Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 514/24

Wyrok NSA z 21 maja 2026 r., II OSK 514/24 – obywatelstwo

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
21 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) sędzia del. WSA Grzegorz Antas Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1717/23 w sprawie ze skargi T. O. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 maja 2023 r. znak DOiR-I.6270.50.2023.KB w przedmiocie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 1717/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.O. (dalej jako "skarżąca") na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 maja 2023 r. znak: DOiR-I.6270.50.2023.KB utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 22 marca 2023 r. (znak WSC-I.6122.4709.2021) w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez T.O. z d. F., ur. [...] w T., c. S. i L. z domu S. Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o potwierdzenie posiadania przez nią obywatelstwa polskiego, do którego dołączono odpowiednią dokumentację mogącą potwierdzić okoliczności mające wpływ na ustalenia w powyższym zakresie decyzją z 22 marca 2023 r. Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2022 r., poz. 465) oraz art. 104 § 1 K.p.a. odmówił potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącą. Organ wyjaśnił, że z uwagi na urodzenie się skarżącej [...] dla ustalenia czy nabyła ona obywatelstwo polskie przez urodzenie rozstrzygające były przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (art. 4 pkt 1 i art. 6 ust. 1). Wynika z nich, że skarżąca nabyłaby obywatelstwo polskie, jeśli takie obywatelstwo w dacie jej urodzenia posiadałoby co najmniej jedno z rodziców. Zainteresowana wskazała we wniosku na posiadanie obywatelstwa polskiego po matce. Organ zauważył, że matka skarżącej L.F. z d. S. urodziła się jako ślubne dziecko [...] w miejscowości W. – córka R. i M. z domu D. L. F. nabyła obywatelstwo polskie na mocy ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego i posiadała je co najmniej do dnia 15 maja 1948 r., kiedy to jako małoletnia przybyła z matką do Izraela. Dziadek skarżącej R./R. S. urodził się [...] w miejscowości W. i również nabył obywatelstwo polskie na mocy ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego oraz posiadał je do dnia [...], gdy zmarł w [...]. Natomiast L.F. wraz z matką M.D. wyemigrowały do Izraela, gdzie przyjęły obywatelstwo izraelskie od dnia 15 maja 1948 r. Biorąc pod uwagę okazane przez pełnomocnika na wezwanie organu poświadczenie przyjęcia obywatelstwa izraelskiego matki i babki od 15 maja 1948 r. organ stwierdził, że ponieważ dziadek skarżącej zmarł [...], natomiast matka z babką wyemigrowały po jego śmierci do Izraela i naturalizowały się 15 maja 1948 r., to skarżąca nie mogła nabyć obywatelstwa polskiego po matce ponieważ zarówno babka jak i matka utraciły obywatelstwo polskie, przyjmując obywatelstwo izraelskie 15 maja 1948 r. zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z 26 maja 2023 r. znak: DOiR-I.6270.50.2023.KB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ zwrócił uwagę na obowiązywanie pod rządami ustawy z 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego zasady wyłączności obywatelstwa polskiego. Była ona traktowana rygorystycznie i przejawiała się w zakazie posiadania przez obywatela polskiego obywatelstwa innego państwa. Nie wyłączono z zakazu tych obywateli, którzy nabyli obywatelstwo państwa obcego jako małoletni. Zakaz ten potwierdzał art. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 czerwca 1920 r. w przedmiocie wykonania ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. RP Nr 52, poz. 320) w brzemieniu ustalonym rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 lutego 1938 r. o zmianie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 czerwca 1920 r. w przedmiocie wykonania ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz.U. R.P. Nr 16, poz. 114). Także orzecznictwo Najwyższego Trybunału Administracyjnego wskazywało na utratę obywatelstwa polskiego przez nabycie obywatelstwa innego państwa niezależnie od tego czy nabycie nastąpiło zgodnie z wolą danej osoby czy wbrew jej woli. