III OZ 107/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SPP/Po 169/21 o odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2019 r., nr SKO.OŚ.405.173.2019 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SPP/Po 169/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej "WSA") odrzucił zażalenie R. P. (dalej "Skarżący"), oznaczone datą 30 czerwca 2022 r. (data wpływu do Sądu 1 lipca 2022 r.), na punkt 2 postanowienia WSA z 17 czerwca 2022 r. W uzasadnieniu zaskarżonego do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienia, wskazano, że Skarżący złożył zażalenie na punkt 1 i 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 czerwca 2022 r. odrzucające zażalenie na zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 listopada 2021 r. wzywające do uzupełnienia braków wniosku o prawo pomocy (punkt 1) oraz utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 maja 2022 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy (punkt 2). Doręczając postanowienie Sąd pouczył wnioskodawcę, że jest ono co do punktu 2 niezaskarżalne (k. 80, 81 akt sąd.). Sąd I. instancji wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym, na postanowienie wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza, zażalenie ani żaden inny środek zaskarżenia nie przysługuje. Wniesienie takiego zażalenia jest, zatem niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem. Pismem z 30 stycznia 2023 r., skarżący wywiódł zażalenie na postanowienie z dnia 17 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Prawodawca, w powołanej wyżej ustawie, w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to przypadek, o którym stanowi bowiem art. 258 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami WSA rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponadto, w myśl art. 260 § 2 zdanie drugie p.p.s.a., w sprawach, o których mowa wyżej, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd I. instancji prawidłowo wskazał, że prawodawca nie przewidział prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. W związku z powyższym zażalenie skarżącej na postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiającego przyznania stronie prawa pomocy zostało prawidłowo odrzucone – na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. - z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Na marginesie wskazać należy, że do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu pozostaje zażalenie z 1 lipca 2022 r. w zakresie punktu 1. postanowienia z 14 czerwca 2022 r. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.