II OSK 3162/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Żak Sędziowie sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. C. - zarządcy przymusowego D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 września 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 495/24 w sprawie ze skargi K. C. - zarządcy przymusowego D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 kwietnia 2024 r. nr 465/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 3 września 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 495/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA we Wrocławiu, sąd wojewódzki, sąd pierwszej instancji) po rozpoznaniu skargi K. C. - zarządcy przymusowego D. (dalej: strona, skarżący, skarżący kasacyjnie) na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: DWINB) z 24 kwietnia 2024 r. nr 465/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia – oddalił skargę w całości. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. (dalej: PINB) postanowieniem z 29 stycznia 2024 r. nr 28/2024 nakazał stronie wstrzymać roboty budowlane dotyczące samowolnej budowy hali dobudowanej do hali znajdującej się przy działce [...] w T.; ustalił, że nie ma konieczności zabezpieczenia przedmiotowej budowy oraz nałożył obowiązek przedłożenia, w terminie do 30 czerwca 2024 r. dokumentów legalizacyjnych samowolnie wybudowanej hali. Podano, że powyższe postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania i zostało doręczone 5 lutego 2024 r. Pismem z 11 marca 2024 r. (nadanym w placówce pocztowej 12 marca 2024 r.) wniesiono zażalenie na rozstrzygnięcie PINB. Zaskarżonym postanowieniem z 24 kwietnia 2024 r. na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wskazano, że zażalenie wniesiono z uchybieniem 7-dniowego terminu. WSA we Wrocławiu we wskazanym na wstępie wyroku z 3 września 2024 r. stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wojewódzki stwierdził, że w okolicznościach sprawy należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu, który upłynął 12 lutego 2024 r. Podniesiono, że zażalenie skierowano listem poleconym nadanym 12 marca 2024 r. Zdaniem sądu wojewódzkiego, wbrew zarzutom skargi, organ właściwy do rozpoznania zażalenia, wobec oczywistego braku wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, nie miał podstaw do przyjmowania, że wniosek taki został złożony w sposób dorozumiany, z uwagi na fakt, że takie działania strona podjęła w innym postępowaniu toczącym się przed tym samym organem. Zaznaczono, że inicjatywa w złożeniu takiego wniosku zależy wyłącznie od strony. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że lektura wniesionego środka odwoławczego wskazuje, że zawiera on wyłącznie zarzuty merytoryczne odnoszące się do postanowienia PINB z 29 stycznia 2024 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 p.p.s.a., polegające na niedostrzeżeniu przez WSA we Wrocławiu, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ drugiej instancji naruszyły normy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez ograniczenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie do przeprowadzenia jedynie dowodu z dokumentów, a zaniechały przesłuchania K. C. na okoliczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, jak i jednoczesnego braku zawinienia w uchybieniu terminowi bądź przeprowadzenia innych dowodów, w wyniku czego błędnie ustalono, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie przywołanego zarzutu, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Jednocześnie oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 134 p.p.s.a. w sposób opisany w skardze kasacyjnej. Zarzut ten został sformułowany bardzo ogólnie i bez wskazania właściwych jednostek redakcyjnych. Norma z art. 134 p.p.s.a. dzieli się na dwie jednostki redakcyjne (paragrafy). Autor skargi kasacyjnej nie wskazał precyzyjnie, której jednostki redakcyjnej dotyczy zarzut. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i wymaga precyzyjnego sformułowania, mając na uwadze, że NSA orzeka wyłącznie w jej granicach. Brak wskazania konkretnie naruszonego przepisu stanowi wadliwość wskazującą na nieskuteczność zarzutu (por. wyrok NSA z 19 marca 2025 r., sygn. akt II OSK 439/24). Niezależnie od tego można stwierdzić, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd wojewódzki rozstrzygał w granicach sprawy jaką było postanowienie DWINB z 24 kwietnia 2024 r. nr 465/2024 o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na mocy przepisu art. 144 k.p.a., przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że postanowienie PINB z dnia 29 stycznia 2024 r. Nr 28/2024 nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, doręczono stronie w dniu 5 lutego 2024 r. Termin do wniesienia zażalenia upływał zatem w dniu 12 lutego 2024 r. Pismem z dnia 11 marca 2024 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 12 marca 2024 r., strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie PINB. Zatem DWINB miał podstawy stwierdzić, że zażalenie wniesiono z uchybieniem 7-dniowego terminu do złożenia zażalenia. Podkreślić trzeba, że sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty nie odnoszą się do okoliczności związanych z wniesieniem zażalenia po upływie ustawowego terminu. Obejmują zaś zagadnienie, stanowiące przedmiot rozpoznania w odrębnym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB z 27 lutego 2024 r. nr 49/2024. W niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje w istocie zaniechanie przeprowadzenia dowodu z jej przesłuchania na okoliczności braku zawinienia w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z 27 lutego 2024 r. Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że zażalenie na postanowienie PINB z dnia 29 stycznia 2024 r. nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zatem, za Sądem I instancji przyjąć trzeba, że organ, wobec braku wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie miał podstaw przyjmować, że wniosek taki został złożony z uwagi na podjęcie przez stronę takich działań w innym toczącym się postępowaniu z udziałem skarżącej. Bezzasadne jest powoływanie się na zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczność braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Wskazać trzeba, że jak wynika z art. 86 k.p.a., dowód z przesłuchania strony jest dowodem posiłkowym (subsydiarnym), pozostawionym do uznania organu i przeprowadzanym z urzędu jedynie wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają do wyjaśnienia istotne dla sprawy okoliczności. Jego przeprowadzenie organ rozważa dopiero wówczas, gdy po przeprowadzonym postępowaniu dowodowym pozostają wątpliwości. W niniejszej sprawie przesłuchanie skarżącej na okoliczność braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, pozostawało bez znaczenia w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu. W takiej sytuacji organowi nie można zarzucić naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Mając powyższe na uwadze skarga kasacyjna jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. NSA orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.