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreślił, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika, aby w latach późniejszych L.F. z domu S. nabyła obywatelstwo polskie na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelskie polskim. Matka skarżącej nie posiadała obywatelstwa polskiego w dacie narodzin skarżącej w dniu [...], a zatem i skarżąca nie mogła nabyć tego obywatelstwa z mocy prawa przez urodzenie na podstawie ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. Nr 10, poz. 49). Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie art. 13 w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy z 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego poprzez wadliwe przyjęcie, że małoletnie dziecko "ślubne" mogło samodzielnie decydować o swoim obywatelstwie po śmierci swojego ojca, podczas gdy z treści art. 13 ustawy o obywatelstwie z 1920 r. wynika, że jego obywatelstwo było zależne od obywatelstwa ojca, niezależnie od tego czy żył w chwili nadania małoletniemu dziecku obywatelstwa innego państwa, a także poprzez przyjęcie, że zmiana obywatelstwa przez wdowę po polskim obywatelu, pociągała za sobą zmianę obywatelstwa jej małoletnich dzieci, podczas gdy żaden z przepisów ustawy o obywatelstwie polskim nie uzasadnia takiego wniosku. Wskazała na niezastosowanie art. 3 § 3 Dekretu z dnia 29 sierpnia 1945 r. Prawo osobowe co skutkowało przyjęciem, iż matka wnioskodawczyni mogła samodzielnie dokonać czynności przyjęcia obywatelstwa innego państwa, podczas gdy miała wówczas 13 lat, a zatem ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Wskazała także na pominięcie przy wydawaniu decyzji słusznego interesu strony oraz przypisanie interesowi społecznemu nadrzędności nad interesem strony. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 23 sierpnia 2023 r. skarżąca złożyła pismo – "uzupełnienie skargi", załączając Okólnik nr 18 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1925 r. "Obywatelstwo osób urodzonych i naturalizowanych w USA", podnosząc, że dzieci polskich emigrantów urodzone w USA po 1920 r., które z mocy prawa z chwilą urodzenia otrzymywały obce obywatelstwo, nie traciły polskiego. Zdaniem skarżącej, okólnik ten powinien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem obywatelstwo Izraela matka skarżącej otrzymała niezależnie od swojej woli. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę . Sąd stwierdził, że w sprawie ustalenia nabycia przez skarżącą obywatelstwa polskiego właściwe były przepisy obowiązujące w chwili jej urodzenia ([...]) tj. przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 1962 r. Nr 10, poz. 49), które obowiązywały od 22 sierpnia 1962 r. Zgodnie z art. 4 tej ustawy: "dziecko nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie, gdy: 1) oboje rodzice są obywatelami polskimi albo 2) jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie jest nieznane bądź nieokreślone jest jego obywatelstwo lub nie posiada żadnego obywatelstwa". Z kolei "dziecko rodziców, z których jedno jest obywatelem polskim, drugie zaś obywatelem innego państwa, nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie. Jednakże rodzice w oświadczeniu złożonym zgodnie przed właściwym organem w ciągu trzech miesięcy od dnia urodzenia się dziecka mogą wybrać dla niego obywatelstwo państwa obcego, którego obywatelem jest jedno z rodziców, jeżeli według prawa tego państwa dziecko nabywa jego obywatelstwo" (art. 6 ust. 1 ww. ustawy). Skoro skarżąca powołuje się we wniosku na posiadanie obywatelstwa polskiego po matce, to organy zobligowane były ustalić czy jej matka w chwili urodzenia skarżącej posiadała obywatelstwo polskie. Sąd za niewątpliwe w sprawie uznał, że matka skarżącej L.F. z domu S. urodziła się jako ślubne dziecko w [...] r. R. (R.) S. i M. z d. D. R. (R.) S. był obywatelem polskim (zaświadczenie o obywatelstwie i zamieszkiwaniu R. S. (S.) w Wilnie Nr [...] Litewskiego Centralnego Archiwum Państwowego), żonaty od 1920 r. z M. (M.) z domu D. (zaprzysiężone świadectwo metrykalne). Tym samym córka L. F. z domu S. była obywatelką Polski od chwili urodzenia (art. 4 pkt 1 w związku z art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego, Dz. U. z 1920 r. Nr 7, poz. 44). Bezsporne pozostawało również ustalenie, że R. (R.) S. zmarł w 1947 r., zaś po jego śmierci M.S. z małoletnią wówczas L.F. z domu S. wyemigrowały do Izraela, gdzie przyjęły