1), brak jest również adnotacji, aby przesyłkę taką awizowano. Skarżąca chcąc uzyskać od Poczty Polskiej wyjaśnienia zaistniałej sytuacji złożyła stosowne pismo w dniu 17 lutego 2023 r. we właściwej placówce pocztowej (zał. 3). Pismo to stanowiło również załącznik do wniosku skarżącej z 17 lutego 2023 r. o prawidłowe doręczenie zarządzenia sądu z 19 grudnia 2022 r., względnie o przywrócenie terminu do uzupełnienia wpisu sądowej w kwocie 304 zł tytułem brakującej części wpisu. W dniu 9 marca 2023 r. skarżąca ponownie wystąpiła do Poczty Polskiej z prośbą o pilne wyjaśnienie tej sprawy w związku z wydaniem przez sąd zaskarżonego postanowienia (zał. 4). Na dzień składania zażalenia skarżąca nie otrzymała żadnej odpowiedzi w tej sprawie od Poczty Polskiej. Do zażalenia dołączono m. in. odpowiedź Poczty Polskiej na reklamację. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 259), sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, zaś w myśl § 3 powołanego artykułu m. in. skarga, od której mimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. W sprawie skarżąca nie uiściła należnego wpisu sądowego, dlatego wystosowano wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca nie uiściła jednak wpisu w wyznaczonym terminie. Skarżąca twierdzi, że powodem nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi był brak skutecznego doręczenia jej wezwania, brak było również adnotacji, aby przesyłkę taką awizowano. Wskazała, że w biurowcu przy ul. K. ma siedzibę kilkanaście różnych firm, siedziba Spółki zlokalizowana jest na 5 i częściowo na 6 piętrze. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela twierdzenia skarżącej, ponieważ w aktach sprawy znajduje się odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, który został zaadresowany i wysłany prawidłowo na adres do doręczeń wskazany w skardze: "E.K., ul. [...], [...]" (k. 2 akt). Przesyłka została dwukrotnie awizowana w dniach 30 grudnia 2022 r. i 9 stycznia 2023 r. W tej sytuacji prawidłowo WSA w Krakowie uznał, że powyższe pismo zostało doręczone w trybie art. 73 § 4 Ppsa w dniu 13 stycznia 2023 r. Termin do uiszczenia wpisu upłynął zatem w dniu 20 stycznia 2023 r. Mimo upływu terminu, strona skarżąca nie uiściła wpisu. Dlatego prawidłowo sąd pierwszej instancji, stosownie do art. 220 § 3 Ppsa odrzucił wniesioną skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Podniesione w zażaleniu argumenty odnoszące się do przyczyn, z jakich uiszczenie wpisu od skargi nie zostało dokonane w terminie stanowią przedmiot wniosku o przywrócenie terminu, który podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 Ppsa orzekł, jak w sentencji. Co się tyczy wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, to w postępowaniu zażaleniowym nie mają zastosowania przepisy o zwrocie kosztów postępowania (vide: art. 209 Ppsa). Formułowanie zatem przez fachowego pełnomocnika wniosku o zwrot kosztów poniesionych w postępowaniu zażaleniowym w procesie sądowoadministracyjnym jest bezprzedmiotowe, skoro brak w tym zakresie "norm przepisanych".