II OZ 152/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 44/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2023 r., nr 1946/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 44/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), odrzucił skargę K. P. i D. K. (dalej "skarżące") na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2023 r., nr 1946/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia albowiem K. P. nie podpisała skargi i nie nadesłała podpisanego egzemplarza skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia Przewodniczącego Wydziału w tym zakresie z 21 marca 2024 r. a ponadto skarżące nie uiściły na wezwanie Przewodniczącego Wydziału z 9 października 2024 r. w terminie do tego przewidzianym wpisów sądowych od skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżące zaskarżyły je w całości. Wskazały, że nie stać ich na poniesienie opłaty łącznej 74.000 zł lub legalizacji na kwotę 3.650.000 zł, gdyż nie ma w Polsce takiej osoby, która byłaby w stanie ponieść takie koszty procesowe. Nie zgadzają się, że naruszyły termin czy też nie podpisały dokumentu. Twierdzą, że zachowują pełną staranność, podpisują każdy dokument i udzielają odpowiedzi w terminie prekluzyjnym zawitym. Wskazały na okoliczność pogrzebu ojca i to, że co tydzień otrzymywały po kilkadziesiąt pism na tydzień a jednocześnie opiekowały się chorym na raka ojcem. Wpisy sądowe to kwota 36.800 zł a z kosztami biurowymi i wysyłkami to koszt 54 tyś zł i nie stać ich na ponoszenia takich kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym poza wymogami dla samej skargi z pkt 1 – 3 tego przepisu. Jednym z wymogów pisma procesowego z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Wobec braku podpisu własnoręcznego na skardze wniesionej do sądu Przewodniczący Wydziału stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. wzywa stronę o jego uzupełnienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma (skargi) bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W odniesieniu do skargi znajduje zastosowanie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Podobnie wygląda sytuacja z brakiem uiszczenia wpisu sądowego na wezwanie sądu z art. 220 § 1 P.p.s.a. Wówczas brak uiszczenie wpisu skutkuje odrzuceniem skargi, jak stanowi art. 220 § 3 P.p.s.a. Wobec powyższego uznać należy, że brak uzupełnienia braków formalnych skargi na wezwanie sądu (brak podpisu skargi czy brak wpisu sądowego) skutkować musiał odrzuceniem skargi przez Sąd pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga nie została własnoręcznie podpisana przez obie skarżące i tylko D. K. 3 kwietnia 2024 r. podpisała skargę w siedzibie sądu. Tym samym Sąd miał podstawy aby skargę K. P. odrzucić gdy 2 maja 2024 r. upłynął wyznaczony termin na uzupełnienie tegoż braku. Słusznie Sąd pierwszej instancji powodem odrzucenia skargi uczynił także brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi przez obie skarżące albowiem nie uzyskały one prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (prawomocne postanowienie o odmowie prawa pomocy) a nadto wezwane do uiszczenia wpisu zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 9 października 2024 r. w terminie do tego przewidzianym wpisu sądowego nie dokonały. Wobec tego nie można zaskarżonemu postanowieniu zarzucić naruszenia przepisów prawa w zakresie podstaw do odrzucenia skargi. Jak wynika z akt sprawy podstawy takie wystąpiły. Okoliczności podnoszone przez skarżące w zażaleniu nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia bowiem sytuacja materialna skarżących nie była przedmiotem oceny Sądu. W tym zakresie prawomocnie wypowiedział się Sąd rozpatrując wniosek o udzielenie prawa pomocy. Skoro nie udzielono tej pomocy należało uznać, że skarżące są w stanie ponieść koszty wpisu w niniejszej sprawie. Okoliczność, że skarżące zainicjowały szereg postępowań sądowych przed WSA w Warszawie, które w sumie generują wysokie koszty sądowe nie czyni wadliwym twierdzenia, że skarżące powinny ponieść koszty swego udziału w konkretnej sprawie i na wezwanie uiścić wpis 100 zł. Stronom należy zagwarantować prawo do sądu ale nie oznacza to, że w każdym postępowaniu będą zwolnione od kosztów, które przejmie wówczas na siebie Skarb Państwa. Strony powinny liczyć się z tym, że prowadzenie wielu postępowań generuje określone koszty, które sumarycznie mogą być znaczne. Prawo pomocy nie odnosi się do wszystkich spraw danej strony a do konkretnej sprawy. Jeśli w danym postępowaniu strona nie uzyska prawa pomocy to powinna ponieść jego koszty, w przeciwnym razie powinna liczyć się z konsekwencjami w postaci odrzucenia konkretnej skargi. W zawiązku z powyższym NSA stwierdza, że zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi odpowiada prawu bowiem wpis od skargi oraz podpis skargi nie zostały dokonane w terminie pomimo skutecznego wezwania przez Sąd do uzupełnienia tych braków. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.