II OZ 25/23

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K.-U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 634/22 odrzucające zażalenie J. K.-U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. K.-U. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 21 września 2021 r. znak ... w przedmiocie zobowiązania doprowadzenia części budynku do stanu pierwotnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 18 października 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 634/22, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), odrzucił zażalenie J. K.-U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawy ze skargi J. K.-U. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia 21 września 2021 r. znak ... w przedmiocie zobowiązania doprowadzenia części budynku do stanu pierwotnego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 27 lipca 2022 r., odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z 21 września 2021 r. w przedmiocie zobowiązania do doprowadzenia do pierwotnego stanu. Powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 3 sierpnia 2022 r. Zawierało prawidłowe pouczenie co do możliwości wniesienia zażalenia. W dniu 6 września 2022 r. do Sądu wpłynęło zażalenie J. K.-U. na ww. postanowienie Sądu z 27 lipca 2022 r. Przedmiotowe zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 2 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że przesyłka sądowa zawierająca odpis ww. postanowienia została doręczona pełnomocnikowi skarżącej 3 sierpnia 2022 r. na adres wskazany w skardze inicjującej niniejsze postępowanie sądowe. Wobec tego, siedmiodniowy termin na złożenie zażalenia na ww. postanowienie upłynął 10 sierpnia 2022 r. Tymczasem zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wniesione zostało 2 września 2022 r., czyli po upływie siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 194 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Wobec wniesienia zażalenia po terminie, Sąd Wojewódzki na podstawie ww. przepisów zobligowany był zażalenie odrzucić. J. K.-U. pismem z dnia 2 listopada 2022 r. wniosła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 października 2022 r., zarzucając: 1. niewłaściwe zastosowanie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 2 pkt. 1 p.p.s.a., przez niedopełnienie obowiązku kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem; 2. art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 83 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi, oraz na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 1 wyżej wymienionej ustawy; 3. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 151 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, zamiast zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. i uwzględnienie skargi w związku ze stwierdzeniem naruszenia przez organ drugiej instancji art. 7 w związku z art. 77 k.p.a.; 4. art. 2 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RP przez zastosowanie nadmiernego formalizmu procesowego, które spowodowało naruszenie przysługującego skarżącej prawa do sądu i pozbawienie jej możliwości merytorycznego zbadania sprawy. W zażaleniu wniesiono o wnoszę o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca argumentowała, że organ pominął zastosowanie instytucji przewidzianej wart. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID-19. Z treści tego przepisu wynika, że dotyczy on sytuacji, w której strona uchybiła terminowi zawitemu do wniesienia odwołania, określonemu wart. 129 § 2 k.p.a. Powołany art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 obejmuje stany faktyczne, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID- 19. Stan epidemii został zaś ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491) i w dacie składania przez skarżącego odwołania oraz rozpatrywania sprawy przez organ - obowiązywał. Organ nie poinformował jednak skarżącej o uchybieniu terminu i prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu, co naruszyło gwarancje strony w niniejszym postępowaniu, a w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe stanowi o naruszeniu art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy COVID-19. R. W konsekwencji powyższego skarżąca wskazała, że nie została prawidłowo poinformowana przez organ co do przysługujących jej praw i obowiązków, mimo bezpośrednio wskazanego w ustawie nakazu dokonania tychże czynności. Dodatkowo, wskazano, że przedmiotowe roboty na budynku odbyły się na postawie decyzji Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z 2005 r. oraz tytułu wykonawczego z dnia 6 maja 2013 r. Przepisy ustawy p.p.s.a. obowiązujące w tym okresie nie przewidywały zażalenia na odrzucenie skargi w przypadkach o których mowa w art. 58 § 1 pk 2-4 oraz art. 220 § 3 (Dz.U.2012.270 tj.). Końcowo wskazano, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego dnia 7 października 2022 r. uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 5 maja 2022 r. wymierzającą skarżącej karę administracyjną za prowadzenie bez zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków robót budowlanych w obrębie elewacji południowej budynku przy ul. Walecznych 14 w Warszawie, wskazując, że w chwili wydania decyzji budynek nie był wpisany indywidualnie do rejestru zabytków. Decyzja ta, jako wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione spełnia przesłanki niezbędne do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.0.2000 t.j.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Zażalenie, zgodnie z art. 194 § 2 p.p.s.a., wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. W myśl art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, w tym art. 178 p.p.s.a. W niniejszej sprawie, jak wskazał już Sąd Wojewódzki, postanowienie z dnia 27 lipca 2022 r., odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi zostało doręczone skarżącej w dniu 3 sierpnia 2022 r., co wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tym samym określony w art. 194 § 2 p.p.s.a. termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 10 sierpnia 2022 r. Zażalenie zostało zaś wniesione w dniu 2 września 2022 r., zatem z naruszeniem określonego ustawowo terminu. W konsekwencji uznać należało, że Sąd Wojewódzki zasadnie odrzucił zażalenie wniesione po terminie, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do zawartych w zażaleniu argumentów należy podkreślić, iż w niniejszym postępowaniu nie mogła zostać wzięta pod uwagę argumentacja dotycząca przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Nadto wbrew twierdzeniom pełnomocnika zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest przejawem nadmiernego formalizmu lecz wynika z konieczności prowadzenia postępowania sądowego według reguł ustanowionych ustawowo. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w zażaleniu nie przedstawiono żadnych zarzutów odnoszących się do istoty zaskarżonego postanowienia. W rezultacie nie zostały podważone ustalenia Sądu Wojewódzkiego, warunkujące odrzucenie zażalenia złożonego z przekroczeniem ustawowego terminu. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.