II OSK 241/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 1560/24 w sprawie ze skargi L.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 13 maja 2024 r. nr DL.WIIPO.4100.5747.2024/ACh w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z 5 listopada 2024 r., IV SA/Wa 1560/24 oddalił skargę L.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) z 13 maja 2024 r., nr DL.WIIPO.4100.5747.2024/Ach, utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z 1 marca 2024 r., nr WSC-II.S.6151.64822.2023, którą wskazany organ, działając na podstawie art. 100 ust. 1 pkt 4 i 5 lit. b w zw. z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.), dalej: u.c., a także art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., odmówił skarżącej, obywatelce Zimbabwe udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. L.M. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c. w związku z artykułem 2 Konstytucji poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd I instancji, że cudzoziemiec podlega w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy sankcji administracyjnej przewidzianej w art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c. bez względu na okoliczność, czy miał świadomość posłużenia się dokumentem podrobionym lub przerobionym jako autentycznym, podczas gdy wedle prawidłowej wykładni, uwzględniającej konstytucyjne zasady proporcjonalności, sprawiedliwości społecznej i demokratycznego państwa prawa, zastosowanie sankcji administracyjnej przewidzianej przepisem wymaga, aby cudzoziemiec co najmniej miał świadomość posłużenia się dokumentem podrobionym lub przerobionym jako autentycznym albo świadomość podjęcia takich działań przez pełnomocnika w jego imieniu; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ zaniechał jakiejkolwiek merytorycznej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie okoliczności dotyczącej wiedzy i świadomości cudzoziemca odnośnie do posłużenia się przez pełnomocnika dokumentem nieautentycznym, jedocześnie pozbawiając cudzoziemca prawa do obrony (czynnego udziału), uniemożliwiając mu zgłoszenie i przeprowadzenie jakichkolwiek dowodów świadczących na korzyść cudzoziemca; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez oddalenie skargi wskutek przyjęcia, jako własnej, dowolnej oceny dowodów dokonanej przez organ, niezgodnej z logiką i doświadczeniem, polegającej na ustaleniu, że cudzoziemiec świadomie posłużył się dokumentem podrobionym lub przerobionym w celu użycia go za autentyczny, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że czynność ta została dokonana przez pełnomocnika bez wiedzy i świadomości cudzoziemca; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 32 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), dalej: k.c., poprzez oddalenie skargi z uwagi na przyjęcie, że zakwestionowana czynność pełnomocnika polegająca na posłużeniu się nieautentycznym dokumentem odnosi bezpośredni skutek względem cudzoziemca, podczas gdy czynność ta choć formalnie mieściła się w granicach umocowania, to jako czynność sprzeczna z prawem i wolą mocodawcy, dokonana z rażącym pogwałceniem jego interesów oraz zasad współżycia społecznego, winna być uznana za czynność nieważną z mocy prawa, która nie odnosi skutku względem cudzoziemca. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą kasacyjnie na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew odmiennemu twierdzeniu skargi kasacyjnej, przyjęty przez Sąd I instancji wynik kontroli zaskarżonej decyzji nie uchybia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 10 § 1 k.p.a., albowiem SUdSC, podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie, podstawę faktyczną decyzji z 13 maja 2024 r. oparł na prawidłowych ustaleniach. Ich zakresem została objęta kwestia użycia przez pełnomocnika skarżącej cudzoziemki w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy