II OZ 1993/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń D. K. i D. K.1 oraz K. P. i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 736/24 o odrzuceniu zażaleń K. P. oraz D. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 736/24 wzywające do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2024 r. nr 255/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie D. K. i K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K.1 i R. P.

K. P. i D. K. (dalej: skarżące) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 lutego 2024 r. nr 255/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 marca 2024 r., VII SA/Wa 736/24, wezwano osobno każdą ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi – w kwocie 100 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe zarządzenia skarżące złożyły wnioski o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniami z 4 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienia referendarza sądowego z 26 listopada 2024 r., którymi odmówiono K. P. (VII SPP/Wa 393/24) i D. K. (VII SPP/Wa 381/24) przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Pismami z 4 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 sierpnia 2025 r., VII SA/Wa 736/24, wezwał K. P. i D. K. do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z 25 marca 2024 r. wzywających do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu sądowego zostały doręczone: K. P. w dniu 11 września 2025 r., a D. K. w dniu 12 września 2025 r. W dniu 29 września 2025 r. ustalono w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że do niniejszej sprawy nie wpłynęła od żadnej skarżącej jakakolwiek suma pieniężna, uiszczona tytułem należnego wpisu sądowego. Na zarządzenie z 7 sierpnia 2025 r. obie skarżące wniosły zażalenia. Postanowieniem z 10 października 2025 r., VII SA/Wa 736/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił oba zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia, dotyczącego uiszczenia opłaty sądowej zażalenie nie przysługuje, albowiem przepisy p.p.s.a. w takim wypadku możliwości zaskarżenia nie przewidują. Zażalenie można wnieść tylko na nieprawomocne zarządzenia Przewodniczącego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego (por. postanowienia NSA z: 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 785/12, LEX nr 1261041 oraz 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 4/11, CBOSA). Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 marca 2024 r. wzywające obie skarżące do uiszczenia wpisu stały się prawomocne wobec prawomocnej odmowy przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie całkowitym na postawie postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 marca 2025 r. (VII SPP/Wa 381/24 i VII SPP/Wa 393/24). Zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 7 sierpnia 2025 r. wzywające do wykonania prawomocnych zarządzeń z 25 marca 2024 r. ma zatem wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. prawomocne postanowienie WSA w Szczecinie z 7 lutego 2023 r., II SA/Sz 832/21). Pismem z 10 listopada 2025 r. zażalenie na powyższe postanowienie złożyli D. K. i D. K.1. Pismem z 20 listopada 2025 r. zażalenie na powyższe postanowienie złożyli K. P. i R. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia D. K. i K. P. nie zasługują na uwzględnienie i podlegają oddaleniu. Z kolei zażalenia wniesione przez D. K.1 i R. P. podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi nie stanowi zarządzenia, o którym mowa w art. 220 § 1 p.p.s.a. Zarządzenie ponownie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi nie jest zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych w rozumieniu art. 227 § 1 p.p.s.a. Zatem na zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu nie przysługuje zażalenie (por. np. uzasadnienie do postanowienia NSA z 15 marca 2012 r., II OZ 186/12). Zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia ma wyłącznie charakter czynności materialnotechnicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu (por. postanowienie NSA z 15 lutego 2011 r., II FZ 4/11). W orzecznictwie utrwalony jest przy tym pogląd, zgodnie z którym przepis art. 227 § 1 p.p.s.a. odnosi się do zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, nie odnosi się natomiast do kolejnego zarządzenia (pisma), wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne (por. m.in. postanowienia NSA: z 19 stycznia 2011 r., II FZ 714/10, z 15 lutego 2011 r., II FZ 4/11, z 17 października 2012 r., I OZ 785/12, z 29 czerwca 2017 r., II GZ 490/17, z 13 czerwca 2018 r., II OZ 590/18, z 11 stycznia 2022 r., III OZ 1300/21, z 6 lutego 2023 r., III FZ 32/23, z 15 listopada 2023 r., I OZ 516/23, z 7 grudnia 2023 r., I OZ 580/23 oraz z 26 marca 2025 r., I OZ 155/25). Tak więc w obowiązującym stanie prawnym zażalenie na zarządzenie (pismo) wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie przysługuje. Wniesienie takiego środka zaskarżenia skutkuje jego odrzuceniem, o czym zasadnie orzekł Sąd I instancji. Zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ma bowiem charakter wyłącznie porządkowy i stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu w ustalonej wysokości. Jest to informacja wskazująca na konieczność uiszczenia wpisu (realizująca zasadę określoną w art. 6 p.p.s.a.), która nie może być kwalifikowana jako zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych podlegające zaskarżeniu zażaleniem w trybie art. 227 § 1 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 11 marca 2025 r., II OZ 259/25). Odnosząc się do zażaleń wniesionych przez D. K.1 i R. P. wskazać należy, że zgodnie zaś z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może natomiast wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zaskarżone postanowienie w przedmiocie odrzucenia zażaleń skarżących dotyczyło wyłącznie ich uprawnień procesowych. D. K.1 i R. P. nie mogli zatem wnieść skutecznie zażaleń na ww. postanowienie odrzucające zażalenia innych podmiotów, co uprawniało Naczelny Sąd Administracyjny do odrzucenia wniesionych przez nich zażaleń jako niedopuszczalnych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. W punkcie 2. postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.