II OZ 366/23

Dnia 27 czerwca 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Sp. z o.o. w W. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1353/22 o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2022 r. znak SKO.ZP/415/442/2022 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie muralu reklamowego postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 19 grudnia 2022 r., II SA/Kr 1353/22, Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Krakowie, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w zarządzeniu powołano nieaktualny publikator, należało powołać Dz. U. 2022, poz. 329, Ppsa – uwaga Sądu) wezwał pełnomocnika skarżącej E. Sp. z o.o. z/s w W. (Spółka) do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 304 zł tytułem brakującej części wpisu sądowego od skargi, który został uiszczony jedynie w kwocie 500 zł (zamiast 804 zł) w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Krakowie w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie muralu reklamowego stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 – rozp. RM 2003). Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosła Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, która zaskarżyła ww. zarządzenie w całości. Zaskarżonemu zarządzeniu strona żaląca się zarzuca: a. naruszenie § 2 ust. 3 pkt 2 rozp. RM 2003 w zw. z art. 37a ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Upzp) w zw. z art. 49 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 1 i 3 Ppsa, poprzez błędne ustalenie wysokości wpisu od skargi i uznanie, że skarżąca winna uiścić wpis stosunkowy w łącznej wysokości 804 zł w sytuacji, gdy niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu zagospodarowania przestrzennego, a więc wpis jest stały i wynosi 500 zł, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego wezwania skarżącej do uzupełnienia wpisu o kwotę 304 zł, a następnie wobec braku uzupełnienia tego wpisu do odrzucenia skargi; ewentualnie, b. naruszenie art. 9 w zw. z art. 107 § 1 pkt 9 w zw. z art. 112 "k.p.a." (w zażaleniu nie zdefiniowano owego skrótu, przyjdzie uznać, że chodzi o K.p.a. – Kodeks postępowania administracyjnego – uwaga Sądu) w zw. z art. 49 ust. 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 1 i 3 Ppsa poprzez wyciągnięcie negatywnych konsekwencji dla skarżącej z pouczenia zawartego w decyzji SKO, z którego wynika, iż wpis od skargi wynosi 500 zł i mimo, że skarżąca uiściła wpis w tej wysokości wezwanie skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez uzupełnienie wpisu o dodatkowe 304 zł, a następnie odrzucenie skargi, podczas gdy błędne pouczenie w decyzji nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, co miało miejsce w niniejszej sprawie; c. art. 49 ust. 1 w zw. z art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 67 § 2 i 3 w zw. z art. 73 § 1, 2, 3 i 4 w zw. z art. 77 § 1 i 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 1 i 3 Ppsa poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do fikcji doręczenia skarżącej zarządzenia sądu z 19 grudnia 2022 r. wzywającego skarżącą do uiszczenia należnego (uzupełniającego) wpisu sądowego w wysokości 304 zł w terminie 7 dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi i przyjęcie, że skutek doręczenia zaistniał wobec rzekomej dwukrotnej awizacji tego wezwania i że termin do uiszczenia przez skarżącą brakującej części wpisu upłynął 20 stycznia 2023 r., podczas gdy skarżąca nie otrzymała awizo i z tego względu nie miała możliwości podjęcia przesyłki z ww. wezwaniem w terminie z placówki pocztowej, nie miała bowiem w ogóle wiedzy o tym, że jakaś korespondencja z sądu została do niej wystosowana, zaś informację o wydaniu zarządzenia skarżąca powzięła dopiero 13 lutego 2023 r. podczas telefonicznego monitoringu stanu sprawy. Jednocześnie, w związku z tym, iż dopiero z dniem 8 marca 2023 r. skarżąca powzięła pewną informację o tym, iż sąd wydał zarządzenie z 19 grudnia 2022 r. i uznał fikcję jego doręczenia, zaś do dnia dzisiejszego sąd nie przywrócił skarżącej terminu na uzupełnienie braków, niniejsze zażalenie stanowi również zażalenie na to zarządzenie, zaś skarżąca wnosi o jego uchylenie; Na zasadzie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa żaląca się Spółka wnosi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów (i) książki pocztowej skarżącej z okresu od