jako autentycznego podrobionego dokumentu, materiał dowodowy nie musiał natomiast podlegać rozważeniu w celu wykazania wiedzy i świadomości cudzoziemki odnośnie do posłużenia się przez ustanowionego przez stronę pełnomocnika tego rodzaju dokumentem. Jakkolwiek regulacja art. 32-33 k.p.a. normująca instytucję pełnomocnictwa w ogólnym postępowaniu administracyjnym ma charakter ogólny i opiera się na zasadzie odformalizowania sposobu jego ustanowienia, a także zakresu podmiotowego umocowania, tym niemniej nie może budzić wątpliwości, że wzoruje się na ogólnej konstrukcji pełnomocnictwa w prawie procesowym, jako szczególnego rodzaju przedstawicielstwa, którego źródłem jest oświadczenie woli reprezentowanego. Artykuł 32 k.p.a. ustanawia zasadę, stosownie do której strona postępowania administracyjnego może w nim działać albo osobiście, albo przez pełnomocnika. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi czynność strony, która wywołuje skutki na gruncie postępowania administracyjnego, albowiem upoważnia pełnomocnika do podejmowania w imieniu strony wszelkich czynności procesowych, jakie mają związek ze sprawą administracyjną, której załatwieniu służy prowadzone postępowanie. Pełnomocnictwo procesowe jest formą zastępstwa prawnego bezpośredniego, oznaczającego, że czynności procesowe pełnomocnika wywołują bezpośredni skutek prawny w sferze prawnej mocodawcy. Założenie to opiera się na teorii reprezentacji, która w procesualistyce jest rozumiana jako uznająca, że czynności w postępowaniu na skutek udzielenia pełnomocnictwa są wprawdzie podejmowane przez pełnomocnika, jednakże wywołują one bezpośrednie skutki w sferze prawnej podmiotu, w imieniu którego pełnomocnik ten działa (por. wyrok NSA z 2 lutego 2023 r., III OSK 1850/21; wyrok NSA z 19 lutego 2020 r., II OSK 2607/18; wyrok NSA z 2 czerwca 2015 r., II OSK 2677/13). O skutkach prawnych dokonanej czynności decydują wola i stan wiedzy pełnomocnika, co powoduje, że o zachowaniu należytej staranności w postępowaniu decydują okoliczności mieszczące się w sferze działania (zaniechania) pełnomocnika a nie jego mocodawcy. Każda czynność pełnomocnika mieszcząca się w zakresie umocowania wywołuje zatem skutek dla reprezentowanego niezależnie, czy była ona przez niego oczekiwana, czy też nie, a w szerszej płaszczyźnie, czy pozostaje zgodna z konstrukcją przedstawicielstwa, tj. jest podejmowana w interesie osoby reprezentowanej (nakierowana na jej korzyść). Zatem również, gdy pełnomocnik nie podejmie wymaganej w interesie reprezentowanej strony czynności procesowej, albo złoży świadomie lub nieświadomie nieprawdziwe oświadczenie procesowe, przekraczając instrukcje udzielone przez mocodawcę, konsekwencje takiego postępowania obciążają bezpośrednio stronę. Dla rozstrzygnięcia, czy zachowania te mieściły się w granicach umocowania, czy też przekraczały jego granice nie jest zatem miarodajny sposób ich następczej oceny przez stronę, która może zapobiec powstaniu w swojej sferze prawnej skutków tychże zachowań zasadniczo jedynie, gdy na bieżąco w trakcie ich podejmowania doprowadzi do skorygowania niewłaściwego w jej przekonaniu zachowania swojego pełnomocnika. Przyjęcie, że działania pełnomocnika strony postępowania administracyjnego w sferze skutkowej powinny być uważane za działania samej strony sprzeciwiało się w tych warunkach, jak trafnie uznał Sąd I instancji, badaniu w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji SUdSC, czy posłużenie się przez pełnomocnika skarżącej nieautentycznym dokumentem objęte było wiedzą skarżącej, która akceptowała to, że spełnienie warunku, o którym mowa w art. 144 ust. 1 pkt 1 lit. b u.c., w zakresie posiadania środków finansowych umożliwiających pobyt cudzoziemki, obywatelki Zimbabwe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu kontynuowania studiów, ma przybrać formę złożenia do akt postępowania