II OZ 105/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 838/22 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. S. i I. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2022 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 27 lipca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 838/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił I.S. i M. S. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2022 r. znak: [...] uchylającego postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lutego 2022 r. znak [...], którym organ ten zawiesił z urzędu postępowanie nadzwyczajne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wodzisławskiego z dnia 25 marca 2019 r. Nr [...]. Zdaniem Sądu skarżący nie wykazali przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania aktu a tym samym nie uprawdopodobnili, że wykonanie postanowienia może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżący swój wniosek oparli m.in. na argumencie, że realizowanie uprawnień z ww. postanowienia może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powyższe argumenty zostały wskazane w sposób ogólny, w związku z czym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie został wystarczająco uzasadniony. W ocenie Sądu argumentacja skarżących jest niewystarczająca by wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia organu. Zażaleniem I. S. i M. S. zaskarżyli powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 w zw. z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) poprzez uznanie, że argumenty do wstrzymania wykonania postanowienia zostały wskazane w sposób ogólny w związku z czym wniosek o wstrzymanie nie został wystarczająco uzasadniony. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w złożonej skardze wskazano, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a to przez stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co z kolei spowoduje prowadzenie kolejnych postępowań administracyjnych. Następnie w uzasadnieniu skargi wskazano, iż na kanwie decyzji o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na rozbudowę budynku zakładu przetwórstwa mięsnego toczy się postępowanie naprawcze oraz postępowanie o stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na użytkowanie spowoduje jego wyeliminowanie z obrotu prawnego i wszczęcie postępowania naprawczego, co czyni prawo do postępowania sądowoadministracyjnego iluzorycznym, gdyż strona może z jednej strony pozyskać przed NSA korzystny wyrok, lecz jednocześnie nie posiadać pozwolenia na użytkowanie obiektu a posiadać decyzję o nakazie rozbiórki, co w sposób oczywisty narusza zapisy zasady prawdy obiektywnej i zasady zaufania do obywateli, gdyż naraża stronę na konieczność prowadzenia kilku kolejnych postępowań celem możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Bacząc na powyższe skarżący wskazał, że nie wstrzymanie wykonania decyzji spowoduje podjęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie, co tym samym czyni prawdopodobnie niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Nałożony ustawowo czas trwania postępowania administracyjnego, czyni wysoko prawdopodobnym szybsze zakończenie postępowania o stwierdzenie nieważności, aniżeli niniejszego postępowania sądowo administracyjnego, i jednocześnie prowadzi do wszczęcia postępowania budowlanego w przedmiocie legalizacji samowoli budowalnej. W konsekwencji nawet korzystne rozstrzygnięcie dla strony, pozostanie bez znaczenie skoro w obiegu prawnym będzie już istnieć decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na użytkowanie, tym samym nie wstrzymanie wykonania spowoduje trudne do odwrócenia skutki prawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Następstwa, o jakich mowa w tym przepisie, muszą być konsekwencją wykonania decyzji, zatem wstrzymaniu wykonania mogą podlegać wyłącznie decyzje nadające się do wykonania. Wykazanie następstw wynikających z wykonania decyzji spoczywa na stronie, która ubiega się o wstrzymanie, przy czym następstwa te powinny być realne i bezpośrednio związane z wykonaniem decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący nie uprawdopodobnili, iż wykonanie zaskarżonego postanowienia uzasadnia zastosowanie wobec nich ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący wnosili bowiem o wstrzymanie wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 marca 2022 r. uchylającego postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lutego 2022 r., którym organ ten zawiesił z urzędu postępowanie nadzwyczajne. Nie jest to zaś postanowienie nadające się do wykonania bądź egzekucji. Na podstawie tego postanowienia żadna ze stron nie nabywa jeszcze uprawnień, czy też obowiązków. Postanowienie to nie przesądza również o wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej skarżącym pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku zakładu przetwórstwa mięsnego, co sugerują skarżący. Trudno zatem uznać, że z aktem tym wiąże się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia dla skarżących skutków. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.