II OSK 2488/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie sędzia NSA Zdzisław Kostka sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 142/18 w sprawie ze skargi Z. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Lu 142/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu przymuszenia Z. M. do umożliwienia T. G. wejścia na teren nieruchomości położonej w miejscowości G., oznaczonej jako działki nr [...] i [...], stanowiącej własność Z. M., w celu wykonania robót budowlanych oraz stwierdzające, że zarzuty zostały wniesione po terminie, oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, na podstawie art. 173 § 1 p.p.s.a. złożył Z. M., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: a) prawa materialnego - "art. 33 § 1 pkt §" ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w chwili nieistnienia obowiązku objętego niniejszym postępowaniem zostało słusznie wydane i w konsekwencji oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, co przejawia się w tym, że ww. przepis został niewłaściwe zastosowany, b) prawa procesowego - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Na podstawie przytoczonych zarzutów, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że organy obu instancji, a za nimi Wojewódzki Sąd Administracyjny, błędnie uznały, że zarzuty, które wniósł skarżący kasacyjnie, zostały wniesione po terminie. Skarżący kasacyjnie, kilkukrotnie w toku całego postępowania, podnosił zarzut nieistnienia obowiązku objętego niniejszym postępowaniem, a więc w chwili wydawania postanowienia przez Starostę J. zarzut ten był doskonale znany. Zdaniem skarżącego kasacyjnie, organy administracyjne obu instancji powołują się na nieistniejącą już w obrocie prawnym decyzję Starosty J. z [...] kwietnia 2009 r. Z treści decyzji, która stanowiła podstawę wydania zaskarżonego postanowienia wynika, że obejmowała ona przedmiotowy obowiązek jednak, strona była zobowiązana spełnić go w okresie od [...] czerwca 2009 r. do dnia [...] czerwca 2009 r. W chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego nałożony obowiązek już wygasł, a więc egzekwowanie go w chwili gdy już nie istnieje, jest pozbawione jakiejkolwiek podstawy prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż strona wnosząca ten środek odwoławczy, zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze zaś pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. (choć tego przepisu w zarzutach nie powołał jej autor). Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organy egzekucyjne należycie ustaliły stan faktyczny sprawy, który słusznie został zaakceptowany przez sąd I instancji. Przypomnieć należy, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Podkreślić trzeba, a nie jest to kwestionowane, że w sprawie Starosta J. wystawił [...] czerwca 2017 r. tytuł wykonawczy nr [...], na podstawie którego została wszczęta egzekucja administracyjna w celu przymuszenia Z. M. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Starosty J. z [...] kwietnia 2009 r., znak: [...]. Tytuł ten zawiera pouczenie, że zobowiązanemu w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego przysługuje prawo wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący kasacyjnie nie przeczy, że nie odebrał kierowanej do niego przesyłki, tytuł wykonawczy został mu doręczony w trybie doręczenia zastępczego i za dzień doręczenia należy uznać datę [...] lipca 2017 r. Zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym został zgłoszony w dniu [...] października 2017 r. wraz z zażaleniem na postanowienie Starosty J. z dnia [...] września 2017 r. o nałożeniu grzywny. Organy egzekucyjne obu instancji i sąd wojewódzki uznały, że zarzut ten został wniesiony po terminie. W skardze kasacyjnej natomiast nie kwestionuje się zastosowania żadnego przepisu dotyczącego terminu złożenia zarzutów, dlatego nie może ona prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego stwierdzić należy, że jest on niezrozumiały - "art. 33 § 1 pkt §". § 1 artykułu 33 zawiera punkty od 1) do 10) wymieniając w nich enumeratywnie co może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Poza tym przedmiotem kontroli sądu wojewódzkiego nie było postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).