II OZ 328/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 71/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.G., B.G., L.G. i K.G. – następców prawnych zmarłego L.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 20 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił K.G. (dalej jako "skarżący") przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M.G. i innych na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z [...] lipca 2014 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie podał żadnych danych dotyczących jego sytuacji materialnej, a powołał jedynie okoliczności związane ze sporem dotyczącym spadku po jego ojcu – L.G. Dlatego też wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku przez złożenie określonych w zarządzeniu oświadczeń i dokumentów. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący w piśmie z 3 listopada 2015 r. po raz kolejny opisał kłopoty związane z postępowaniem spadkowym i podkreślił, że do czasu dokonania spisu inwentarza nie jest w stanie przedstawić dokładnych danych, ponieważ może się okazać, że nie ma czynnych aktywów spadku po ojcu. Odmawiając przyznania prawa pomocy Sąd I instancji wskazał, że skarżący konsekwentnie unika podawania jakichkolwiek konkretnych danych dotyczących swojej sytuacji majątkowej, ograniczając się do wielokrotnego wskazywania na niewyjaśniony status masy spadkowej po swoim ojcu. W ocenie Sądu I instancji, nawet jeśli skarżący nie jest w stanie korzystać z majątku pozostawionego przez ojca, to ubiegając się o przyznanie prawa pomocy powinien opisać swoją sytuację materialną (swoje dochody, wydatki oraz posiadany majątek nieobejmujący spadku po ojcu). Skarżący, pomimo wezwań, nie podał wymaganych danych dotyczących swojej sytuacji materialnej w urzędowym formularzu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jak i w sprzeciwie od wydanego w sprawie postanowienia referendarza. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia wskazał na podnoszone już okoliczności związane z niezakończoną sprawą spadkową po ojcu. Wskazał także, że opiekuje się 76-letnią matką. Stwierdził, że prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi straty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie tej koliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Użyte w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek czy choćby pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił wymaganych przez Sąd I instancji dokumentów i oświadczeń, ani też nie wyjaśnił ewentualnego braku możliwości ich przedłożenia. Skarżący konsekwentnie unika przedstawienia swojej sytuacji finansowej powołując się na niezakończoną sprawę spadkową po ojcu oraz prowadzenie działalności gospodarczej, która przynosi straty. Brak wykonania przez skarżącego kierowanych do niego wezwań uniemożliwiał dokonanie przez Sąd I instancji oceny jego sytuacji majątkowej. Z tej przyczyny Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżącemu nie może zostać przyznane prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.