II OZ 1180/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K. i D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 847/24, odmawiające K. P. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. P., D. K. i D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2024 r., nr 853/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie R. P., D. K. i D. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt VII SPP/Wa 847/24, odmówił K. P. przyznania prawa pomocy. Sąd wskazał na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a.") oraz wyjaśnił, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. Sąd zauważył, że K. P. zaskarżyła decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania odwoławczego, zainicjowanego odwołaniem D. K. i D. K. od decyzji organu powiatowego. W ocenie Sądu skarżąca nie legitymuje się więc interesem prawnym, który zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. warunkuje możliwość skutecznego wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja dotyczy bowiem wyłącznie dokonanej przez organ wojewódzki oceny w zakresie spełnienia przesłanek do umorzenia postępowania odwoławczego w stosunku do D. K. i D. K. Zaskarżona decyzja nie ma więc bezpośredniego wpływu na sferę prawną skarżącej. Wobec tego, zdaniem Sądu, należało odmówić przyznania prawa pomocy. Zażalenie na ww. postanowienie złożyli K. P., R. P., D. K. i D. K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. Prawidłowo Sąd Wojewódzki uznał, w tej konkretnej sprawie, że skoro wniosek K. P. o przyznanie prawa pomocy dotyczył skargi, która podlegała odrzuceniu wobec jej niedopuszczalności, to również uznać należy, że skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić. Tym bardziej, że jego treść nie odnosi się wprost do zasadności wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego postanowienia. Zażalenie wniesione przez R. P., D. K. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. R. P., D. K. i D. K. nie byli adresatami postanowienia z dnia 14 maja 2025 r., jego adresatką była wyłącznie K. P.. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o oddaleniu zażalenia (pkt 1 sentencji) oraz, w oparciu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., o odrzuceniu zażalenia (pkt 2 sentencji).