końca grudnia 2022 r. do końca stycznia 2023 r.; (ii) oświadczenia p. K. C. - kierownika działu administracji skarżącej z 13 marca 2023 r.; (iii) reklamacji do Poczty Polskiej z 17 lutego 2023 r; (iv) pisma do Poczty Polskiej z 9 marca 2023 r. (Załączniki 1-4). Uwzględnienie tych dokumentów przy rozpoznawaniu niniejszego zażalenia jest niezbędne, bowiem potwierdza twierdzenie skarżącej, że ani wezwania, ani awizo do odebrania z placówki pocztowej wezwania do uzupełnienia brakującej części wpisu, nigdy nie otrzymała i nie miała tym samym sposobności wykonania zobowiązania Sądu; Spółka wnosi także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia podnosi się, że niezależnie od tego, że pouczenie zamieszczone w decyzji SKO przez organ nie powinno rodzić dla skarżącej negatywnych konsekwencji, to wysokość wpisu uiszczonego przez skarżącą była prawidłowa, a zatem sąd błędnie skierował do skarżącej ww. zarządzenie z 19 grudnia 2022 r. Zdaniem skarżącej decyzja SKO nie nakładała sama w sobie obowiązku uiszczenia kary pieniężnej w tej sprawie, a wyłącznie podtrzymała w tym zakresie decyzję organu I instancji, którą nałożono na skarżącą obowiązek uiszczenia kary pieniężnej w wysokości 26.792 zł za zamieszczenie na elewacji budynku przy ul. [...] muralu reklamowego promującego serial "[...]". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 214 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 259) do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Od pism wszczynających postępowanie w danej instancji przed sądem administracyjnym, a więc m. in. od skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 Ppsa). Z kolei stosownie do art. 220 § 1 Ppsa, sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 Ppsa). Przy czym wskazać należy, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały - art. 231 Ppsa. Z normy tej wynika zatem zasada pobierania wpisu stosunkowego w każdym przypadku, gdy zaskarżony akt (niezależnie od tego czy jest to decyzja czy postanowienie) ustala należność pieniężną. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 26.792 zł za umieszczenie muralu reklamowego. Decyzja nakładająca na stronę skarżącą określone zobowiązanie stanowiące należność pieniężną została wydana w I instancji, zaś SKO w Krakowie w zakresie nałożenia tej kary utrzymało ją w mocy. W tym też zakresie została sformułowana skarga Spółki. Oznacza to, że przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest należność pieniężna. A zatem, prawidłowo Zastępca Przewodniczącego Wydziału II WSA w Krakowie określił wysokość wpisu od wniesionej w tej sprawie skargi w oparciu o reguły rządzące ustalaniem wpisu stosunkowego, na kwotę 804 zł, stosownie do § 1 pkt 2 rozp. RM 2003. Zgodnie bowiem z treścią § 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi - od należności ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł. Jednocześnie zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom zażalenia, w sprawie nie mógł mieć zastosowania § 2 ust. 3 pkt 2 rozp. RM 2003, gdyż norma ta dotyczy jedynie skarg w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego, nieobjętych wpisem stosunkowym, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. W odniesieniu do argumentacji związanej z wadliwym pouczeniem o wysokości należnego wpisu należy wskazać, że to nie powyższy błąd skutkował odrzuceniem skargi. W następstwie uiszczenia przez stronę skarżącą zaniżonego wpisu, strona została następnie wezwana do jego uzupełnienia i prawidłowo już pouczona zarówno o wysokości należnego wpisu, jak i o skutkach nieuzupełnienia tego braku fiskalnego. Negatywne skutki procesowe wynikały zatem w przedmiotowej sprawie nie z wadliwego pouczenia organu, lecz z faktu niezastosowania się do wezwania sądu wojewódzkiego w ustawowym terminie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 Ppsa, orzeczono jak w sentencji. Co się tyczy wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, to – niezależnie od okoliczności braku uwzględnienia wniesionego środka zaskarżenia – w postępowaniu zażaleniowym nie mają zastosowania przepisy o zwrocie kosztów postępowania (vide: art. 209 Ppsa). Formułowanie zatem przez fachowego pełnomocnika wniosku o zwrot kosztów poniesionych w postępowaniu zażaleniowym w procesie sądowoadministracyjnym jest bezprzedmiotowe, skoro brak w tym zakresie "norm przepisanych".