II OSK 2595/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2023 r. sygn. akt II SAB/Po 50/23 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA) wyrokiem z dnia 7 września 2023 r., II SAB/Po 50/23, oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w W. (dalej A.) na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej SKO) w przedmiocie wydania zaświadczenia. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych: Prezydent Miasta Poznania postanowieniem z dnia 14 marca 2022 r. na podstawie art. 217 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) odmówił inwestorce A. wydania zaświadczenia o zgodności budowy - tablicy reklamowej o wymiarach 6 m x 3 m, zamontowanej na słupie stalowym 3,5 m, postawionej na prefabrykacie betonowym o wym. 3,5 m x 2,5 m, zlokalizowanej na nieruchomości położonej w Poznaniu przy ul. [...], działka nr [...], ark. [...], obr. [...] - z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z legalizacją ww. obiektu budowlanego. A., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła zażalenie do SKO na powyższe postanowienie. Zażalenie to nie było podpisane. SKO pismem z dnia 13 kwietnia 2022 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwało pełnomocnika A. do uzupełnienia braku formalnego poprzez własnoręczne podpisanie zażalenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Przesyłka została nadana na adres wskazany w zażaleniu. Przesyłka została odebrana pod adresem wskazanym w zażaleniu w dniu 20 kwietnia 2022 r. przez K. G., którą w zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki określono jako upoważnionego pracownika. SKO pismem z dnia 31 sierpnia 2022 r. poinformowało A., że wobec niezastosowania się przez nią do wystosowanego przez SKO wezwania z dnia 13 kwietnia 2022 r., zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania. SKO wskazało, że przesyłka odebrana została pod adresem wskazanym w "odwołaniu" w dniu 20 kwietnia 2022 r. Tym samym siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych upłynął z dniem 27 kwietnia 2022 r. (środa). W dniu 12 października 2022 r. A. wniosła skargę na bezczynność SKO w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia 28 marca 2022 r. Zaskarżonym wyrokiem WSA oddalił wniesioną skargę. Sąd stwierdził, iż doręczenie wezwania o uzupełnienie braków formalnych z pominięciem pełnomocnika pociąga za sobą negatywne skutki dla strony oraz stanowi uchybienie wpływające na treść rozstrzygnięcia, jednak nie miało ono miejsca w niniejszej sprawie. Pełnomocnik skarżącej podnosi, że wezwanie do uzupełnienia braków zostało doręczone z pominięciem pełnomocnika. Tymczasem organ skierował wezwanie do pełnomocnika na adres podany przez niego w "odwołaniu". W toku postępowania administracyjnego ustalono, że podczas nieobecności pod wskazanym przez pełnomocnika adresem, przesyłka została odebrana przez upoważnionego pracownika, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na etapie postępowania administracyjnego, jak również sądowego, nie pojawiła się informacja, by pracownik ten oświadczył doręczycielowi, że nie jest uprawniony do odbioru korespondencji w imieniu pełnomocnika. Organ kierował zatem korespondencję do pełnomocnika, honorując adres przez niego wskazany. SKO działało zgodnie z wolą skarżącej oraz pełnomocnika i nie można doszukiwać się w tym zakresie nieprawidłowości dotyczących określenia adresata przesyłki, tym bardziej, że pełnomocnik skarżącej w toku postępowania sam wskazał adres do doręczeń, który umożliwił odbiór korespondencji osobie trzeciej. Nie można więc czynić zarzutu, że przesyłkę doręczono osobie nieuprawnionej, bądź też że doręczenie to nie wywołuje skutków prawnych. Co więcej, w takiej sytuacji przyjąć należy, że doręczenie nastąpiło w dacie potwierdzenia przez tę osobę odbioru pisma, a na jej ustalenie nie ma wpływu to, czy osoba ta przekazała następnie pismo adresatowi. Skoro skarżąca zdecydowała, że będzie działała przez upoważnionego pełnomocnika, to ponosi wszystkie prawne tego konsekwencje. Nawet, jeżeli za zaniechania pełnomocnika odpowiada inna osoba, a "posłużenie się" osobą trzecią było niezamierzone. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 40 § 2 k.p.a. z zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2023.1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie pismo z dnia 13 kwietnia 2022 r, doręczono pełnomocnikowi skarżącej - upoważnionemu pracownikowi K. G., podczas gdy K. G. nie jest i nigdy nie była pracownikiem pełnomocnika skarżącej, a tym samym niemożliwym było doręczenie ww. pisma ze spełnieniem gwarancji wynikającej z art. 40 § 2 "k.p.c.", co doprowadziło do niezgodnego z prawem oddalenia skargi na bezczynność; 2. art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie, że w sprawie doszło do bezczynności organu, mimo że organ nie podjął działań, do których był zobowiązany w oparciu o przepisy k.p.a., co skutkowało oddaleniem skargi na bezczynność; 3. art 134 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, że postępowanie organu administracji publicznej dotknięte było wadami, który nie doręczył pełnomocnikowi skarżącej wezwania z dnia 13 kwietnia 2022 r., albowiem K. G. nie jest i nigdy nie była pracownikiem pełnomocnika skarżącej, a tym samym niemożliwym jest uznanie, że ww. pismo zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej, co doprowadziło do niesłusznego oddalenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2023.1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki wynika wyraźnie, że przesyłkę doręczono upoważnionemu pracownikowi – osobie, która nie kwestionowała, że jest takim pracownikiem. Przesyłka ta została przesłana na adres wskazany przez wnoszącego zażalenie w tymże zażaleniu. Pismem z dnia 31 sierpnia 2022 r. SKO poinformowało pełnomocnika A., że w związku z niezastosowaniem się do wystosowanego przez SKO wezwania z dnia 13 kwietnia 2022 r., zażalenie zostało pozostawione bez rozpoznania. W aktach administracyjnych co prawda nie ma dowodu, kiedy i czy w ogóle pismo to doręczono pełnomocnikowi A. Niemniej jednak, nawet jeżeli do pełnomocnika strony nie dotarło ani pismo SKO z 31 sierpnia 2022 r., ani wezwanie do uzupełnienia braków zażalenia, to – mając na uwadze jednoznaczną treść zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania z 13 kwietnia 2022 r., która nie dawała podstaw do przyjęcia przez SKO, że osoba, która odebrała przesyłkę nie była do tego upoważniona – SKO nie mogło rozpoznać niepodpisanego zażalenia i miało uzasadnione podstawy do pozostawienia go bez rozpoznania, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a. Zauważyć przy tym wypada, że postanowienie Prezydenta Miasta Poznania z dnia 14 marca 2022 r., będące przedmiotem niepodpisanego zażalenia, doręczono na ten sam adres, na który wysłano wezwanie z dnia 13 kwietnia 2022 r., a jego odbiór podpisała ta sama osoba, która podpisała odbiór ww. wezwania. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że SKO miało uzasadnione podstawy do przyjęcia, że przedmiotowe wezwanie zostało prawidłowo doręczone (nawet jeżeli tak w rzeczywistości nie było), a więc nie było bezczynne, co sprawia, że wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mają usprawiedliwionych podstaw. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.