II OZ 1440/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Spółka z o.o. Spółka jawna z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 358/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z 18 września 2024 r. w sprawie ze skargi K. Spółka z o.o. Spółka jawna z siedzibą w B. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 24 marca 2025 r. nr K-AP-2.7840.68.2024.PP (6) w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 358/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z 18 września 2024 r. w sprawie ze skargi K. Spółka z o.o. Spółka jawna z siedzibą w B. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 24 marca 2025 r. nr K-AP-2.7840.68.2024.PP (6) w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzją z 18 września 2024 r. Starosta Kołobrzeski zatwierdził projekt zagospodarowania oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla D. S. dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalno–usługowego z garażem podziemnym na działce nr ..., obr. ..., przy ul. S. w K. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda Zachodniopomorski, decyzją z 24 marca 2025 r., nr K-AP-2.7840.68.2024.PP (6), uchylił wskazaną decyzję organu I instancji, w części obejmującej warunki jej udzielenia. W pozostałej części organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. K. Spółka z o.o. Spółka jawna z siedzibą w B. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na wskazaną wyżej decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego. Skarżąca zwróciła się w skardze z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wskazanych wyżej decyzji organów obu instancji w całości. Argumentowała, że wykonanie zaskarżonej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę dla nieruchomości sąsiedniej może doprowadzić do powstania znacznej i nieodwracalnej szkody po stronie skarżącej. Ponadto, rozpoczęcie budowy przed uprawomocnieniem się wyroku może spowodować trudne do odwrócenia skutki, gdyż w razie uchylenia pozwolenia na budowę, nawet rozbiórka wykonanych do tego czasu robót budowlanych (w tym w szczególności robót ziemnych) nie doprowadzi do całkowitego przywrócenia stanu na gruncie, który istnieje w chwili obecnej. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, skarżąca nie wykazała należycie wystąpienia okoliczności, które mogłyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, z uwagi na niebezpieczeństwo wystąpienia po jej stronie znacznej szkody majątkowej lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie stanowi o wystąpieniu tego rodzaju okoliczności argumentacja skarżącej o możliwości prowadzenia przez inwestora prac budowlanych czy późniejszego braku możliwości doprowadzenia do całkowitego przywrócenia stanu na gruncie, w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca w żaden sposób nie określiła we wniosku, jakie konkretnie zagrożenia dla niej wynikają z realizacji inwestycji na działce sąsiadującej z jej nieruchomością. W ocenie Sądu, brak uzasadnienia wniosku w tej mierze w praktyce uniemożliwiał merytoryczną ocenę żądania skarżącej. Sąd wskazał, że należy mieć na względzie, iż to inwestor realizując inwestycję na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę podejmuje ryzyko, że w razie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego, zobowiązany będzie do wykonania nakazów organów nadzoru budowlanego mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nawet do wykonania rozbiórki. Wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy. Stanowić może bowiem dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę, niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych. Skarżąca nie określiła przy tym wielkości znacznej i nieodwracalnej szkody, na którą się powołuje, mającą wynikać z wykonania zaskarżonej decyzji, ani też nie przedstawiła dowodów, pozwalających zweryfikować wyliczenie tej szkody. Ponadto należy mieć na względzie, iż to inwestor będzie zobowiązany do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, tak więc jakakolwiek szkoda finansowa powstanie po stronie inwestora, a nie strony skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 145/17). W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała negatywnych następstw, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., jakie mogą wiązać się dla niej z wykonaniem decyzji objętych przedmiotem skargi, okoliczności tego rodzaju nie można było wywieść z akt sprawy, co oznacza, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenia, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez nieuprawnione przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że skarżąca zobowiązana jest na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. do szczegółowego wskazania wielkości grożącej skarżącej szkody oraz dowodów na poparcie jej wysokości, podczas gdy z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wynika nakaz udowodnienia a jedynie uprawdopodobnienia grożącej szkody, 2. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez uznanie, że skarżąca nie zrealizowała przesłanek koniecznych dla zastosowania tego przepisu wskazując, że "Skarżący w żaden sposób nie określił we wniosku, jakie konkretnie zagrożenia dla niego wynikają z realizacji inwestycji", podczas gdy skarżąca wyraźnie powołała się na drugą, samodzielną przesłankę tj. niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przez wskazanie, że przeprowadzenie robót budowlanych, nawet po następczym nakazie rozbiórki spowoduje nieodwracalne zmiany na gruncie co oznacza wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowiących samodzielną podstawę do wstrzymania wykonania decyzji, doszło więc do szczegółowego przedstawienia przesłanki; 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. - przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, zawarcie w treści uzasadnienia zbyt ogólnikowych stwierdzeń - ograniczenie uzasadnienia do kwestii "znacznej i nieodwracalnej szkody" przy pominięciu analizy dla braku uznania przez Sąd wykazania przesłanki "niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonania dogłębnej kontroli zaskarżonego postanowienia. Na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że we wniosku nie przedstawiono okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby wystąpienie skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Słusznie Sąd Wojewódzki zaznaczył, iż nie dysponował informacjami mogącymi świadczyć o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. We wniosku skarżący ograniczył się bowiem do ogólnikowego wskazania, że nie będzie można przywrócić dotychczasowego stanu na gruncie. Argumentacja zażalenia nie zmieniła powyższego stanu rzeczy. Podnoszone w zażaleniu okoliczności dotyczące ewentualnych zmian warunków gruntowych wskutek realizacji robót budowlanych, nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Zawarty w skardze zarzut skarżącego o prawdopodobieństwie niekontrolowanego osiadania przyległych do terenu inwestycji nieruchomości i budynków w razie rozpoczęcia robót budowlanych, nie został poparty żadną specjalistyczną dokumentacją. Tym samym Sąd Wojewódzki nie mógł uwzględnić wniosku na podstawie samych twierdzeń skarżącego, zwłaszcza iż to inwestor ponosi odpowiedzialność za realizację inwestycji zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Dodatkowo trzeba zauważyć że kwestia warunków gruntowo-wodnych była oceniana w zaskarżonej decyzji, a zatem będzie również weryfikowana na etapie merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd Wojewódzki. Zaakcentować należy, że inwestor ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazania z badań geologicznych podłoża pod inwestycją i w razie ewentualnych szkód związanych z prowadzeniem inwestycji, to on a nie skarżący będą ponosić wszelką odpowiedzialność związaną z wpływem inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Zatem zagrożenia związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji obciążają inwestora a nie skarżącego. Skarżący nie wykazał zatem we wniosku ani w zażaleniu okoliczności, które podważałyby zasadność odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 5