II OZ 1788/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 448/25, w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 2 kwietnia 2025 r. Nr IF-O.7840.282.2021.PF w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy obiektu tymczasowego, niepołączonego trwale z gruntem postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn.. akt II SA/Wr 448/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 2 kwietnia 2025 r. Nr IF-O.7840.282.2021.PF w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy obiektu tymczasowego, niepołączonego trwale z gruntem. Odrzucenie skargi nastąpiło na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że w piśmie z dnia 11 marca 2025 r. Wojewoda Dolnośląski wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych odwołania, z powodu wątpliwości co do reprezentacji strony. Wezwanie to skierowano do A. P. i osobno do H. P. Przesyłka skierowana do A. P. została odebrana, natomiast przesyłka zaadresowana do H. P. została zwrócona do nadawcy z adnotacją: "adresat przeprowadził się do Wrocławia". Dalej Sąd wskazał, że w piśmie z dnia 25 marca 2025 r. Spółka wyjaśniła, że P. sp. Z o.o. sp. K. z siedzibą w G. reprezentowana jest przez komplementariusza P. sp. z o.o. z siedzibą w G., w imieniu której działa Prezes Zarządu P. S. Jednocześnie potwierdzono czynności dokonane wcześniej w imieniu strony przez A. P. Decyzją z dnia 2 kwietnia 2025 r. Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Decyzję tę doręczono uczestniczce postępowania B. Ł. w dniu 9 kwietnia 2025 r. Do strony skarżącej przesyłkę zawierającą decyzję zaadresowano: H. P. P. sp. z o.o. s.k. Przesyłka ta została zwrócona do nadawcy z adnotacją "przeprowadzili się. Wrocław". Z kolei w piśmie z dnia 21 maja 2025 r. strona skarżąca wniosła skargę na opisaną decyzję Wojewody Dolnośląskiego. W skardze wskazano, że decyzja została skierowana do osoby fizycznej – H. P. i nie została podjęta, wobec czego skutek doręczenia nastąpił w dniu 21 kwietnia 2025 r. Sąd uznał, że skarga podlegała odrzuceniu, jako wniesiona z uchybieniem terminu. W ocenie Sądu I instancji w sprawie nie budziło wątpliwości, że zaskarżona decyzja weszła do obrotu prawnego, bowiem została doręczona za pośrednictwem operatora pocztowego jednej ze stron postępowania, tj. B. Ł. w dniu 9 kwietnia 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – w aktach administracyjnych organu odwoławczego), lecz decyzja ta nigdy nie została skutecznie doręczona stronie skarżącej, nie jest bowiem możliwe, w sytuacji błędnego zaadresowania przesyłki, zastosowanie fikcji doręczenia. Powołując się na orzecznictwo NSA oraz stanowisko doktryny, WSA we Wrocławiu przyjął, że strona, która nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i której nie doręczono decyzji, może wnieść skargę w wynikającym z art. 53 § 1 p.p.s.a. terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji, zaś wniesienie skargi po upływie tego terminu spowoduje jej odrzucenie, chyba że skarżący złoży skuteczny wniosek o przywrócenie terminu. W konsekwencji, zestawiając powyższe ze stanem faktycznym sprawy Sąd uznał, że rozpatrywanej sprawie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi należało liczyć od dnia 9 kwietnia 2025 r., tj. od daty doręczenia decyzji uczestniczce postępowania, a zatem upłynął on w dniu 9 maja 2025 r. Skarga wniesiona została zatem z przekroczeniem tego terminu – w dniu 21 maja 2025 r. – bez wniosku o przywrócenie terminu, co prowadziło do obowiązku jej odrzucenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła P. sp. z o.o. z siedzibą w G. (działając jako komplementariusz P. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w G.). Spółka zaskarżyła ww. postanowienie w całości, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do merytorycznego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 109 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 41 §1 i §2 k.p.a. oraz art. 44 §1 pkt 1 i § 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że zaskarżona decyzja Wojewody Dolnośląskiego nie została doręczona skarżącemu - w tym również z zastosowaniem "fikcji doręczenia" - podczas gdy należy zauważyć, że Wojewoda podjął próbę doręczenia decyzji z dnia 2 kwietnia 2025 r. na adres wskazany w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego jako adres do doręczeń spółki (ul. [...] B.], który to adres nie został nigdy przez skarżącego zmieniony (zaktualizowany] w postępowaniu administracyjnym, co w konsekwencji oznaczało konieczność zastosowania względem skarżącego fikcji doręczenia jako skutku prawnego doręczenia, o którym mowa w art. 41 §2 k.p.a.; 2) art. 58 §1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 53 §1 p.p.s.a. