II OSK 2809/13

Dnia 23 maja 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. M. o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Otwocku z [...] stycznia 2011 roku, nr [...] znak: [...] w sprawie ze skarg kasacyjnych M. M.-B., E. M., J. M. i M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 lipca 2013 roku, VII SA/Wa 368/13 oddalającego skargi M. M.-B., E. M., J. M. i M. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2012 roku, nr [...] w przedmiocie wymierzenia grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania budynku postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 30 lipca 2013 r., VII SA/Wa 368/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi M. M.-B., E. M., J. M. i M. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie wymierzenia grzywny z tytułu nielegalnego użytkowania budynku. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli M. M.-B., E. M., J. M. i M. M. Pismem z 11 kwietnia 2014 r. (data prezentaty sądu) M. M. wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Otwocku z [...] stycznia 2011 r. We wniosku wskazano, że wykonanie postanowienia spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie jest bowiem w stanie uiść kary w wysokości 75 000 zł, a egzekucja tej kwoty wiązałaby się z konieczności licytacji jego majątku. Skarżący wskazał także, że powstała szkoda nie będzie mogła być zrekompensowana poprzez zwrot wyegzekwowanego świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07. ONSAiwsa 2007, nr 4, poz. 77). Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czyli przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania aktu jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie wskazanym we wniosku. Ponadto postępowanie to dotyczy, co do zasady, możliwości wstrzymania zaskarżonego aktu, jednakże mocą art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte są także inne akty wydane "w granicach sprawy", w tym akty wydane przez organ I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Podkreślić jednak należy, że nie jest możliwym wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, jeżeli z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, sąd nie może wstrzymać wykonania zaskarżonej decyzji, którą jest decyzja organu II instancji (post. NSA z 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13; post. NSA z 11 stycznia 2011 r., II OSK 1835/10). W niniejszej sprawie rozpoznawany wniosek dotyczył wyłącznie wstrzymania wykonania postanowienia wydanego przez organ I instancji, które to postanowienie zostało utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2012 r. Brak wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu uniemożliwia wstrzymanie go przez sąd z urzędu. Jednocześnie samo wstrzymanie wyłącznie postanowienia organu I instancji nie odniesie zamierzonego przez wnioskującego skutku prawnego, bowiem skuteczne będzie wciąż postanowienie organu II instancji. Brak wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia uniemożliwił Sądowi rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji, bowiem na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie P.p.s.a. sąd może wstrzymać wykonanie także aktów wydanych w postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy dopiero wówczas, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.