II OZ 1439/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P., D. K., D. K. [1] i R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 607/24 odrzucające skargę K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2024 r. nr 33/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 17 czerwca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 607/24 na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), odrzucił skargę K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 stycznia 2024 r. nr 33/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że K. P. i D. K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 4 stycznia 2024 r. nr 33/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału 17 stycznia 2024 r., skarżące zostały wezwane (każda ze skarżących osobno) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżące K. P. i D. K. złożyły zażalenia oraz wnioski o przyznanie im prawa pomocy m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec zakończenia postępowania w przedmiocie prawa pomocy dotyczącego zwolnienia skarżących z kosztów sądowych (sprawy VII SPP/Wa 339/24 i VII SPP/Wa 340/24) oraz odmownego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 20 marca 2025 r. (sprawy II OZ 359/25, II OZ 360/25) zażaleń na zarządzenia o wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, zarządzeniami z 15 kwietnia 2025 r. Sąd wezwał skarżące do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału z 17 stycznia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały skutecznie doręczone K. P. 6 maja 2025 r. oraz D. K. 22 kwietnia 2025 r. Zatem siedmiodniowy termin do dokonania powyższej czynności bezskutecznie upłynął skarżącym odpowiednio 13 maja 2025 r. oraz 29 kwietnia 2025 r. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania do dnia podjęcia niniejszego rozstrzygnięcia, skarżące nie uiściły wymaganych wpisów od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazał, że nie została opłacona. Obowiązek w tym zakresie wynika z treści art. 230 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis od skargi będący opłatą sądową - zgodnie z art. 219 p.p.s.a. - należy uiścić przy wniesieniu skargi do sądu. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należny wpis. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem odrzucenia skargi, uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Na tle ww. przepisów Sąd Wojewódzki wskazał, że w postępowaniu sądowo- administracyjnym strona winna stosować się do wezwań sądu, a tym samym uzupełnić wszystkie braki, którymi dotknięte jest złożone przez nią pismo procesowe. Nieuzupełnieniem braków skargi jest nie tylko niewykonanie wezwania, ale także jego nieprawidłowe czy niepełne wykonanie. Stronie niewątpliwie należy umożliwić uzupełnienie braków skargi. Jeżeli jednak z takiej możliwości nie skorzysta w sposób odpowiedni, to ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Każde nieuzupełnienie istotnych braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem. O takim braku formalnym skargi można przy tym mówić między innymi, gdy strona pomimo wezwania sądu nie uiści wpisu sądowego. Brak taki uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu i w konsekwencji musi on prowadzić w razie niewykonania przez skarżącego wystosowanego do niego wezwania do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd Wojewódzki stwierdził w konsekwencji, że skarga K. P. i D. K. posiada braki fiskalne, które uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu, zatem stosownie do treści art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. skargę odrzucił. Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli K. P., D. K., D. K. [...] i R. P. zarzucając: 1. naruszenie art 97 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. oraz art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - przez nieuwzględnienie, że do nieruchomości nie został przeprowadzony dział spadku, 2. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - przez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego przez MWINB, polegające na wadliwym podaniu liczby budynków, 3. naruszenie art. 28 i art. 30 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - przez błędne wskazanie właścicieli nieruchomości przez MWINB, bez uwzględnienia toczącej się sprawy spadkowej, a tym samym bezprawne określenie stron postępowania 4. naruszenie art. 246 § 1 p.p.s.a. - przez nieuwzględnienie braku zdolności finansowej skarżących i nieprzyznanie prawa pomocy, mimo złożenia stosownego wniosku i wykazania, że żądane opłaty są rażąco wygórowane i niemożliwe do uiszczenia przez strony. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem powyższych zarzutów i okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przepis art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Zaznaczyć trzeba, że w razie nieuzupełnienia braków fiskalnych w wyznaczonym terminie po stronie sądu powstaje bezwzględny obowiązek odrzucenia skargi. Ustawodawca nie przewidział jakichkolwiek odstępstw od tej reguły, nie wprowadził też żadnych uregulowań pozwalających na zastosowanie innego środka niż odrzucenie skargi. Skarżące w zażaleniu nie zakwestionowały stanowiska Sądu pierwszej instancji, że mimo wezwania nie uiściły one wpisu sądowego. Natomiast podane przez nie okoliczności dotyczące nieprzeprowadzenia działu spadku, nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i błędnego ustalenia właścicieli nieruchomości przez organy nie mogły być brane pod uwagę przy formalnym badaniu skargi. Tym samym nie mógł być uwzględniony w postępowaniu zażaleniowym wniosek o zawieszenie postępowania. Zamierzonego skutku nie mogło też odnieść kwestionowanie nieprzyznania skarżącym prawa pomocy, skoro prawomocne orzeczenia w tym przedmiocie nie mogą być już weryfikowane. Konkludując brak właściwych działań ze strony skarżących, tj. nieuzupełnienie braków fiskalnych skargi uzasadniało jej odrzucenie o czym prawidłowo orzekł Sąd Wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślenia trzeba, że postanowieniami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2025 r. (sygn. akt II OZ 359/25 i II OZ 360/25) przesądzono o obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł przez każdą skarżącą, a zatem jest to ocena, która była wiążąca dla Sądu I i II instancji. Jeżeli więc mimo prawidłowych wezwań wymagane opłaty nie zostały uiszczone, to obowiązkiem Sądu Wojewódzkiego było odrzucenie skargi na podstawie art. art. 220 § 3 p.p.s.a. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenia, zgodnie z art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.