II OZ 1181/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 631/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K.P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r., nr 813/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odrzucić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 631/24, odmówił K. P. przyznania prawa pomocy. Zażalenie na ww. postanowienie złożyły K. P. i D.K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Ponadto należy wskazać, że zażalenie wnosi się do sądu, który je wydał, co wynika z art. 177 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. sąd odrzuci zażalenie na postanowienie wniesione po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie odpis postanowienia z dnia 4 kwietnia 2025 r. został doręczony K. P. w dniu 29 kwietnia 2025 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia (punkt 1 pouczenia zawierał informację o możliwości wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Sądu I instancji, w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia). Oznacza to, że termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 6 maja 2025 r. Pomimo prawidłowego pouczenia zażalenie zostało skierowane bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem za datę złożenia środka odwoławczego należało przyjąć datę jego przekazania do Sądu I instancji, co nastąpiło w dniu 7 maja 2025 r., a więc po terminie. Taka ocena wynika z tego, że wskazane powyżej przepisy nie dopuszczają możliwości wniesienia zażalenia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a więc z pominięciem wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w takiej sytuacji o dotrzymaniu terminu wniesienia zażalenia decyduje data przekazania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Zaznaczyć przy tym należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w Rozdziale 2 Działu IV w odniesieniu do zażalenia nie przewidują odrębnych regulacji dotyczących zachowania terminu w przypadku wniesienia tego środka odwoławczego bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest także przepisu szczególnego umożliwiającego w niniejszej sprawie bezpośrednie wniesienie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2025 r., sygn. akt II OZ 1084/25 i powołane w nim orzecznictwo). Zażalenie złożone bezpośrednio do NSA zamiast do właściwego sądu pierwszej instancji, wbrew pouczeniu co do wniesienia środka odwoławczego jest w istocie wniesione po terminie (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, 2025). Z tych względów zażalenie podlega odrzuceniu jako wniesione z uchybieniem terminu. Dodatkowym zaś argumentem za odrzuceniem zażalenia jako wniesionego przez D. K. jest jego niedopuszczalność, ponieważ podmiot ten nie był adresatem zaskarżonego postanowienia. Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego aktu - w tym przypadku wyłącznie K. P.. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.