II OSK 316/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. i B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 października 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 523/24 w sprawie ze skargi D. K. i B. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 7 maja 2024 r. nr WOA.7722.17.2023.PP w przedmiocie legalizacji robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 523/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę D. K. i B. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 7 maja 2024 r. w przedmiocie legalizacji robót budowlanych. D. K. i B. K. złożyli skargę kasacyjną, którą zaskarżyli powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji: 1. naruszenie prawa materialnego w postaci przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w zw. z art. 49 f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane), które miało wpływ na wynik sprawy, przez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na uznaniu, że w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym w trybie uproszczonym nie bada się warunków o których mowa w art. 5-7 Prawa budowlanego, w tym legalizacji samowoli nie stoi na przeszkodzie brak zachowania odległości przewidzianych przepisami § 12, rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albo naruszenia granicy działki sąsiedniej. 2. naruszenie prawa procesowego w postaci przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na braku uwzględnienia zarzutu skargi dotyczącego przeprowadzenia przez organy obu instancji postępowania w sposób nie zapewniający dokładnego wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji brak rozpoznania kwestii naruszenia granicy działki sąsiedniej, oraz uznanie, że spełnione są warunki o których mowa w art. 49f Prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzającej go decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia 7 maja 2024 roku oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów według norm przepisanych lub według spisu w razie jego przedłożenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Jako nietrafny należało uznać zarzut skargi kasacyjnej, w którym podniesiono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające zdaniem skarżących na nieuwzględnieniu przez Sąd Wojewódzki, że organy obu instancji nie wyjaśniły dokładnie okoliczności sprawy, w tym kwestii naruszenia granicy działki sąsiedniej oraz daty powstania obiektu. Tymczasem Sąd Wojewódzki prawidłowo zweryfikował stan faktyczny sprawy przyjmując, że przeprowadzone w sprawie dowody pozwoliły na ustalenie, iż od zakończenie samowolnej budowy obiektu upłynęło co najmniej 20 lat. W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki wykazał, że zebrany materiał dowodowy (mapa geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej budynku, dowód przyjęcia mapy do państwowego zasobu geodezyjnego, ekspertyza techniczna z marca 2023 r.) był wystarczający do ustalenia daty zakończenie budowy budynku gospodarczego i nie zachodziła potrzeba podejmowania przez organ nadzoru dalszych czynności wyjaśniających. Brak dowodów podważających ustalenia organów obu instancji, skutkował zaakceptowaniem przez Sąd Wojewódzki oceny organów nadzoru w zakresie spełnienia przesłanek do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 49f. ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego. Ponadto Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że dokumenty w postaci urzędowo uwierzytelnionego wyciągu z mapy zasadniczej oraz mapy inwentaryzacji geodezyjnej stanowiły podstawę do stwierdzenia, iż budynek gospodarczy istniejący co do najmniej od 1999 r. zlokalizowany jest w granicach działki ewidencyjnej nr [...]. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, ze złożonej w sprawie geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej ww. obiektu budowlanego, z dnia 2 listopada 2022 r., sporządzonej przez uprawnionego geodetę, nie wynika aby legalizowany budynek gospodarczy naruszał granicę nieruchomości, należącej do skarżących (dz. nr [...]). Z kolei Sąd Wojewódzki, odnosząc się do tej kwestii, słusznie zauważył, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do weryfikowania ustaleń poczynionych przez uprawnionych geodetów. Skoro w myśl art. 49g. ust. 2 Prawa budowlanego, jednym z trzech wymaganych dokumentów legalizacyjnych jest geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego, to właśnie ten dowód służył ustaleniu przestrzennego zlokalizowania obiektu objętego postępowaniem. Chybione zatem było negowanie przez skarżących ustaleń poczynionych w sprawie na podstawie wymienionych wyżej dokumentów. Zaakcentować należy, że Sąd Wojewódzki, kierując się treścią art. 49f. ust. 1, art. 49g. ust. 1 i ust. 2, art. 49i. ust. 1 pkt 1 i ust 2 Prawa budowlanego, wskazał na okoliczności podlegające wyjaśnieniu w sprawie. W szczególności Sąd Wojewódzki wywiódł z wymienionych przepisów, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym musi zostać spełniona nie tylko przesłanka wykazania w stosownej ekspertyzie technicznej, że stan będący przedmiotem analizy obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz przesłanka sprowadzająca się do tego, że bezpieczne jest użytkowanie obiektu zgodnie z jego dotychczasowym lub zamierzonym użytkowaniem, lecz także musi zostać spełniona przesłanka dotycząca kompletności dokumentów legalizacyjnych. Przedstawiając ratio legis przepisów stanowiących podstawę decyzji organu powiatowego, Sąd Wojewódzki zaznaczył, iż ustawodawca wprowadzając uproszczoną legalizację przyjął, że skoro obiekt funkcjonował przeszło 20 lat, to nie należy kwestionować jego usytuowania, ale trzeba jedynie ocenić prawo do dysponowania nieruchomością gruntową na cele budowlane oraz zweryfikować stan techniczny samego budynku. Ponadto Sąd Wojewódzki stwierdził, że wobec brzmienia wspomnianego art. 49g ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie ma podstaw do badania zgodności usytuowania obiektu z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225). W związku z tym, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutów dotyczących naruszenia przepisów art. 49g. ust. 1 i 2 oraz art. 49i. ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, to w konsekwencji niepodważona została ocena Sądu Wojewódzkiego co do tego, jakie okoliczności podlegały wyjaśnieniu w postępowaniu administracyjnym. Tym samym nieskutecznie zarzucono w skardze kasacyjnej, iż w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym powinny być badane warunki, o których mowa w art. 5-7 Prawa budowlanego, jak też kwestia zachowania odległości przewidzianych przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Podkreślić należy, że w skardze kasacyjnej nie powołano żadnych przepisów prawa materialnego, z których wynikałby obowiązek badania przez organ nadzoru budowlanego zagadnień regulowanych przepisami art. 5 – 7 Prawa budowlanego oraz § 12 wymienionego rozporządzenia, natomiast Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku wyczerpująco wykazał jaki jest przedmiotowy zakres sprawy rozpoznawanej w trybie uproszczonej legalizacji. W rezultacie należało zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, że organy dokonały, stosownie do art. 80 k.p.a., prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w sprawie odpowiadało wymogom ustanowionym m.in. w przepisach art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. Przede wszystkim wskazać trzeba, że w sprawie wyjaśnione zostały okoliczności, które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji w przedmiocie legalizacji obiektu budowlanego, przewidzianej w art. 49i. Prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 4