prowadzonego przed Wojewodą Mazowieckim sfałszowanego (nigdy nie wydanego przez [...] S.A.) zaświadczenia ujawniającego wysokość salda na rachunku bankowym skarżącej (zaświadczenie z 23 października 2023 r.). Zakres umocowania wynikający ze złożonego do akt pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą S.D. (pełnomocnictwo z 29 czerwca 2023 r.), obejmującego reprezentowanie cudzoziemki przed Wojewodą Mazowieckim w postępowaniu w sprawie udzielenia jej zezwolenia na pobyt czasowy, mieścił w sobie wykonanie wezwania organu skierowanego do pełnomocnika skarżącej pismem z 18 września 2023 r. nr WSC-II.S.6151.64822.2023. Powoduje to, że posłużenie się przez pełnomocnika skarżącej ww. podrobionym dokumentem bankowym w celu wykazania spełnienia przez cudzoziemkę przesłanki udzielenia jej wnioskowanego zezwolenia pobytowego musiało wywrzeć skutki prawne wobec skarżącej jako mocodawcy, pomimo że, jak wskazują wyjaśnienia skargi kasacyjnej, o złożeniu nieautentycznego dokumentu przez pełnomocnika strona miała powziąć wiedzę dopiero po zakończeniu postępowania wydaniem decyzji odmownej i niezwłocznie zdecydowała się wypowiedzieć pełnomocnictwo. Wniesiona skarga kasacyjna powyższego stanowiska nie jest w stanie podważyć, tym bardziej, gdy zamieszczona w niej argumentacja pomija publicznoprawny charakter pełnomocnictwa udzielanego przez stronę w ogólnym postępowaniu administracyjnym, odwołując się do przepisów cywilnego prawa materialnego, jako kryterium oceny skutków prawnych działań jej pełnomocnika przed organem administracji publicznej. To, że w powoływanym przez skarżącą wyroku z 21 marca 2013 r., II CSK 458/12, OSNC-ZD 2014/1/10 Sąd Najwyższy przyjął, iż pełnomocnik, zgodnie z istotą pełnomocnictwa, tj. stosunku prawnego opartego na zaufaniu, powinien działać zgodnie z domniemaną wolą mocodawcy, a w każdym razie nie powinien podejmować czynności w imieniu mocodawcy sprzecznych z rzeczywistą lub domniemaną wolą, chociażby mieściły się one w zakresie udzielonego pełnomocnictwa, przez co nie jest wykluczone uznanie za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego czynności prawnej dokonanej pomiędzy pełnomocnikiem i osobą trzecią wówczas, gdy osoba ta wiedziała lub ewentualnie przy dołożeniu należytej staranności mogła dowiedzieć się o zawieraniu czynności prawnej przez pełnomocnika sprzecznych z wolą jego mocodawcy, nie powoduje, że dyspozycja powołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 58 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061), dalej: k.c., stwierdzającego, iż nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, czy też ustępu 1 tego przepisu, odwołującego się do sprzeczności czynności prawnej z ustawą, mogła być brana pod uwagę przez Sąd I instancji w kontrolowanej sprawie. Cywilnoprawne skutki nadużyć pełnomocnika, który dysponuje kompetencją do działania za jedną ze stron umowy, nie powinny stanowić właściwej podstawy do oceny działań pełnomocnika, jeżeli nie dokonuje on czynności prawnej, lecz składa oświadczenia procesowe w postępowaniu administracyjnym, wywołujące skutki przewidziane przez prawo procesowe. O ile ocena zakresu pełnomocnictwa i czasu jego trwania następuje przy uwzględnieniu reguł wykładni oświadczeń woli kształtowanych przepisami k.c., o tyle do pełnomocnictwa procesowego nie mogą mieć zastosowania konstrukcje dotyczące nadużycia umocowania w stosunkach kontraktowych, właściwe dla sfery prawa prywatnego. Mieć na uwadze trzeba, że gdy przepis materialnego prawa administracyjnego wymaga przedłożenia przez stronę określonego dokumentu, którego treść ma dowodzić zaistnienia wskazanego w przepisie stanu rzeczy, posłużenie się przez pełnomocnika strony podrobionym dokumentem, niezależnie od możliwości poddania powyższego zachowania ocenom prawnokarnym, wywołuje wyłącznie skutek na płaszczyźnie obciążenia strony negatywnymi konsekwencjami