II OZ 543/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2025 r., sygn. VIII SA/Wa 555/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 maja 2025 r nr 589/2025 w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 23 października 2025 r., sygn. VIII SA/Wa 555/25, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. B. (dalej "skarżący") na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 maja 2025 r. nr 589/2025 o skierowaniu do wykonania zastępczego. W uzasadnieniu Sąd podał, że skarżący w żaden sposób nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, a jedynie ograniczył się do jego sformułowania. Wskazano również, że na poparcie wniosku nie przedstawiono żadnych dokumentów ani materiałów. Konsekwentnie, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia mogłoby spowodować wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Pismem z 14 listopada 2025 r. skarżący wniósł zażalenie, a następnie pismem z 8 grudnia 2025 r. uzupełnienie zażalenia. Kolejno pismem z 21 kwietnia 2026 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu przedłożył stanowisko procesowe w przedmiocie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżonym postanowieniem odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia o skierowaniu do wykonania zastępczego, z uwagi na to, że wniosek ten nie został w sposób należyty uzasadniony. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej "p.p.s.a.") wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na składającym wniosek. Do wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest zatem wystarczające samo twierdzenie stron. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawców. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawców wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Samo złożenie wniosku o wstrzymania wykonania nie obliguje sądu do jego uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację przedstawioną przez Sąd I instancji w zakresie braku podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, a oceny tej nie zmienia argumentacja podniesiona przez skarżącego w zażaleniu. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia sformułowanym w skardze nie zawarł bowiem żadnego uzasadnienia, co uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w zażaleniu, uzupełnieniu zażalenia oraz piśmie profesjonalnego pełnomocnika zawierającym stanowisko procesowe w przedmiocie zażalenia należy podkreślić, że zażalenie na postanowienie Sądu I instancji nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Jest to jeden z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie legalności działania sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia (co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a.), a nie ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W orzecznictwie wskazuje się, że za niedopuszczalną należy zatem uznać sytuację, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OZ 375/09, 29 listopada 2011 r. sygn. akt II OZ 1240/11, 3 marca 2016 r. sygn. akt I FZ 33/16, 11 maja 2022 r., sygn. akt II OZ 274/22). Konsekwentnie należało stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo orzekł, iż skarżący nie wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.