II OZ 1488/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 14 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SA/Wa 771/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 stycznia 2025 r., znak: DOR.7100.5.2025.ABL w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z 26 czerwca 2025 r., po rozpoznaniu wniosku skarżącego – M. P., na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 stycznia 2025 r. oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z 14 maja 2024 r. Sąd wskazał, że zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z 7 listopada 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB w R. z 14 maja 2024 r., znak: PINB.5160.3.15.2023 nakazującej rozbiórkę budynku o funkcji magazynowej. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania wszystkich wydanych w sprawie decyzji, podnosząc, że brak ich wstrzymania spowoduje dla niego nieodwracalne skutki w postaci konieczności poniesienia kosztów rozbiórki legalnie wzniesionych obiektów budowlanych. Zdaniem Sądu argumentacja zawarta we wniosku nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków, czy też wiązało się będzie z wyrządzeniem znacznej szkody majątkowej. Skarżący we wniosku nie opisał ani nie sprecyzował rozmiaru tej szkody jak i skutków wykonania nakazu. Twierdzenia w tym zakresie nie zostały poparte stosownymi dokumentami, w tym dotyczącymi sytuacji finansowej strony. Dlatego też Sąd uznał, że ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania wskazanych aktów. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył M. P., wnosząc o jego uchylenie lub zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i niewstrzymanie wykonania decyzji w sytuacji, gdy prawidłowe jego stosowanie, w przypadku decyzji nakazujących rozbiórkę obiektu budowlanego, nie wymaga dokumentowego wykazania szkody związanej z rozbiórką, gdyż z chwilą rozebrania obiektu, odwrócenie skutków jest zawsze utrudnione. Tak więc, w ocenie skarżącego, dla oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające było powołanie się na te okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie zaś do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Tak więc słusznie Sąd pierwszej instancji rozpoznając zawarty w skardze na decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanych w nim decyzji, dokonał również oceny zasadności wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Przy czym obowiązek wykazania okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek wstrzymania spoczywa na wnioskodawcy. Powinien on poprzez stosowną argumentację wykazać we wniosku istnienie okoliczności, które powiązane z wykonaniem zaskarżonej decyzji, mogą w jego aktualnej sytuacji doprowadzić do wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym postępowaniu wpadkowym, mającym za przedmiot udzielenie ochrony tymczasowej, sąd administracyjny nie bada zasadności skargi, lecz ocenia wyłącznie, czy zachodzą w sprawie okoliczności, które w związku z wykonaniem aktu lub czynności mogą doprowadzić do sytuacji odpowiadającej przesłankom wstrzymania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd pierwszej instancji nie doszukał się istnienia podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Skarżący składając wniosek ograniczył się do wskazania podstawy prawnej swojego żądania i charakteru decyzji, której w zasadzie dotyczył wniosek, nie formułując przy tym uzasadnienia dla poparcia swojego wniosku. Nie było zaś obowiązkiem Sądu Wojewódzkiego poszukiwanie w treści skargi argumentacji przemawiającej za udzieleniem stronie ochrony tymczasowej. Niewadliwie także Sąd pierwszej instancji odwołał się do charakteru zaskarżonej decyzji jak też decyzji, której stwierdzenia nieważności odmówiono, przyjmując, że brak zobrazowania sytuacji finansowej skarżącego powoduje, że niemożliwe jest dokonanie oceny, czy wykonanie wydanej w postępowaniu zwykłym decyzji rozbiórkowej w tej konkretnej sytuacji może się wiązać z ryzykiem wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wprawdzie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Jednak nie oznacza to, że w każdym przypadku decyzja nakazująca rozbiórkę podlega, niejako "automatycznie", wstrzymaniu w postępowaniu sądowym. W każdym przypadku, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, zobowiązany jest ocenić skutki wykonania rozbiórki zarówno z punktu widzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem złożony w niniejszej sprawie wniosek zawierał jedynie ogólnikowe twierdzenia, odnoszące się do kosztów nakazu rozbiórki bez wykazania konkretnych kosztów jakie wywoła wykonanie wskazanych decyzji i zestawienia ich z możliwościami płatniczymi wnioskodawcy, powiązanymi z jego sytuacją materialną, czy też prowadzenia postępowania egzekucyjnego. A zatem sam fakt konieczności poniesienia skutków finansowych rozbiórki nie świadczy o istnieniu niebezpieczeństwa znacznej szkody dla skarżącego. Takie koszty nie są nadzwyczajnym skutkiem wykonania rozbiórki, wiążą się natomiast z jej istotą. Oczywistym jest, że koszty te spowodują uszczuplenie majątku zobowiązanego do jej wykonania, ale nie można uznać tego za coś nadzwyczajnego, a tylko takie okoliczności stanowią podstawę wstrzymania wykonania. Mając więc na uwadze przedmiot niniejszego postępowania oraz uzasadnienie wniosku i zażalenia stwierdzić należało, że skarżący nie wykazał, aby w sprawie zaistniały okoliczności świadczące o konieczności wstrzymania wykonania objętych wnioskiem decyzji. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.