II OZ 1250/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 877/16 odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lipca 2016r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 877/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w oparciu o art. 260 § 2 w zw. z art. 197 § 2 i w zw. z art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił zażalenie I. K. na postanowienie tego Sądu z dnia 11 lipca 2017 r., którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2017 r. odmawiające przyznania I. K. prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że zgodnie z art. 260 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia czy postanowienia referendarza utrzymuje je w mocy lub zmienia. Sąd orzeka przy tym jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 ww. ustawy). Z przepisów ustawy nie wynika przy tym, że orzeczenie Sądu działającego jako sąd drugiej instancji podlega zaskarżeniu w ramach zażalenia. Sąd podkreślił, że skarżący pomimo, że pouczono go, iż od postanowienia z dnia 11 lipca 2017 r. nie przysługuje środek zaskarżenia, wniósł zażalenie. Wobec powyższego zażalenie skarżącego na postanowienie z 11 lipca 2017 r. uznał za niedopuszczalne. Ponadto Sąd stwierdził, że brak jest jakichkolwiek przesłanek do uzupełnienia, czy sprostowania postanowienia z 11 lipca 2017 r. Zażaleniem I. K. zaskarżył powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości, o uchylenie postanowienia z dnia 11 lipca 2017 r., uzupełnienie i sprostowanie części orzekającej, zwolnienie z kosztów sądowych w części (z wpisu sądowego) oraz ustanowienie pełnomocnika prawnego z urzędu. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono m.in., że zaskarżone postanowienie zawiera błąd formalno-prawny polegający na braku określenia, że przedmiot postępowania administracyjnego przed organem I instancji jest związany z budową turbin wiatrowych na terenie Gminy D., co wymaga sprostowania i uzupełnienia. Ponadto postanowienie z dnia 11 lipca 2017 r. nie zawierało żadnego pouczenia o terminie i sposobie zaskarżenia, co stanowi naruszenie prawa, albowiem brak pouczenia nie może szkodzić stronie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja powołanej wyżej ustawy, wprowadzona ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r., poz. 658), mocą której został zmieniony m.in. art. 260, mający w niniejszej sprawie zastosowanie. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 p.p.s.a. otrzymał nowe brzmienie. Stosownie do art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie zaskarżonym postanowieniem odrzucono zażalenie skarżącego. W obowiązującym na skutek wejścia w życie ww. ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanie prawnym, na postanowienie sądu I instancji wydane na skutek wniesionego sprzeciwu od rozstrzygnięcia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Stanowi o tym wprost cytowany powyżej art. 260 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka bowiem w takiej sytuacji jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Ustawodawca w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. Orzeczenie sądu staje się prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługują od niego żadne środki odwoławcze, w tym zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy zażalenie wniesione na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lipca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 maja 2017 r. o odmowie przyznania I.K. prawa pomocy było niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł też podstaw do sprostowania zaskarżonego postanowienia w zakresie wskazanym w zażaleniu. Zaskarżoną przez I. K. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. umorzyło postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty S. z dnia [...] lutego 2016 r. dotyczącej zgody na wyłączenie użytków rolnych z produkcji rolniczej. Sąd I instancji prawidłowo zatem określił przedmiot niniejszej sprawy. Sformułowany natomiast w zażaleniu kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy będzie podlegał rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.