obywatelstwo tego Państwa od dnia 15 maja 1948 r. Sąd uznał, że fakt przyjęcia obywatelstwa innego państwa, skutkował automatyczną utratą obywatelstwa polskiego, bez jakichkolwiek dodatkowych warunków (przesłanek). Zgodnie bowiem z art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (obowiązującego 15 maja 1948 r.): "utrata obywatelstwa polskiego następuje przez nabycie obcego obywatelstwa". Pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia było to czy w świetle polskiego porządku prawnego dopuszczalne i skuteczne było przyjęcie przez małoletnią wówczas matkę skarżącej (brak pełnej zdolności do czynności prawnej), obywatelstwa innego państwa. Sąd stwierdził, że kwestia ta została regulowana ustawodawstwem izraelskim i jest wyłączną (suwerenną) decyzją tego Państwa, na jakich warunkach i komu przyznaje swoje obywatelstwo. Nie podlega ona badaniu ani przez sąd administracyjny, ani organ administracji publicznej (Rzeczypospolitej Polskiej). Sąd zauważył, że obywatelstwo jest ściśle powiązane z państwem – jest to węzeł prawny łączący osobę fizyczną z państwem, nie można bowiem mówić o istnieniu państwa bez obywateli. Podstawową zasadą obowiązującą w prawie międzynarodowym jest to, że sprawy nabywania i utraty obywatelstwa należą do wyłącznej kompetencji danego państwa, co wynika z jego suwerenności. Każde państwo ustala też samodzielnie, kogo uznaje za swojego obywatela. Oznacza to, że prawo wewnętrzne danego państwa reguluje sprawę obywatelstwa i że w indywidualnych wypadkach tylko jego organy orzekają o tym, czy określona osoba jest obywatelem tego państwa (por. wyrok NSA z 12 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1778/11). Sąd wskazał, że jeżeli w Poświadczeniu posiadania obywatelstwa izraelskiego potwierdzono, że L.F. (ur. w [...] i zmarła [...]) była obywatelem izraelskim od dnia 15 maja 1948 r., to ani polskie organy administracji publicznej ani sądy nie są uprawnione do kwestionowania tej daty oraz tego faktu. Są one natomiast uprawnione do oceny skutku, jaki wywołało przyjęcie obywatelstwa innego państwa na kwestię posiadania obywatelstwa polskiego, tak jak uczynił to organ w zaskarżonej decyzji wobec jednoznacznej treści art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego. Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 13 w związku z art. 11 pkt 1 ww. ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. Pierwszy z ww. przepisów, który rozciąga sytuację prawną nadania i utraty obywatelstwa nabywającego lub tracącego obywatelstwo polskie na jego żonę oraz na dzieci w wieku do lat 18 nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie, bowiem taka sytuacja nie wystąpiła w okolicznościach niniejszej sprawy. Ojciec matki skarżącej w 1948 r. już nie żył, a po drugie – fakt ten nie miał żadnego wpływu na przyjęcie przez wdowę po nim oraz córkę, nawet małoletnią obywatelstwa innego państwa. Przesłanka z art. 11 pkt 1 ustawy ma charakter samodzielny i niezależny od sytuacji prawnej członków rodziny zmarłego obywatela. Z tego względu bezzasadny okazał się być zarzut skargi naruszenia art. 3 § 3 dekretu z dnia 29 sierpnia 1945 r. Prawo osobowe. Sąd odmówił uznania sytuacji prawnej matki skarżącej za odpowiadającą sytuacji dzieci polskich emigrantów, które urodziły się w USA po 1920 r. Te ostatnie nabywały bowiem z mocy prawa, niezależnie od swojej woli, poprzez sam fakt urodzenia się na terytorium USA obywatelstwo tego kraju, zaś matka skarżącej wraz ze swoją matką opuściły terytorium Polski i nabyły obywatelstwo izraelskie na skutek podjętej decyzji. Sąd nie dopatrzył się również aby organ naruszył art. 7 w związku z art. 8 § 1 K.p.a. zdaniem Sądu, trudno uznać, aby w kwestii obywatelstwa, a więc przynależności osoby do określonego państwa i łączącym się z tą przynależnością wzajemnym węzłem praw i obowiązków obu tych podmiotów słuszny interes strony, w dodatku nieznajdujący żadnego umocowania w przepisach prawa materialnego miał ustępować przed interesem społecznym. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła T.O., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 13 w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego z dnia 20 stycznia 1920 r. (zwanej dalej: "ustawą o obywatelstwie z 1920 r.