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi Skarżącego i błędne przyjęcie, że termin na wniesienie skargi przez skarżącego rozpoczął bieg 9 kwietnia 2025 r., wobec czego została ona wniesiona z uchybieniem terminu, w sytuacji w której skarżący brał aktywny udział w postępowaniu administracyjnym przed Wojewodą Dolnośląskim, zatem odpis orzeczenia wysłany na wskazywany przez skarżącego adres do doręczeń był prawnie skuteczny z dniem zaistnienia fikcji doręczenia, tj. z dniem 21 kwietnia 2025 r., co oznaczało, że skarżący wnosząc skargę w dniu 21 maja 2025 r. dochował terminu jej wniesienia, a zatem powinna podlegać merytorycznemu rozpoznaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu; 3) polegające na naruszeniu art. 8 oraz art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wyrażające się w odrzuceniu skargi skarżącego przy braku zapewnienia realizacji zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady praworządności poprzez uznanie, że pomimo zaniechań Wojewody dotyczących ustalenia adresu strony, to wyłącznie skarżący powinien ponieść negatywne skutki procesowe w sytuacji, w której WSA we Wrocławiu wprost wskazał, że skarżący nie ponosi jakiejkolwiek winy w rzekomym niedochowaniu terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, co zgodnie z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli, a także zasadą praworządności i rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, powinno skutkować uznaniem, że skarga została wniesiona z zachowaniem terminu, względnie WSA we Wrocławiu powinien wskazać na konieczność konwalidowania naruszeń przez Wojewodę Dolnośląskiego i doręczenia skarżącemu decyzji na aktualny, prawidłowo ustalony adres. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że Sąd I instancji nie stosował przepisów k.p.a.- jako procedury obowiązującej organy administracji publicznej, a nie Sąd - lecz kontrolując legalność działalności tych organów oceniał wyłącznie prawidłowość (legalnośc) ich stosowania. Z tego powodu nieskuteczne były od początku zarzuty postawione w pkt. 1. zażalenia. Odnosząc się do pozostałych zarzutów sformułowanych przez Spółkę, to zdaniem NSA są one niezasadne. NSA w składzie rozpoznającym wniesione zażalenie podziela stanowisko wyrażone przez ten Sąd w postanowieniu z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt II OZ 290/22, Legalis nr 2774629, które przytoczył również Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Oto bowiem fikcja prawna doręczenia ma miejsce tylko wtedy, gdy doręczenie było prawidłowe, a adresat nie podjął przesyłki z placówki pocztowej w ustawowym terminie. Natomiast w niniejszej sprawie doręczenie było dotknięte wadą decydującą w istocie o jego prawnym bycie, tzn. zostało dokonane wobec podmiotu niebędącego jego adresatem. Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja weszła do obrotu prawnego z uwagi na jej skuteczne doręczenie innej stronie postępowania. Toteż warunki określone w art. 110 §1 k.p.a. zostały spełnione. W konsekwencji strona skarżąca, której nie doręczono decyzji, mogła wnieść skutecznie skargę w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania, a termin ten w rozpoznanej przez Sąd I instancji mógł być liczony od dnia 9 kwietnia 2025 r. W tej sytuacji należało przychylić się do stanowiska WSA we Wrocławiu, że przedmiotowa skarga została wniesiona - co do zasady - już po upływie terminu. Wniesienie skargi po upływie terminu, jak w sprawie niniejszej, skutkuje odrzuceniem skargi, chyba że skarżąca złoży skuteczny wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z kolei w kwestii wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi koniecznym jest wyjaśnienie, że zarówno treść skargi, jak też treść rozpoznanego przez NSA zażalenie jednoznacznie wskazują, że błąd organu administracji publicznej spowodował błędne przeświadczenie skarżącego, że w sprawie doszło do tzw. fikcji doręczenia. Oczywistym jest, że w takim stanie faktycznym i prawnym strona przez błąd organu oraz wobec obowiązywania dwóch konstytucyjnych zasad: praworządności (art. 7 Konstytucji RP) i dostępu/prawa do sądu (art. 45 Konstytucji RP), nie może utracić możliwości zaskarżenia decyzji. Wobec powyższego trzeba wyjaśnić, że skarżący (skarżąca Spółka) w celu zainicjowania skutecznej ochrony sądowoadministracyjnej winna w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia (tj. od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu – jednoznacznego ustalenia tej przyczyny w wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia) złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z tą skargą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.