II OZ 345/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 565/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 lutego 2020 r., nr WSE.7722.54.2019.MULE w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia 1) uchylić pkt 1 zaskarżonego postanowienia, 2) oddalić zażalenie co do pkt 2 zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z 28 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 565/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę M.G. (dalej skarżąca) na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 lutego 2020 r., nr WSE.7722.54.2019.MULE wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz zwrócił skarżącej część uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu sąd I instancji wyjaśnił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 16 listopada 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wpisu od skargi o kwotę 1400 zł w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 23 listopada 2020 r. Do chwili obecnej nie uzupełniono wpisu od skargi. Skoro w niniejszej sprawie brak fiskalny skargi nie został uzupełniony, na podstawie 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) Sąd zobligowany był do odrzucenia skargi. W zażaleniu z 11 stycznia 2021 r. skarżąca reprezentowana przez adwokata zaskarżyła postanowienie z dnia 28 grudnia 2020 r. w całości zarzucając obrazę prawa procesowego polegającą na naruszeniu: a) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy wpis od skargi został przez stronę uiszczony w terminie i należytej wysokości, b) art. 231 zd. 1 w zw. z art. 216 p.p.s.a. przez uznanie, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie o uchylenie grzywny jest należność pieniężna, a nie zasadność wydania postanowienia, c) § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r. poz. 2193 ze zm., dalej rozporządzenie) przez jego niezastosowanie, mimo że od skargi na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, będące czynnością postępowania egzekucyjnego należny jest wpis stały, a nie stosunkowy na podstawie § 1 rozporządzenia. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie jej do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, a nadto o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, ponieważ koszty te nie zostały pokryte w żadnej części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawidłowe wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym uzależnione zostało od zachowania właściwej formy, czasu oraz miejsca dokonania czynności procesowej. Następstwem niedopełnienia tych wymagań, które zostały szczegółowo uregulowane w p.p.s.a. jest odrzucenie skargi. W ten sposób nie dochodzi w ogóle do skutecznego zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, a tym samym do poddania zaskarżonego przejawu działania albo zaniechania administracji publicznej kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie skarżąca trafnie zarzuciła błędne określenie wysokości wpisu od skargi, który w odniesieniu do postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia powinien przybrać formę stałą, a nie stosunkową. Stanowi o tym wyraźnie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu. Z tego względu wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosił 100 zł. Pomimo tego, że w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za każdym razem wskazana jest kwota pieniężna, do uiszczenia której zobligowany jest zobowiązany, to nie tworzy ona wartości przedmiotu zaskarżenia, która determinowałaby wysokość należnych stronie skarżącej kosztów zastępstwa adwokackiego. Przedmiotem skargi na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest legalność wydania tego rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym. Samo obliczenie wysokości grzywny jaką powinien uiścić zobowiązany jest tylko jednym z elementów składowych oceny zgodności z prawem postanowienia. Ubocznie należy w tym miejscu zauważyć, że postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 marca 2021 r., sygn. akt II SPP/Kr 14/21, skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych. Co prawda sam wniosek w tej materii został złożony przez skarżącą dnia 15 stycznia 2021 r., tj. po wydaniu postanowienia z dnia 28 grudnia 2020 r., tym niemniej na kolejnych etapach prowadzonego postępowania wymóg fiskalny w postaci poniesienia kosztów sądowych w stosunku do skarżącej nie będzie stanowił przeszkody do jego kontynuacji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w odniesieniu do pkt 1, w którym Sąd orzekł o odrzuceniu skargi. Zważywszy na zwolnienie skarżącej od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonego postanowienia z dnia 28 grudnia 2020 r., dotyczące zwrotu stronie skarżącej części uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, należało pozostawić w obrocie prawnym. Zażalenie na to rozstrzygnięcie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Na uwzględnienie nie zasługiwał wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 p.p.s.a.