II OSK 3085/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Go 827/19 w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA Go 827/19 oddalił skargę B. U. (dalej "skarżący") na decyzję Wojewody Lubuskiego (dalej "Wojewoda") z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie wymeldowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Burmistrz Miasta G., na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm., dalej u.e.l.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096; dalej k.p.a.), odmówił wymeldowania B. U. z pobytu stałego w domu położonym przy ul. P. w G. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła P. U. argumentując, że centrum życiowe B. U. znajduje się w miejscowości G. i stwarza on jedynie pozory zamieszkiwania w spornym lokalu w G. Decyzją z dnia [...] października 2019 r. Wojewoda Lubuski na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu B. U. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. P. w G. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył B. U., działając przez profesjonalnego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób wystarczający, a ustalenia faktyczne poczynione przez organ odwoławczy, istotne z punktu widzenia wydania decyzji orzekającej o wymeldowaniu B. U. z pobytu stałego, wynikały z prawidłowo przeprowadzonej oceny zgromadzonych w toku postępowania dowodów. Sąd w pełni zaaprobował stanowisko Wojewody Lubuskiego, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal, w którym jest zameldowany na pobyt stały, w sposób dobrowolny i trwały. W ocenie Sądu, zasadnie organ odwoławczy dokonał odmiennej oceny dowodów niż uczynił to organ I instancji. Sąd podkreślił, że z zeznań świadków B. N., prowadzącego działalność detektywistyczną oraz M. H., pracującego jako dzielnicowy w Komisariacie Policji w G., którzy byli wewnątrz spornego budynku wynika, iż sprawiał on wrażenie niezamieszkałego. W opinii Sądu nie sposób uznać, iż było to ich tylko subiektywne odczucie, jak to starał się przedstawić organ I instancji, zwłaszcza w kontekście ustaleń poczynionych w trakcie oględzin nieruchomości w dniu [...] kwietnia 2019 r. W trakcie tej czynności dowodowej stwierdzono jedynie pozostawioną odzież zarówno męską, jak i damską, natomiast kosmetyki były przeterminowane (pochodziły sprzed kilku lata). W orzecznictwie, jak wyjaśnił Sąd, wskazuje się, że opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Zdaniem Sądu istotne było to, iż w pralni brak było środków do prania, a w kuchni - poza kawą - brak było jakichkolwiek środków spożywczych, nie funkcjonowała również kuchenka. Żywność znajdowała się poza budynkiem mieszkalnym w tzw. kuchni letniej. O niezamieszkaniu w tym budynku przez skarżącego świadczy również brak gazu, bieżącej wody, a rachunki za prąd wskazują na brak jego zużycia. Stąd też zeznania sąsiadów, którzy nie bywali w spornym budynku, który jest domem jednorodzinnym, mogli jedynie swe twierdzenia opierać na obserwacji domu z zewnątrz, nie miały, zdaniem Sądu, takiej doniosłości, jak wyżej wymienione dowody, a tym samym nie mogły przesądzać o tym, iż skarżący nadal tam zamieszkuje. Tym bardziej, że wnioskodawczyni nie zaprzeczała, iż skarżący często się pojawia na spornej nieruchomości m.in. w celu karmienia psów i związane jest to z szerszym tłem sporu cywilnego o tę nieruchomość, do której skarżący rości sobie prawa. W ocenie Sądu, najbardziej przekonującym argumentem przemawiającym za wymeldowaniem skarżącego jest to, iż w pobliskim G. - w odległości zaledwie kilku kilometrów - najmuje mieszkanie, w którym nocuje, na co wskazują ustalenia poczynione przez świadka B. N. Na terenie N. skarżący pobiera również świadczenia emerytalne i opłaca podatki. To gdzie jest się rezydentem podatkowym nie jest obojętne z punktu widzenia oceny stałego zamieszkiwania. Jak zauważył organ odwoławczy trudno zgodzić się z twierdzeniem, że B. U. zamieszkuje w spornym lokalu, pozbawionym gazu i bieżącej wody, korzystając z wody deszczowej i kuchenki gazowej w kuchni letniej, posiadając środki do życia i mieszkanie w miejscowości G. Pozostaje to w oczywistej sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podejmowane przez skarżącego czynności mają na celu tworzenie jedynie pozoru dalszego zamieszkiwania domu przy ul. P. w G. i są elementem szerszych działań na tle sporu między skarżącego z byłą żoną, które przejawiają się nie tylko w sferze administracyjnoprawnej, ale również cywilnoprawnej, a nawet karnej. Powyższe okoliczności świadczą, że to mieszkanie przy S. w G. jest jego centrum życiowym, a sporne mieszkanie w G. trwale i dobrowolnie opuścił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł B. U., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez bezzasadne oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez organ administracji art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, naruszenie zasady prawdy materialnej oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i prawnych w sprawie przejawiające się nierozważeniem przez organ administracji publicznej wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania prowadzące do przyjęcia, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal, w którym jest zameldowany na pobyt stały w sposób dobrowolny i trwały. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że Wojewoda Lubuski nie naruszył art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd Wojewódzki należycie przeanalizował zebrane w sprawie dowody i słusznie doszedł do wniosku, że organ odwoławczy nie popełnił błędu przyjmując, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal, w którym był zameldowany na pobyt stały, w sposób dobrowolny i trwały. Zarówno organ II instancji, jak i Sąd Wojewódzki należycie rozważyły zebrane dowody i trafnie uznały na ich podstawie, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania skarżącego kasacyjnie z przedmiotowego lokalu. W szczególności zgodzić się należy z Sądem I instancji, że przekonującym argumentem przemawiającym za wymeldowaniem skarżącego jest to, iż w odległości kilku kilometrów, w pobliskim G., najmuje on mieszkanie, w którym nocuje, przy czym na terenie N. pobiera świadczenia emerytalne i opłaca podatki. Podzielić też należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego i organu odwoławczego, iż trudno zgodzić się z twierdzeniem, że skarżący zamieszkuje w spornym lokalu, pozbawionym gazu i bieżącej wody, korzystając z wody deszczowej i kuchenki gazowej w kuchni letniej, posiadając środki do życia i mieszkanie w miejscowości G. Pozostaje to w oczywistej sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podkreślić należy, że nie jest przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, naruszeniem zasady prawdy materialnej oraz dokonaniem błędnych ustaleń faktycznych i prawnych w sprawie, poczynienie ustaleń faktycznych niezgodnych z oczekiwaniami strony, skoro materiał dowodowy wskazuje na trafność ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy i zaakceptowanych przez Sąd I instancji. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nie podważył prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.