II OZ 277/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 980/24 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 24 września 2024 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, postanowieniem z dnia 10 stycznia 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 980/24 odmówił J. H. przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 24 września 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 września 2024 r. po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Stargardzie z dnia 13 czerwca 2024 r. stwierdzającej wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia 8 lutego 2019 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że ww. decyzja została przesłana J. H. w dniu 25 września 2024 r., jednakże przesyłka polecona, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 27 września 2024 r. i 7 października 2024 r., nie została podjęta, wobec czego w dniu 14 października 2024 r. została zwrócona do nadawcy z adnotacją: "Zwrot nie podjęto w terminie". W dniu 6 grudnia 2024 r. J. H. nadała w urzędzie pocztowym sprzeciw od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2024 r. Wraz ze sprzeciwem złożyła wniosek o przywrócenie terminu od jego złożenia podnosząc, że decyzja organu odwoławczego nie została jej skutecznie doręczona. Podkreśliła, że o tym, iż decyzja zapadła dowiedziała się z pisma z dnia 28 listopada 2024 r. od Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Stargardzie, które odebrała dnia 29 listopada 2024 r. Decyzja nie została jej ani doręczona osobiście, ani nie pozostawiono w skrzynce awiza. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał przepisy art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 p.p.s.a. stwierdzając, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Sąd podał, że wnioskodawczyni jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu wskazała, że decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 września 2024 r. nie została jej skutecznie doręczona. W odniesieniu do powyższego Sąd wyjaśnił, że przesyłka zawierająca ww. decyzję - z uwagi na nieobecność skarżącej - została pozostawiona w placówce pocztowej dnia 27 września 2024 r., o czym zawiadomienie pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej (awizo). Przesyłkę tą awizowano powtórnie dnia 7 października 2024 r. Z uwagi na jej niepodjęcie w terminie 14 dni od pierwszego awizo została ona zwrócona do nadawcy w dniu 14 października 2024 r. Okoliczności te potwierdzają adnotacje pracownika Poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W tych okolicznościach uznać należało, że przesyłka została doręczona w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) ze skutkiem na dzień 11 października 2024 r. (tzw. fikcja doręczenia). Z tego względu Sąd nie przychylił się do argumentacji wnioskodawczyni, że zaskarżona decyzja nie została jej skutecznie doręczona. Nadto Sąd wskazał, że pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia, zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Sąd nie mógł zatem uznać, że twierdzenia strony są bardziej wiarygodne niż okoliczności stwierdzone na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Obalenie fikcji doręczenia jedynie na podstawie twierdzenia adresata przesyłki o niepozostawieniu awiza podważałoby w sposób nieuzasadniony instytucję z art. 44 k.p.a. Dlatego też zwykłe oświadczenie, że strona nie otrzymała awiza nie jest wystarczające do obalenia domniemania doręczenia przesyłki w trybie awizo. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. J. H. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że faktem jest, iż skarżąca nie odebrała ważnej przesyłki, której oczekiwała, nie dlatego, że nie chciała, nie miała czasu, a tylko dlatego, że o fakcie nie wiedziała, gdyż brak było pozostawienia w skrzynce awizo, do której dostęp mają w zasadzie wszyscy. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącej terminu do wniesienia sprzeciwu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zasadnie Sąd Wojewódzki ocenił w niniejszej sprawie, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia sprzeciwu. Słusznie bowiem Sąd wskazał, że obalenie fikcji doręczenia jedynie na podstawie twierdzenia adresata przesyłki o niepozostawieniu awiza podważałoby w sposób nieuzasadniony instytucję z art. 44 k.p.a. Zaznaczyć należy, że doręczenie zastępcze w trybie art. 44 k.p.a. stwarza domniemanie doręczenia przesyłki adresatowi, chociaż faktycznie doręczenie nie nastąpiło. W orzecznictwie przyjmuje się, że skuteczność zastępczego sposobu doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym uzależniona jest od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w art. 44 k.p.a., przy czym uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że nie można powołać się na domniemanie doręczenia (por. wyrok NSA z 12 lipca 2022 r. II OSK 1942/21). Ustanowione w art. 44 k.p.a. domniemanie prawne skutecznego doręczenia pisma może zostać obalone, gdy adresat uprawdopodobni, że pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych (por. Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2018, s. 506-507). W przedmiotowej sprawie domniemanie prawne skutecznego doręczenia decyzji nie zostało obalone w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, a faktu tego nie zmieniły twierdzenia zawarte w zażaleniu. Skarżąca ponownie podniosła bowiem, że skierowana do niej korespondencja nie została doręczona prawidłowo, gdyż przesyłki nie awizowano, przy czym na potwierdzenie załączyła reklamację dotyczącą przedmiotowej przesyłki złożoną 29 stycznia 2025 r. Jednakże skarżąca nie poinformowała Sądu o wyniku tejże reklamacji. Sam fakt złożenia reklamacji w Urzędzie Pocztowym, nie może skutecznie podważyć prawidłowości doręczenia korespondencji, bowiem to informacja zawierająca stanowisko operatora pocztowego odnośnie zasadności zarzutów kierowanych przez skarżącą stanowiłaby ewentualny miarodajny dowód, pozwalający na podważenie domniemania doręczenia korespondencji. Zaakcentować należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności mogących podważyć dane zamieszczone w druku dowodu doręczenia, będącym dokumentem urzędowym. W związku z powyższym należało podzielić pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu, a zatem nie było podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.