II OSK 2925/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 801/14 o odrzuceniu skargi T. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 801/14, odrzucił skargę T. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2014 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi - 2 egzemplarzy odpisów skargi, poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych. Nadto, zarządzeniem z dnia 30 maja 2014 r. wezwano skarżącego do uiszczenia należnego od skargi wpisu w wysokości 500 zł., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazane zarządzenia T. S. odebrał w dniu 9 czerwca 2014 r. W dniu 16 czerwca 2014 r. został uznany rachunek sądu kwotą 500 zł należną od wniesionej przez skarżącego skargi. Jednocześnie w tej samej dacie, skarżący nadał na poczcie pismo z dnia 15 czerwca 2014 r., kierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z którego wynika, iż nie dysponuje on odpisem złożonej skargi i zwraca się z prośbą o nadesłanie jej kserokopii, celem wykonania niezbędnych odpisów, a także przesunięcie terminu "zapadłości w sprawie". Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Sąd uznał, że brak dołączenia przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi jest brakiem formalnym skargi, uniemożliwiającym nadanie jej prawidłowego biegu, a tym samym powoduje konieczność odrzucenia skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Podkreślił przy tym, że brak taki nie może zostać usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13; LexPolonica nr 8105313). Odnosząc się natomiast do faktu złożenia przez skarżącego T. S. pisma z dnia 15 czerwca 2014 r. zawierającego wniosek o nadesłanie odpisu skargi, Sąd podkreślił, że jeżeli tekst pisma inicjującego postępowanie sądowoadministracyjne został przez skarżącego utracony, to w tej sytuacji jego obowiązkiem było podjęcie działań zmierzających do pozyskania kopii tego pisma (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1978/11; Lex nr 964692). Działania te winny doprowadzić do pozyskania odpisów skargi i złożenia ich w sądzie przed upływem terminu wynikającego z wezwania z dnia 4 czerwca 2014 r. W przypadku zaś braku możliwości dotrzymania tego terminu bez własnej winy, skarżący może rozważyć złożenie wniosku przewidzianego przepisem art. 86 § 1 P.p.s.a. o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego postanowienia T. S., na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż brak dołączenia przez skarżącego odpisów skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2014 r., znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, z powodu nie dołączenia odpisów tej skargi, mimo podjęcia czynności zmierzających do pozyskania kopii złożonej do sądu skargi - stanowi podstawę do odrzucenia skargi. W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że T. S. sporządził skargę odręcznie i jedyny jej egzemplarz przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Po wezwaniu przez Sąd, skarżący podjął działania zmierzające do pozyskania kopii skargi - w zakreślonym przez Sąd terminie zwrócił się do Sądu z prośbą o nadesłanie kserokopii celem wykonania jej odpisów. Wbrew stanowisku Sądu, skarżący nie przerzucił obowiązku wykonania odpisów na Sąd, lecz jego zamiarem było samodzielne sporządzenie odpisów skargi po otrzymaniu jej kserokopii. Odrzucenie skargi w tych okolicznościach wydaje się być zbyt daleko posuniętym rygoryzmem, pozbawiającym skarżacego prawa do sądu. Zwrócono także uwagę, iż skarżący nie był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że w sprawie poza T. S. oraz organem nie występowały inne strony, w ocenie skarżącego stwierdzić należy, iż brak było podstaw do przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że brak odpisów skargi - pomimo podjęcia w zakreślonym terminie czynności zmierzających do ich pozyskania - uniemożliwiał nadanie jej prawidłowego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako “P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania, zatem wniesiona skarga kasacyjna została rozpoznana w ramach podniesionych w jej treści zarzutów. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Z treści art. 57 § 1 P.p.s.a. wynika, że skarga powinna odpowiadać wszelkim wymaganiom jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem winna spełniać określone warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 P.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, stanowiących o kompletności pisma, przepis art. 47 § 1 P.p.s.a przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 P.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 P.p.s.a. (por.: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego; wyd. CH Beck, Warszawa 2011, s. 236-237). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż na mocy zarządzenia z dnia 4 czerwca 2014 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Niekwestionowane jest również, że skarżący wezwania tego nie wykonał. Co prawda w przedmiotowej sprawie skarżący w terminie do uzupełniania braków formalnych skargi, zwrócił się do Sądu o przesłanie jej kserokopii, celem wykonania przez niego uwierzytelnionych odpisów pisma, jednak należy zaznaczyć, iż czynność ta nie przerwała 7-dniowego biegu terminu wskazanego w zarządzeniu. Zakreślony bowiem przez przewodniczącego wydziału termin do dokonania wskazanej czynności procesowej, jako termin ustawowy, nie może być ani skracany, ani przedłużany. Zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że niezłożenie przez stronę, mimo wezwania, odpisów skargi, uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu, co uzasadniało jej odrzucenie stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższy pogląd znajduje oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, który przyjął, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu (...)". Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotową skargę kasacyjną stanowisko to w pełni podziela. Wskazać nadto należy, że sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury (uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13) . W przypadku odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braków stronie skarżącej przysługuje środek zaskarżenia (skarga kasacyjna). Ponadto strona może wnosić o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Odnosząc się zaś do twierdzeń skarżącego, że poza organem i skarżącym nie występowały w postępowaniu inne strony, w związku z tym brak odpisów skargi nie uniemożliwiał nadania sprawie prawidłowego biegu, podnieść należy, iż w niniejszej sprawie oprócz skarżącego i organu, który wydał zaskarżoną decyzję, udział biorą także inne podmioty tj. P. J. i M. J. Biorąc pod uwagę, że liczba odpisów pisma procesowego i odpisów załączników jest zależna od liczby stron uczestniczących w postępowaniu, Sąd prawidłowo wezwał T. S., w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie 2 odpisów skargi dla uczestników postępowania. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że podniesione przez stronę skarżącą zarzuty jako niezasadne nie zasługiwały na uwzględnienie. Dlatego, na podstawie art. 184 w zw. z 182 § 1 i 3 P.p.s.a., wniesioną skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny oddalił. W przedmiotowej sprawie brak jest podstawy prawnej do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 P.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie WSA kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07).