nieudowodnienia faktów koniecznych do rozpatrzenia sprawy zgodnie ze zgłoszonym żądaniem. W odmienny sposób natomiast następstwa opisanego zachowania kwalifikować należy w sytuacji, gdy równolegle do regulacji określającej zakres materiału dowodowego, jaki musi zostać w postępowaniu zgromadzony, przepis materialnego prawa administracyjnego wiąże wynik postępowania z dopuszczeniem się przez stronę nadużycia (oszustwa procesowego), czyniąc je samoistną przesłanką materialnoprawną wydania decyzji odmownej. Taki właśnie charakter prewencyjno-represyjny należy przypisywać regulacji art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c., stanowiącej, że udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy odmawia się cudzoziemcowi, gdy w postępowaniu podrobił lub przerobił dokument w celu użycia go jako autentycznego lub takiego dokumentu używał jako autentycznego. Funkcja powyższego przepisu polega na sankcjonowaniu naruszenia zasady prawdy materialnej, której przestrzeganie ma kluczowe znaczenie dla zachowania integralności i rzetelności systemu kontroli migracji (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2009 r., II OSK 636/08, ONSAiWSA 2010/3/47). System ten powinien niewątpliwie zapewniać posiadanie przez państwo pełnej i prawdziwej wiedzy o osobach przebywających na jego terytorium. Wprowadzanie przez cudzoziemców w błąd organów właściwych do wydawania zezwoleń pobytowych utrudnia, a w przypadkach, gdy nie zostanie wykryte, uniemożliwia państwu dokonanie należytej weryfikacji celów pobytowych cudzoziemców oraz określenie potencjalnych zagrożeń, jakie ich przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogłoby powodować dla bezpieczeństwa publicznego. Prawidłowość działania systemu kontroli migracji jest kluczowa, jeżeli uwzględnić jego wpływ na właściwe funkcjonowanie strefy Schengen opartej na mechanizmie wzajemnego zaufania państw członkowskich. Trafnie wskazuje się w tym kontekście, że możliwość dokumentowania prawnie znaczących faktów jest jednym ze sposobów zabezpieczenia porządku prawnego, stąd fałszerstwo materialne dokumentu polegające na fizycznej kreacji lub przekształceniu materii dokumentu, który "uzurpuje sobie" status innego dokumentu, a jego treść wprowadza w błąd co do samego faktu wystawienia dokumentu przez określony podmiot albo co do zawarcia przez niego w dokumencie określonych treści podlega regulacji norm prawa administracyjnego, ale również jest sankcjonowane ze względu na swoją wysoką szkodliwość społeczną przepisami prawa karnego. Za rodzajowy przedmiot ochrony czynów zabronionych z art. 270 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024 r. poz. 17) uznaje się wiarygodność instytucji dokumentu, przejawiającą się w zaufaniu do tego podstawowego sposobu stwierdzenia istnienia prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mogącej mieć znaczenie prawne, a tym samym interes publiczny (dobro ogółu), jakim jest powszechne zaufanie do dokumentów jako oryginalnych i wiarygodnych nośników informacji, pozwalające na niezakłócone funkcjonowanie obrotu prawnego (por. M. Gałęski [w:] Kodeks karny. Tom III. Część szczególna. Komentarz do art. 222-316, red. M. Królikowski, R. Zawłocki, Warszawa 2024, komentarz do art. 270, nb 2-3; W. Wróbel, T. Sroka [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II. Komentarz do art. 212-277d, red. A. Zoll, Warszawa 2017, komentarz do art. 270, uwaga 1; J. Piórkowska-Flieger, Fałsz dokumentu w polskim prawie karnym, Warszawa 2004, s. 12 i n.). Celem przyjętego w art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c. rozwiązania, które poza podrobieniem lub przerobieniem dokumentu obejmuje również zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, jest ochrona interesu publicznego przed próbami uzyskania statusu pobytowego w warunkach podjęcia przez cudzoziemca zachowań wprowadzających w błąd