II OSK 255/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 674/23 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2023 r. znak: DON.7200.147.2022.RKR w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 5 września 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 674/23, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. K. (dalej "skarżąca") na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2023 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła w dniu 27 listopada 2023 r. pełnomocnik L. K., adw. R. O., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Pismem z dnia 22 kwietnia 2026 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o odroczenie rozprawy wyznaczonej na 29 kwietnia 2026 r. oraz o ewentualne zawieszenie postępowania, z uwagi na brak kontaktu ze skarżącą i niepotwierdzoną informację, że skarżąca nie żyje. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał skrócony odpis aktu zgonu, z którego wynika, że L. K. zmarła 8 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 180 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca zmarła przed wniesieniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 5 września 2023 r. Tym samym w momencie wniesienia skargi kasacyjnej, skarżąca nie posiadała zdolności sądowej, a brak ten ma charakter nieusuwalny. Skoro skarżąca zmarła 8 listopada 2023 r., to nie mogła zostać w jej imieniu skutecznie wniesiona skarga kasacyjna nadana do WSA w Warszawie w dniu 27 listopada 2023 r. Zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego jest bezwzględną przesłanką procesową (art. 25 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 1 k.p.c.). Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Utrata zdolności sądowej przez osobę fizyczną następuje z chwilą śmierci (art. 8 § 1 k.c.). W niniejszej sprawie brak zdolności sądowej skarżącej w chwili wniesienia skargi kasacyjnej obligował Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z brzemieniem art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. WSA w Warszawie nie posiadał jednak wiedzy o śmierci skarżącej, wobec czego skarga kasacyjna podlega odrzuceniu na etapie postępowania przed NSA. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.