II OSK 807/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 10/09 odrzucające skargę w sprawie ze skargi J. W. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odwołania Skarbnika Gminy R. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej jako: WSA) postanowieniem z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 10/09, odrzucił skargę w sprawie ze skargi J. W. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] września 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odwołania Skarbnika Gminy R.. W uzasadnieniu wskazano, że z akt sprawy wynika, iż w dniu 14 listopada 2008 r. skarżący otrzymał pisemną odpowiedź Rady Gminy R. na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (okoliczność tę potwierdza zarówno skarżący - czego dowodzi treść skargi - jak i Gmina R. - w pisemnej odpowiedzi na skargę), a w tej sytuacji trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 14 grudnia 2008 r., a ponieważ była to niedziela, zatem skargę należało wnieść nie później niż w dniu 15 grudnia 2008 r. Skarga została wniesiona w dniu 17 grudnia 2008 r., a więc po upływie terminu do jej wniesienia i tym samy podlegała ona odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 2 ppsa. W skardze kasacyjnej powyższemu orzeczeniu zarzucono naruszenie 1) art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa) w związku z art. 53 § 2 ppsa poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a także art. 141 § 4 ppsa poprzez niezasadne odrzucenie skargi oraz brak należytego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, co w efekcie doprowadziło także do rażącego naruszenia konstytucyjnej gwarancji prawa do sądu tj. art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) naruszenie art. 106 § 3 ppsa poprzez niezażądanie od przeciwnika skargi dowodu z koperty, w której skarga została nadana, a ponadto 3) rażące naruszenie art. 83 § 1, 2 i 3 ppsa oraz "art. 111 i 115 kc" poprzez nieprawidłowe obliczenie terminu do wniesienia skargi. Biorąc powyższe pod uwagę, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie od przeciwnika skargi na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona skarżąca podała, że jej skarga została nadana na poczcie listem poleconym nr 169 za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w poniedziałek 15 grudnia 2008 r. a tym samym postanowienie o odrzuceniu skargi w rażący sposób narusza ww. przepisy. Odpowiadając na skargę kasacyjną Wójt Gminy R. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz Gminy R. kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazano, że skargę J. W. Gmina R. otrzymała w dniu 17 grudnia 2008 r., czego potwierdzeniem jest postawiona "na skardze pieczątka wpływu jej do Urzędu Gminy R.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę kasacyjną należy uwzględnić. Jak wynika z art. 52 § 3 ppsa, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a ppsa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Z § 4 ww. artykułu wynika z kolei, że przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Art. 53 § 2 ppsa wskazuje, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z art. 83 § 2 i 3 ppsa wynika, iż jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, a oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub w polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że są one zasadne. Nie ulega wątpliwości, że skarga strony skarżącej wpłynęła do Urzędu Gminy R. w dniu 15 grudnia 2008 r., a więc ostatniego dnia trzydziestodniowego terminu (zważywszy, że 14 grudnia 2008 r. była niedziela), co wynika z Dziennika Korespondencyjnego Urzędu Gminy R. (kserokopia - k. 52 akt Sądu I instancji). Tym samym Sąd I instancji niesłusznie uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka odrzucenia skargi ze względu na jej wniesienie po upływie terminu do jej wniesienia. W świetle powyższych ustaleń, wobec usprawiedliwionego zarzutu przedstawionego we wniesionej skardze kasacyjnej, zaistniała konieczność uchylenia na podstawie art. 185 § 1 ppsa zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego Sąd nie orzekał, ponieważ w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada wynikająca z art. 199 ppsa, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że co do zasady stronie, która poniosła koszty postępowania nie przysługuje zwrot kosztów. Wyjątki od tej zasady określa art. 200 - 204 ppsa. Dlatego też w art. 209 ppsa przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 ppsa) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 ppsa. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, iż o kosztach postępowania kasacyjnego sąd orzeka jedynie wówczas, gdy rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 ppsa wiążą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego z wyrokiem sądu I instancji oddalającym lub uwzględniającym skargę, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę. W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie o odrzuceniu skargi, poniesione przez skarżącego koszty postępowania kasacyjnego związane ze skargą kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi, podlegają zaliczeniu do poniesionych przez skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz skarżącego od organu w razie uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 ppsa. Natomiast o zwrocie kosztów sądowych, które zostały uiszczone a nie są kosztami należnymi, orzeka z urzędu, na podstawie art. 225 ppsa, Sąd I instancji.