organ prowadzący postępowanie co do stanu faktycznego istotnego dla wyniku sprawy. Kierując się powyższym, przyjąć trzeba, że sytuacje wpisujące się w zakres zastosowania art. 100 ust. 1 pkt 5 u.c., pozwalają zarzucić cudzoziemcowi naruszenie w sposób rażący zasady lojalności procesowej, której zachowanie, gdy cudzoziemiec stara się uzyskać tytuł pobytowy, powinno - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - stanowić fundamentalny wymóg w świetle natury uprawnienia, o którego uzyskanie cudzoziemiec występuje w państwie przyjmującym. Uznanie, że działania pełnomocnika cudzoziemca na gruncie art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c. są tożsame z działaniami samego cudzoziemca, poza poczynionymi wcześniej wyjaśnieniami na płaszczyźnie procesowej, uwzględnia, że cudzoziemiec, jako wyłączny beneficjent uprawnienia, o którego przyznanie się ubiega, ponosi pełną odpowiedzialność za rzetelność informacji, jakie na jego temat są przedstawiane w postępowaniu, nie może stąd zasłaniać się niewiedzą co do działań swojego pełnomocnika. Wzmacnia to prewencyjny charakter analizowanej normy, wymusza bowiem na wnioskodawcy zachowanie podwyższonego standardu staranności w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Staranność ta musi rozciągać się również na dokonanie odpowiedzialnego wyboru pełnomocnika oraz zakreślenie granic jego umocowania. Jest to istotne w sytuacji, gdy reprezentować cudzoziemca w postępowaniu ma osoba nie będąca profesjonalnym pełnomocnikiem wykonującym zawód zaufania publicznego, od którego przepisy wymagają zachowania staranności wynikającej z posiadanej wiedzy prawniczej oraz zasad etyki. W kontekście uprawnienia, o które skarżąca cudzoziemka wystąpiła wnioskiem z 30 czerwca 2023 r., deklarując jako cel pobytu kontynuację stacjonarnych studiów wyższych, zauważyć trzeba, że przepisy dotyczące zezwolenia na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach (Dział V. Rozdział 6 u.c.) w brzmieniu zastosowanym w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie stanowią implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/801 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych, odbycia studiów, szkoleń, udziału w wolontariacie, programach wymiany młodzieży szkolnej lub projektach edukacyjnych oraz podjęcia pracy w charakterze au pair (Dz.U. L 132 z 21.5.2016), dalej: dyrektywa 2016/801. W jej motywach (pkt 14) wskazuje się, że w celu promowania całej Europy jako światowego centrum doskonałości w zakresie studiów wyższych i szkoleń, należy usprawnić i uprościć warunki wjazdu i pobytu osób, które chcą przybyć do Unii w tych celach. Zbliżanie odpowiednich przepisów krajowych państw członkowskich powinno zapewniać, że wszystkim obywatelom państw trzecich uprawnionym do otrzymania zezwolenia takie zezwolenie zostanie wydane. Zasada ta nie stoi jednakże na przeszkodzie możliwości poddania składanego wniosku szczegółowej weryfikacji i podjęciu decyzji o jego odrzuceniu, co następuje w sytuacji, gdy "przedstawione dokumenty uzyskano w sposób oszukańczy, sfałszowano je lub ingerowano w nie" (art. 20 ust. 1 pkt b dyrektywy 2016/801). Wydanie takiej decyzji jest obligatoryjne i zaznaczona podstawa jej podjęcia, co wymaga podkreślenia, została zrównana jako równorzędna bezpośrednio z przypadkiem niespełnienia przez zainteresowanego obywatela państwa trzeciego warunków ogólnych określonych w art. 7 dyrektywy 2016/801 oraz warunków szczególnych, które w stosunku do przyjęcia obywatela państwa trzeciego do celów odbycia studiów, opisuje art. 11 dyrektywy 2016/801, wiążąc formułowane w nim wymagania m.in. z posiadaniem wystarczających środków na pokrycie kosztów studiów. Analiza przepisu art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c. oraz art. 20 ust. 1 pkt b dyrektywy 2016/801 prowadzi Naczelny Sąd Administracyjny do wniosku o ich wzajemnej