II OZ 1431/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K.P., R.P., D.K. i D.K.1 na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 901/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 lutego 2024 r. nr 296/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P. i D.K.; 2. odrzucić zażalenie R.P. i D.K.1.

Postanowieniem z 15 lipca 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 901/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K.P. i D.K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 9 lutego 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniami z dnia 9 kwietnia 2024 r. skarżące zostały wezwane do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi skarżące wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania K.P. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a zarządzeniem z tego samego dnia pozostawił wniosek D.K. bez rozpoznania. Po rozpoznaniu sprzeciwów skarżących Sąd postanowieniami z 13 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenia. Z uwagi na powyższe, zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału VII z 23 stycznia 2025 r. każda ze skarżących została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 9 kwietnia 2024 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone D.K. 3 marca 2025 r., natomiast K.P. 25 lutego 2025 r. W zakreślonym terminie żadna ze skarżących nie uiściła należnego wpisu od skargi wobec czego, powołanym na wstępie postanowieniem z 15 lipca 2025 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę. Pismami z 8 sierpnia 2025 r. zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli K.P., R.P. D.K. i D.K.1. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie K.P. i D.K. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie skarżące K.P. i D.K. nie były zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie zostały zwolnione z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Po prawomocnym zakończeniu postepowań w przedmiocie odmowy przyznania K.P. prawa pomocy i pozostawienia bez rozpoznania wniosku D.K. o przyznanie prawa pomocy (zob. odpowiednio postanowienia z 13 stycznia 2025 r. o sygn. akt VII SPP/Wa 455/24 i VII SPP/Wa 456/24) – zaistniały podstawy do wydania przez Przewodniczącego Wydziału VII zarządzeń z 23 stycznia 2025 r. o wezwaniu K.P. oraz D.K. do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 9 kwietnia 2024 r., wzywających odpowiednio obie skarżące do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie po 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że pomimo powyższego wezwania skarżące nie uiściły przedmiotowego wpisu. Sąd pierwszej instancji prawidłowo w tych okolicznościach przyjął, że skarżące nie uzupełniły braku fiskalnego skargi i na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę. Z tych względów zażalenie K.P. i D.K. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez R.P. i D.K.1 podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. R.P. i D.K.1 nie byli bowiem stronami postępowania – nie byli adresatami zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wnosili skargi i nie wykazali, aby wynik przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczył ich interesów prawnych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.