II OZ 351/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi na punkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 115/23, w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi T. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 30 listopada 2022 r., nr WPZ.5290.4.2022.2.AK w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej postanawia: 1. uchylić punkt 2 zaskarżonego postanowienia, 2. zasądzić od Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi na rzecz T. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 115/23, po rozpoznaniu skargi T. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi z dnia 30 listopada 2022 r., nr WPZ.5290.4.2022.2.AK, w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej: 1. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądził od Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi na rzecz skarżącej T. [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd wskazał, że Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r., nr WPZ.5290.4.2022.7.MP, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), uwzględnił w całości skargę Spółki i uchylił zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne w całości. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaszła podstawa do umorzenia postępowania sądowego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (punkt 1 postanowienia). Jednocześnie Sąd, w oparciu o art. 201 § 1 p.p.s.a., orzekł o kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 500 złotych (punkt 2 postanowienia). Łódzki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi zaskarżył punkt 2 ww. postanowienia, "w przedmiocie zasądzenia od skarżącego - Łódzkiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Łodzi na rzecz skarżącej T. [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zwrotu kosztów postępowania sądowego w kwocie przekraczającej 200 zł, czyli w zakresie kwoty 300 złotych", zarzucając naruszenie: - § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535, zwane dalej: "rozporządzeniem"), poprzez jego błędne zastosowanie; - § 2 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, poprzez jego niezastosowanie. Organ podkreślił, że nie kwestionuje samej podstawy zasądzenia od niego na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania sądowego w oparciu o art. 201 p.p.s.a., jednakże nie zgadza się z wysokością kwoty kosztów postępowania sądowego, bowiem, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, kwota wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie winna wynosić 200 złotych, z uwagi na to, że decyzje organów PSP nie dotyczyły sprawy z zakresu budownictwa i architektury. Ustalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi kwoty wpisu na poziomie 500 złotych jest niezgodne z przepisami, gdyż nie koresponduje z przedmiotem działania organów PSP, szczególnie w przedmiotowej sprawie, w której decyzja organu Państwowej Straży Pożarnej dotyczyła egzekwowania obowiązków ochrony przeciwpożarowej od właściciela nieruchomości, co nie ma nic wspólnego z prawem budowlanym. W odpowiedzi na zażalenie Spółka wniosła o jego oddalenie, podnosząc, że opłaciła skargę łącznym wpisem sądowym w kwocie 500 złotych, której uiszczenie było niezbędne, aby skarga została w ogóle przyjęta do rozpoznania przez Sąd. Skarżąca poniosła więc uzasadnione koszty procesu w sprawie, wobec czego brak jest podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia i odmowy zasądzenia na rzecz Spółki poniesionych przez nią kosztów procesu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Istotą sporu, jak przyznał sam organ, nie jest zasadność zasądzenia na rzecz skarżącej Spółki zwrotu kosztów postępowania sądowego, lecz jedynie ich wysokość. W tym zaś względzie należy podzielić zapatrywanie wnoszącego zażalenie, że wpis sądowy w niniejszej sprawie powinien zostać ustalony w kwocie 200 złotych, z tym jednakże zastrzeżeniem, że nie na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, lecz § 2 ust. 6 rozporządzenia. Sąd w składzie obecnie orzekającym podziela poglądy wyrażane w orzecznictwie tutejszego Sądu, iż sprawy z zakresu szeroko pojętej ochrony przeciwpożarowej nie mogą być zaliczane do spraw dotyczących budownictwa i architektury, bowiem nie mieszczą się w ścisłym pojęciu budownictwa. W sprawach tych należy pobierać wpis od skargi w wysokości 200 złotych, przyjmując za podstawę § 2 ust. 6 rozporządzenia (zob. postanowienia NSA: z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OZ 268/13; z dnia 12 lutego 2010 r., sygn. akt II OZ 87/10). Tym samym należy uznać, że Sąd I instancji, po pierwsze, nieprawidłowo ustalił wysokość należnego wpisu sądowego od skargi (organ nie mógł skutecznie wnieść zażalenia na zarządzenie z dnia 3 lutego 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia (uzupełnienia o kwotę 300 zł) wpisu sądowego), po drugie, wadliwie, co było konsekwencją powyższego, zasądził od organu na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 500 złotych, zamiast w kwocie 200 złotych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 201 § 1 p.p.s.a., uchylił punkt 2 zaskarżonego postanowienia i orzekł o zasądzeniu kosztów postępowania we wskazanej wysokości. Obowiązkiem Sądu I instancji, w zaistniałej sytuacji, będzie wydanie postanowienia, w trybie art. 225 p.p.s.a., w przedmiocie zwrotu skarżącej Spółce nienależnie pobranego wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 złotych.