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż małoletnie dziecko "ślubne" mogło samodzielnie decydować o swoim obywatelstwie po śmierci swojego ojca, podczas gdy z treści art. 13 ustawy o obywatelstwie z 1920 r. wynika, iż jego obywatelstwo było zależne od obywatelstwa ojca, niezależnie od tego czy żył w chwili nadania małoletniemu dziecku obywatelstwa innego państwa, 2. art. 151 P.p.s.a. w zw. art. 13 w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego z dnia 20 stycznia 1920 r., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zmiana obywatelstwa przez wdowę po polskim obywatelu, pociągała za sobą zmianę obywatelstwa jej małoletnich dzieci, podczas gdy żaden z przepisów ustawy o obywatelstwie polskim nie uzasadnia takiego wniosku, 3. art. 151 P.p.s.a. w zw. art. 3 § 3 Dekretu z dnia 29 sierpnia 1945 r. Prawo osobowe, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż matka Wnioskodawczyni mogła samodzielnie dokonać czynności przyjęcia obywatelstwa innego państwa, podczas gdy miała wówczas 13 lat, a zatem ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wskazała na naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji słusznego interesu strony oraz przypisanie interesowi społecznemu nadrzędności nad interesem strony. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą, zdaniem skarżącej kasacyjnie potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez T.O. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Ustawodawstwo polskie w zakresie obywatelstwa opiera się na zasadzie ciągłości obywatelstwa polskiego wyrażonej w art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 465 ze zm.). Sprowadza się ona do tego, że obywatelstwo uzyskane na mocy przepisów prawa polskiego w przeszłości trwa niezależnie od tego czy regulacje prawne statuujące uzyskanie obywatelstwa uległy następnie zmianie. Obywatelstwo polskie określonej osoby istnieje, począwszy od momentu jego powstania zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, do momentu ustania (wygaśnięcia z przyczyny naturalnej bądź utraty na warunkach przewidzianych w porządku prawnym dotyczącym obywatelstwa), bez względu na zmiany, jakim w tym czasie podlegało ustawodawstwo w zakresie polskiego obywatelstwa. Zatem osoba, która nabyła obywatelstwo polskie na gruncie przepisów, które następnie zostały zmienione lub uchylone i zastąpione nową regulacją, zachowuje to obywatelstwo zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego nabycia, chyba że w międzyczasie nastąpiła utrata przez tę osobę obywatelstwa polskiego w okolicznościach (i za sprawą przesłanek) przewidzianych w obowiązującej wówczas regulacji prawnej w przedmiocie obywatelstwa. Zasada ta uniezależnia posiadanie obywatelstwa od zmian regulacji prawnych. Osoby, które nabyły polskie obywatelstwo na podstawie dawnych przepisów, następnie uchylonych lub zmienionych, pozostają – jeśli nie utraciły tego obywatelstwa – obywatelami polskimi pod rządami nowych unormowań dotyczących obywatelstwa, choćby w świetle tych nowych unormowań nie można byłoby kwalifikować ich statusu jako obywateli polskich. W związku z powyższym rozpatrując niniejszą sprawę o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącą organy administracji brały pod uwagę przepisy ustawy z 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim obowiązującej w czasie urodzenia się skarżącej ([...]), gdyż właśnie z faktem urodzin wiąże się nabycie obywatelstwa. Z treści art. 4 pkt 1 i art. 6 ust. 1 tej ustawy wynika, że skarżąca poprzez urodzenie nabyłaby obywatelstwo polskie, jeśli takie obywatelstwo w dacie jej urodzenia posiadałoby co najmniej jedno z rodziców. Wskazanie przez skarżącą we wniosku, że nabyła ona obywatelstwo po matce obligowało organ do sprawdzenia posiadania przez matkę obywatelstwa polskiego w chwili urodzenia się skarżącej. Okoliczności ustalone w niniejszej sprawie nie potwierdziły tego faktu albowiem prawidłowo wykazano, że matka skarżącej po śmierci jej ojca ([...]) wraz z jej matką (babką skarżącej) wyemigrowały z Polski do Izraela i tam, jak wynika to z przedłożonych poświadczeń przyjęcia obywatelstwa izraelskiego) od 15 maja 1948 r. przyjęła obywatelstwo izraelskie. Miało to ten skutek, że skarżąca zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy wówczas kształtującej kwestię posiadania obywatelstwa polskiego tj. ustawy z 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. z 1920 r. Nr 7, poz. 44), który stanowił, że utrata obywatelstwa polskiego następuje przez nabycie obcego obywatelstwa, utraciła dotychczasowe obywatelstwo polskie. