II OZ 226/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] spółka jawna [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1009/16 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej [...] spółka jawna [...] w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1009/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną [...] spółka jawna W[...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1009/16. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zwrócił ponadto stronie wpis od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 września 2017 r., doręczonym pełnomocnikowi [...] spółka jawna [...] w dniu 29 września 2017 r., strona została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie pięciu odpisów skargi kasacyjnej w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W związku z tym, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął bezskutecznie w dniu 6 października 2017 r., Sąd skargę kasacyjną na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wnosząca zażalenie [...] spółka jawna [...] podniosła zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 178 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków formalnych w sposób określony w art. 177a p.p.s.a. Strona podniosła, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 września 2017 r. w sprawie wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej nie zostało jej doręczone. W dniu 29 września 2017 r. pełnomocnikowi strony doręczono pismo z dnia 13 września 2017 r. o doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej H. G. wraz z jednym egzemplarzem odpisu tej kasacji. Pismo to, jako dowód w sprawie, wraz z kopertą strona przedstawiła w załączeniu do zażalenia, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Postawę faktyczną zaskarżonego postanowienia stanowiło ustalenie, że pomimo prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi wnoszącej zażalenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, strona nie doprowadziła do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 178 p.p.s.a. W złożonym zażaleniu strona nie kwestionuje istnienia podstaw do wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie jej odpisów, lecz podnosi, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie rozpoczął biegu z uwagi na to, że przesyłka sądowa doręczona na adres kancelarii pełnomocnika [...] spółka jawna [...] w dniu 29 września 2017 r. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie zawierała. Zgodnie z art. 177a p.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie zaś z art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczania pism przez pocztę w postępowaniu sądowym stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (art. 65 § 2 p.p.s.a.), a więc przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1222). Dla prawidłowego doręczenia pisma przez pocztę istotne jest przede wszystkim, żeby pismo zostało wysłane jako list polecony za potwierdzeniem odbioru (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), a do przesyłki został dołączony formularz potwierdzenia odbioru, w którym winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki (§ 2 ust. 4, wzór formularza potwierdzenia odbioru). Przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany, jak w niniejszej sprawie, na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienia SN z dnia 26 lipca 2000 r., I CZ 87/00; z dnia 14 marca 2000 r., II CKN 483/2000; dnia 20 kwietnia 2000 r., I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). Dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się zatem, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru. W aktach sądowych znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki sądowej z dnia 13 września 2017 r. adresowanej na adres kancelarii pełnomocnika [...] spółki jawnej [...] (k. 292), z którego wynika, że przedmiotowa przesyłka zawierała dwa pisma: odpis skargi kasacyjnej z dnia 22.08.2017 r. oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej z dnia 14.08.2017 r. Pisma sporządzono na oddzielnych drukach (k. 276 i 278). W tych warunkach należało przyjąć, że wiedza o zawartości przesyłki sądowej wynikająca z podpisanego przez pełnomocnika zwrotnego poświadczenia odbioru, w sytuacji, gdy pełnomocnik stwierdził brak wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, powinna skutkować podjęciem przez pełnomocnika czynności w celu prawidłowego doręczenia stronie zarządzenia o uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej, a następnie braki te uzupełnić. Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje bowiem i to, że adresatem przesyłki był profesjonalny pełnomocnik procesowy, który powinien posiadać odpowiednie rozeznanie co do zasad funkcjonowania procedur sądowych, w tym w zakresie trybu i sposobu doręczania pism sądowych, jak i praktyki sądowej polegającej na doręczaniu kilku pism procesowych jedną przesyłką. Własnoręczny podpis umocowanego pracownika kancelarii na druku odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki (por. postanowienia NSA: z 11 stycznia 2017 r., II OZ 1449/16; 28 stycznia 2016 r., II OZ 63/16; z dnia 13 września 2016 r., II OZ 864/16). Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy, potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych na potwierdzeniu odbioru pism. W tym zakresie poświadczenie odbioru ma walor dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Z tego względu przyjmuje się, że adresat przesyłki, który stwierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić (zob. postanowienia NSA: z 14 lutego 2018 r., sygn. I FZ 7/18; z 17 lipca 2017 r., sygn. II FZ 333/17). W interesie odbierającego przesyłkę jest sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Skoro w momencie odbioru przesyłki nie stwierdzono, by nie zawierała ona któregoś z dokumentów wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru należało uznać, że potwierdzenie podpisem odbioru przesyłki oznaczało nie tylko potwierdzenie, że przesyłka została doręczona osobie upoważnionej do jej odbioru w dacie na formularzu wskazanej, ale także, że zawartość przesyłki odpowiada tej, która została wskazana na formularzu potwierdzenia odbioru Niezachowanie reguł należytej staranności przez odbiorcę przesyłki, będącego podmiotem świadczącym profesjonalne usługi prawne, nie daje podstaw do stwierdzenia w niniejszej sprawie, że akt procesowy jakim było wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej uznany być mógł za pozbawiony swej prawnej skuteczności, gdyż strona nie obaliła domniemania, że został on jej prawidłowo doręczony. W tych warunkach, wobec stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że wymogi prawidłowego doręczenia zostały w tej sprawie zachowane, zaś strona wnosząca zażalenie nie wykazała, by wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło z naruszeniem art. 178 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.