II OZ 148/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 279/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 279/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę A. M. (dalej również jako "skarżący") na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. W pierwszej kolejności Sąd przypomniał, że skarżący nie brał czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, ponieważ od dnia [...] grudnia 2019 r. przebywał w Zakładzie Psychiatrycznym w C. Natomiast miejscem zamieszkania skarżącego jest lokal mieszkalny w miejscowości B., gmina S., gdzie w dalszym ciągu znajdują się rzeczy osobiste i przedmioty codziennego użytku skarżącego. Skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem nie z własnej woli, lecz w wyniku działań byłej żony S. C., na której wniosek wszczęto postępowanie administracyjne o wymeldowanie z lokalu. Zarządzeniem z dnia 6 maja 2020 r. wezwano adwokata L. D., który jako pełnomocnik skarżącego podpisał skargę, do złożenia pełnomocnictwa. W odpowiedzi adwokat L. D. nadesłał kserokopię pełnomocnictwa. Zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2020 r., doręczonym w dniu [...] czerwca 2020 r. (k. 25 akt), wezwano adwokata L. D. do złożenia oryginału pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego lub wierzytelnego odpisu tego pełnomocnictwa, poświadczonego za zgodność z oryginałem oraz do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie adresu skarżącego. Pełnomocnik skarżącego nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Postanowieniem z dnia 29 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił dopuszczenia adwokata L. D. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego w związku z niezłożeniem przez pełnomocnika poświadczonego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego przed sądem administracyjnym. Jednocześnie w dniu 29 lipca 2020 r. zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu postanowienia z dnia 29 lipca 2020 r., poinformowanie skarżącego o przyczynie odmowy dopuszczenia adwokata L. D. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego, a także wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez jej podpisanie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 28 akt). Przesyłka zawierająca odpis postanowienia, informację oraz wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi została przesłana dla skarżącego na adres - ul. L. [...],[...] L., wskazany w postępowaniu administracyjnym przez wnioskującą o wymeldowanie S. C. Przesyłka była dwukrotnie awizowana i wobec nieodebrania jej z urzędu pocztowego została zwrócona do Sądu. Sąd ustalił, że w dniach [...] października 2020 r. oraz [...] listopada 2020 r. A. M. osobiście odebrał przesyłki sądowe skierowane do niego na wskazany wyżej adres. Wydając zaskarżone zażaleniem postanowienie Sąd przypomniał, że mimo dwukrotnego wezwania, adwokat L. D. nie złożył pełnomocnictwa w wymaganej formie, gdyż nadesłał jedynie kserokopię pełnomocnictwa, niepoświadczoną za zgodność z oryginałem stosownie do art. 4 ust. 1b zdanie drugie ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2019 r., poz. 1513 z późn. zm.). Wobec odmowy dopuszczenia adwokata L. D. do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika skarżącego, w świetle art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. zachodziły, zdaniem Sądu, podstawy do wezwania skarżącego do podpisania skargi. Wezwanie w tym przedmiocie zostało skierowane na adres ul. L. [...],[...] L. Skierowana do skarżącego przesyłka, obejmująca wezwanie do podpisania skargi, była po raz pierwszy awizowana w dniu [...] sierpnia 2020 r. Następnie w dniu [...] sierpnia 2020 r. dokonano powtórnego awizowania. Wobec niepodjęcia przesyłki z urzędu pocztowego, została ona zwrócona do nadawcy w dniu [...] sierpnia 2020 r. Mimo wezwania, które Sąd uznał za skutecznie doręczone, skarżący nie podpisał skargi. Tym samym brak formalny skargi nie został uzupełniony w ustawowym terminie, co skutkowało odrzuceniem skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, reprezentowany przez adw. L. D., wnosząc o jego uchylenie. Pełnomocnik podniósł zarzut obrazy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegającej na odrzuceniu skargi wobec nieuzupełnienia braków formalnych podczas gdy pismem z dnia [...] czerwca 2020 roku przesłał udzielone pełnomocnictwo do zastępstwa w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie przed WSA w Lublinie, wraz z dowodem opłaty skarbowej. Pełnomocnik wskazał, że nie dysponuje załącznikami do pisma z dnia [...] czerwca 2020 r. jednak broni stanowiska, że złożył prawidłowe pełnomocnictwo, które Sąd powinien potraktować jako "wtóropis oryginału udzielonego pełnomocnictwa". Niezależnie od powyższego pełnomocnik wskazał, że w aktach znajduje się pełnomocnictwo do zastępstwa w postępowaniu prowadzonym przez Wójta Gminy S., które obejmuje zastępstwo przed wszystkimi instancjami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo Sąd I instancji zastosował przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., ustanawiający nakaz odrzucenia skargi w przypadku ustalenia, że w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi. W niniejszym postępowaniu zakwestionowano skuteczne dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 37 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Odnosząc się do głównego zarzutu zażalenia należy przypomnieć, że w przypadku występowania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika oczekuje się od niego znajomości obowiązujących przepisów zawodowych, szczególnie w kwestiach tak elementarnych jak uwierzytelnienie pełnomocnictwa. Nie można podzielić zarzutu pełnomocnika skarżącego o możliwości potraktowania złożonego pełnomocnictwa jako "wtóropisu", gdyż prawidłowe umocowanie pełnomocnika stanowi elementarny warunek zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Przesłanie jedynie kserokopii pełnomocnictwa nie stanowi potwierdzenia umocowania i jednocześnie skutecznego uzupełnienia braku formalnego, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. II OZ 575/18 (CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnośnie do pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy, na marginesie należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym, na gruncie art. 37 § 1 p.p.s.a. sformułowane jest stanowisko, które Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający zażalenie podziela, o braku obowiązku sądu poszukiwania potrzebnych informacji we własnym zakresie i uzupełniania akt sprawy o dokumenty, które ma obowiązek przedstawić strona skarżąca w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wszczynanym w następstwie aktywności tej strony, wyrażonej, w tym przypadku, formie skargi. Wobec tego ciężar czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, nie może być przerzucany na przewodniczącego - na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na sąd - na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. I GZ 374/15; z 19 kwietnia 2011 r. sygn. I FSK 1305/10). Zgodnie z powyższym stanowiskiem nieskuteczny jest zarzut pełnomocnika skarżącego, że Sąd nie wziął pod uwagę pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.