II OSK 2796/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku S.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej S.K. (dawniej G.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 122/24 w sprawie ze skargi S.K. (dawniej G.) na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 listopada 2023 r. Nr 1108/2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wyrokiem z dnia 11 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 122/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę S.G. (obecnie K.) na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 listopada 2023 r. nr 1108/2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Skargą kasacyjną S.K. zaskarżyła powyższy wyrok w całości. W piśmie z 4 maja 2026 r. skarżąca kasacyjnie uzupełniła skargę kasacyjną oraz zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. We wniosku wskazała, że egzekucja nałożonej na nią kary w wysokości 758 162,40 zł doprowadziła do zablokowania rachunków bankowych oraz zajęcia renty, co pozbawiło ją środków do życia. Zaznaczyła, że nie miała możliwości wcześniejszego wykonania rozbiórki, ponieważ nieruchomość objęta nakazem została jej wydana dopiero 11 lutego 2025 r. Zarzuciła, że grzywna została błędnie wyliczona ("przekroczono limity"). Wskazała również na "błąd co do podmiotu" oraz "manipulację organów". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyżej wymieniony przepis, choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na wniosek strony, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego, w sytuacji gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania określonego rozstrzygnięcia musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonego aktu, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W przypadku, gdy przedmiotem wniosku złożonego w powyższym trybie jest postanowienie nakładające na stronę grzywnę w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku, udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej, należy rozpoznać mając na uwadze nie tylko ewentualne możliwości finansowe strony skarżącej i jej sytuację życiową, ale także uwzględniając rozwiązania prawne przyjęte w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm., zwana dalej "u.p.e.a."). Mając na względzie tak zakreślone ramy postępowania, stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, że w wyniku wykonania zaskarżonego postanowienia zaistniałoby niebezpieczeństwo, o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie. Skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej całościowo. Nie przedłożyła przy wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia dokumentów źródłowych i danych, które mogłyby wskazywać na jej aktualną sytuację materialną i finansową. Informacja o dokonywaniu potrąceń z renty jest w tym zakresie niewystarczająca. Ogólnikowe wywody strony dotyczące sytuacji finansowej, nie stanowią wystarczającej podstawy pozwalającej uznać, iż wykonanie postanowienia spowoduje po stronie skarżącego powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Sąd nie jest w stanie ocenić, czy rzeczywiście twierdzenia skarżącej odpowiadają prawdzie. Ponadto, wskazać należy, iż grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego. Nie ma ona charakteru bezwzględnego, czy nieodwracalnego. Skarżąca może bowiem w każdej chwili uniknąć zagrożenia egzekucji nałożonej grzywny poprzez wykonanie obowiązku określonego tytułem wykonawczym. Zagwarantowanie wykonania obowiązku publicznoprawnego jest uzasadnieniem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, skoro w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) skarżący ma zapewnioną ochronę, której skuteczność jest uzależniona od woli samego skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1080/15). Ponadto wskazać należy, że podnoszone we wniosku okoliczności dotyczą legalności zaskarżonego postanowienia. Tego rodzaju argumentacja nie mogła być przedmiotem oceny na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, ponieważ stanowiłaby nieuprawniony przedsąd. Argumentacja dotycząca oceny legalności zaskarżonego postanowienia nie może być przesłanką stosowania bądź odmowy stosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.