normatywnej spójności. Na gruncie przepisu art. 20 ust. 1 pkt b dyrektywy 2016/801 nie powinno budzić wątpliwości, że przedstawienie sfałszowanego dokumentu odnosić należy do przedłożenia w toku postępowania dokumentu niewystawionego w rzeczywistości przez podmiot, od którego ma on pochodzić. Tego rodzaju przypadek jest podstawą nie tylko odrzucenia wniosku obywatela państwa trzeciego zainteresowanego podjęciem studiów, ale również cofnięcia już udzielonego studentowi zezwolenia albo odmowy jego odnowienia (art. 21 ust. 1 lit. b dyrektywy 2016/801), jak również odrzucenia wniosku o wydanie zezwolenia udzielanego po zakończeniu studiów w celu poszukiwania zatrudnienia lub założenia działalności gospodarczej (art. 25 ust. 4 lit. b dyrektywy 2016/801), przy czym, jak się trafnie zauważa, wskazana regulacja nie ma charakteru nadzwyczajnego, ale swoim zakresem nawiązuje do podobnych rozwiązań obowiązujących w innych dyrektywach normujących warunki wjazdu obywateli państw trzecich, w szczególności dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1883 z 20 października 2021 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu zatrudnienia w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji oraz uchylenia dyrektyw Rady 2009/50/WE (Dz. U. UE L 2021.382.1), której przepisy art. 7 ust. 1 lit. b oraz art. 8 ust. 1 lit. a odrzucenie przez państwo członkowskie wniosku o niebieską kartę UE, cofnięcie tejże karty lub odmowę jej odnowienia łączą ze stwierdzeniem, że karta ta lub przedłożone dokumenty zostały uzyskane w drodze oszustwa, podrobione lub przerobione (por. R. Lehner, S. Gies [w:] EU Immigration and Asylum Law: Article-by-Article Commentary, red. D. Thym, K. Hailbronner, C.H. Beck/Hart/Nomos, 2022, s. 1102). Takie ustalenie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie może prowadzić do sytuacji, w której podmiot prawa może powoływać się na normy prawa Unii w sposób noszący znamiona oszustwa lub stanowiący nadużycie (por. wyrok TSUE z 6 lutego 2018 r., Altun i in., C‑359/16, EU:C:2018:63, pkt 48). Wyrażona w tym orzecznictwie zasada zakazu oszustw i nadużyć prawa stanowi ogólną zasadę prawa Unii, do której przestrzegania są zobowiązane wszystkie podmioty prawa. Do tejże zasady TSUE odwoływał się również bezpośrednio przy wykładni aktów z zakresu prawa migracyjnego (por. wyrok TSUE z 29 lipca 2024 r., Perle, C-14/23, ECLI:EU:C:2024:647, pkt 37; wyrok TSUE z 14 marca 2019 r., Y.Z. i inni, C-557/17, ECLI:EU:C:2019:203, pkt 62). Z orzecznictwa tego należy wyprowadzić wniosek, że w przypadkach, gdy przepis stanowiący o odmowie wydania lub cofnięciu udzielonego zezwolenia pobytowego nie określa osoby, która ma stać u źródła popełnionego oszustwa, ani nie wymaga, by zainteresowany cudzoziemiec wiedział o tym oszustwie, wystarczające jest stwierdzenie jego zaistnienia, pozwala to bowiem państwom członkowskim skutecznie zwalczać takiego rodzaju działania, którym nie powinna być nadawana ochrona prawna. Powyższe każe uznać, że względy, które determinowały wprowadzenie regulacji art. 100 ust. 1 pkt 5 lit. b u.c., stoją na przeszkodzie dostrzeganiu w przepisie tym formy sankcji administracyjnej, której zastosowanie w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy spowodować mogłoby nieproporcjonalnie dolegliwe skutki dla skarżącej cudzoziemki, co nietrafnie akcentuje złożona przez nią skarga kasacyjna. Sytuacja prawna skarżącej została w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie ukształtowana z uwzględnieniem czynności procesowych podjętych przez jej (nieprofesjonalnego) pełnomocnika, na którego wybór wyłączny wpływ miała cudzoziemka, wobec czego przyjęty przez stronę zakres udzielonego mu umocowania w łączności z niezainteresowaniem samej strony przebiegiem postępowania nie pozwalają jego wyniku uznać za nieodpowiadający prawu. Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.