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że przepis ten jest jednoznaczny i nie uzależnia utraty obywatelstwa polskiego od nabycia obywatelstwa obcego w szczególny sposób. Każde nabycie obywatelstwa obcego, zgodnie z wolą danej osoby, jak i nabycie bez woli tej osoby, powodowało utratę obywatelstwa polskiego. Z powyższego wynika zatem, że dla skutecznej utraty obywatelstwa przez matkę skarżącej i w konsekwencji przez samą skarżącą nie miało znaczenia to, czy jej matka przyjmując obywatelstwo izraelskie w 1948 r. uczyniła to z własnej woli czy będąc małoletnią pod opieką własnej matki (opiekuna prawnego) bez jej zgody lecz za zgodą reprezentującej ją wówczas matki. Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 13 w zw. z art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego z 1920 r. był chybiony albowiem sytuacja nabycia lub utraty obywatelstwa przez męża matki skarżącej rozciągająca skutek nabycia lub utraty obywatelstwa polskiego na żonę oraz na dzieci w wieku do 18 lat nie zachodziła w niniejszej sprawie. Matka skarżącej jako małoletnia ślubna córka zmarłego obywatela polskiego posiadała obywatelstwo polskie i nie utraciła go z chwilą jego śmierci. O utracie obywatelstwa przez matkę skarżącej zadecydował akt woli przyjęcia obywatelstwa izraelskiego 15 maja 1948 r. złożony w jej imieniu i na jej rzecz przez jej matkę (babkę skarżącej). Okoliczność, że wdowa po obywatelu polskim podjęła decyzję o przyjęciu obywatelstwa innego państwa skutkowała utratą obywatelstwa przez nią ale i przez jej dzieci. Skutek ten wynikał wprost z przepisu art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie Państwa Polskiego z 1920 r., który z samym faktem przyjęcia innego obywatelstwa łączył utratę z mocy prawa obywatelstwa polskiego. Nie można zarzucić Sądowi naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. art. 3 § 3 Dekretu z dnia 29 sierpnia 1945 r. Prawo osobowe, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż matka skarżącej mogła samodzielnie dokonać czynności przyjęcia obywatelstwa innego państwa, podczas gdy miała wówczas 13 lat, a zatem ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Kwestia zdolności do czynności prawnych matki skarżącej (wówczas małoletniej) odnośnie do aktu przyjęcia obywatelstwa izraelskiego w jej imieniu przez jej matkę (babkę skarżącej) nie ma znaczenia albowiem tę kwestię regulowały przepisy prawa izraelskiego. Skoro władze Izraela uznały wyrażenie woli przez matkę za skuteczne wobec jej małoletniej córki, co i w polskim porządku prawnym nie budziłoby wątpliwości, to dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należało przyjąć, że zaistniało przyjęcie innego obywatelstwa a to skutkowało utratą obywatelstwa polskiego przez matkę skarżącej i w konsekwencji brak potwierdzenia obywatelstwa polskiego samej skarżącej. W ocenie NSA, nie doszło w sprawie do naruszenia przez Sąd I instancji art. 7 K.p.a. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez pominięcie słusznego interesu strony oraz uznanie nadrzędności interesu społecznego. W interesie strony było potwierdzenie obywatelstwa polskiego lecz nie mogło się to odbyć wbrew obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa polskiego. Potwierdzenie obywatelstwa to przyjęcie przez państwo odpowiedzialności za tego obywatela i nadanie mu praw. Jeśli strona nie spełnia wymogów ustawowych dla potwierdzenia obywatelstwa, to władze państwa w obronie interesu społecznego (przyjęcia w poczet obywateli tylko kwalifikujących się ku temu osób) mają obowiązek odmówić potwierdzenia obywatelstwa i nie stanowi to naruszenia interesu strony. Jest to wyrazem równości wobec prawa i praworządności. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. ----------------------- 10

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 marca 2024
Symbol z opisem
6053 Obywatelstwo
Hasła tematyczne
Obywatelstwo
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Sędziowie
Grzegorz Antas Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/ Jacek Chlebny /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny