II OSK 2242/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Kr 305/25 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 22 stycznia 2025 r. znak WI-I.7840.5.68.2024.ES w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] (dalej: Wspólnota, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Wojewody Małopolskiego (dalej Wojewoda) z 22 stycznia 2025 r. znak WI-I.7840.5.68.2024.ES w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, postanowieniem z 29 maja 2025 r. o sygn. II SA/Kr 305/25, odrzucił skargę. W uzasadnieniu powołanego postanowienia stwierdzono w szczególności, że wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego jest możliwe jedynie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu, co wynika wprost z art. 54 § 1a zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Definicję elektronicznej skrzynki podawczej zawiera art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1557 ze zm.; dalej "ustawa o informatyzacji"), określając ją jako dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, która powinna spełniać standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a ustawy o informatyzacji). Powołując treść art. 155 ust. 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1045 ze zm.; dalej "u.d.e."), podano, że w niniejszej sprawie pełnomocnik Wspólnoty wniósł skargę za pośrednictwem doręczeń elektronicznych, które w sądach administracyjnych jeszcze nie są dostępne. Gdy strona wybiera złożenie skargi w formie dokumentu elektronicznego, to może tego dokonać skutecznie tylko i wyłącznie wnosząc skargę do elektronicznej skrzynki podawczej organu na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP), za pośrednictwem którego składana jest skarga. Samo natomiast wniesienie skargi do elektronicznej skrzynki podawczej organu powinno zostać potwierdzone przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia Sądu I instancji wniosła Wspólnota, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniesiono ponadto o przyznanie skarżącej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 17 i pkt 13 ustawy o informatyzacji w zw. z art. 2 pkt 8 oraz 9 oraz art. 155 ust. 7 u.d.e. w zw. z art. 3 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE, poprzez przyjęcie, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej ePUAP jest jedyną formą "elektronicznej skrzynki podawczej organu", przez którą mogą być wnoszone skargi do sądu administracyjnego, a także, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu i jego adresu do doręczeń elektronicznych (platforma e-Doręczenia) nie było równoważne z wniesieniem skargi do elektronicznej skrzynki podawczej, co z kolei skutkowało przyjęciem, że skarga została wniesiona w sposób niedopuszczalny, a także, że fakt stosowania przez sądy i trybunały systemu e-Doręczeń ma jakikolwiek wpływ na sposób wnoszenia skargi w rozumieniu art. 54a p.p.s.a., podczas gdy skargę wnosi się do organu administracji publicznej i jego elektronicznej skrzynki podawczej, - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 3 i art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja Wojewody zawierała "prawidłowe pouczenie o prawie i sposobie wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem organu w formie papierowej lub drogą elektroniczną, na wskazany adres na platformie ePUAP", podczas gdy zaskarżona decyzja pouczeń takich nie zawierała, co wiązało się z przyjęciem, że strona nie została pouczona o możliwości wniesienia skargi jedynie za pośrednictwem ePUAP. Pełnomocnik uczestników postępowania w piśmie z [...] listopada 2025 r. przedstawił stanowisko wobec złożonej skargi kasacyjnej i wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznając tego rodzaju sprawę na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew temu co przyjął Sąd I instancji o niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., nie mogło przesądzać to, że skargę w formie elektronicznej pełnomocnik skarżącej Wspólnoty złożył na inny niż ePUAP kanał informacji elektronicznej, tj. przez system e-Doręczenia na adres elektroniczny do doręczeń organu. Nie budzi bowiem wątpliwości, że skargę wniesioną w ten sposób Wojewoda przekazał następnie wraz z odpowiedzią na skargę i pozostałymi dokumentami Sądowi I instancji na jego elektroniczną skrzynkę podawczą. Istotne jest także to, że zgodnie z art. 49a p.p.s.a. – Sąd I instancji potwierdził wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy o informatyzacji. W okolicznościach niniejszej sprawy istotny jest także fakt, że wniesiona w formie elektronicznej skarga zawiera adres elektroniczny pełnomocnika Wspólnoty na ePUAP i została podpisana przez niego za pomocą podpisu kwalifikowanego. Tym samym spełniała wymóg przewidziany w art. 46 § 2a p.p.s.a., zgodnie z którym "W przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". Ważne jest również to, że wprawdzie skargę w formie elektronicznej złożono do organu, który wydał zaskarżoną decyzję przez inny niż ePUAP kanał informacji elektronicznej, ale organ ten – zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. – przekazał skargę w postaci elektronicznej na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu I instancji i wobec tego nie ulegało wątpliwości, że skarga skutecznie dotarł do adresata – Sądu I instancji. Przepis art. 54 § 1a p.p.s.a. nie wyjaśnia, jak należy rozumieć pojęcie "elektronicznej skrzynki podawczej tego organu", posługuje się on ogólnym pojęciem "elektronicznej skrzynki podawczej" i nie zawęża go na przykład do adresu elektronicznego konta na ePUAP. Wobec tego przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia, że skrzynką taką jest wyłącznie ePUAP nie znajduje oparcia w treści danego przepisu, a także w innych przepisach p.p.s.a.. W obecnie obowiązującym stanie prawnym działa kilka alternatywnych systemów służących do komunikacji elektronicznej z organami państwowymi. Funkcjonuje bowiem ePUAP, e-Urząd Skarbowy, a także e-Doręczenia. Równoległe funkcjonowanie tych systemów dodatkowo komplikuje sytuację (tak: postanowienie NSA o sygn. I OSK 1516/25; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query, dalej "CBOSA"). Należy mieć na uwadze, że skargę wnosi się do sądu, ale za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Faktycznie więc skargę wysyła się do organu administracji, za pośrednictwem którego skarga jest składana, by następnie organ mógł przekazać ją do sądu administracyjnego (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stanowisko zatem skarżącej kasacyjnie, zgodnie z którym skargę wnosi się do organu administracji publicznej i jego elektronicznej skrzynki podawczej – w niniejszej sprawie za pośrednictwem kanału e-Doręczenia – znajduje aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego, skorzystanie bowiem z tej ścieżki korespondencji z organem, pośredniczącym w złożeniu skargi, nie stanowi naruszenia obowiązujących w tym zakresie norm, zwłaszcza, że jak podano już wcześniej, Sąd I instancji potwierdził wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesienie skargi do sądu administracyjnego przy pomocy kanału e-Doręczenia służącego do komunikacji elektronicznej z organami państwowymi w postępowaniu administracyjnym jest skuteczne, skoro organ przekazał ją następnie Sądowi I instancji, drogą umożliwiającą urzędowe poświadczenie odbioru kierowanej doń korespondencji. "Odmienna wykładnia art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 54 § 1a p.p.s.a, naruszałaby przyjętą w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę prawa do sądu. Przepis art. 54 § 1a p.p.s.a. należy bowiem wykładać w taki sposób, by urzeczywistniał konstytucyjne normy prawne, szczególnie wyrażoną w art. 45 ust. 1 ustawy zasadniczej zasadę prawa obywatela do sądu. Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy nie zostanie urzeczywistnione, jeśli odrzucając skargę bezpodstawnie tamuje się stronie możliwość inicjowania kontroli sądowoadministracyjnej tylko z powodu wniesienia skargi do sądu za pośrednictwem organu z wykorzystaniem innego niż ePUAP kanału komunikacji elektronicznej." (tak: powołane wyżej postanowienie o sygn. I OSK 1516/25). W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia powołanych przepisów były usprawiedliwione i na podstawie art. 182 § 1 i 3 w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania, ponieważ art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (tak: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 4 lutego 2008 r. o sygn. I OPS 4/07, dostępna w CBOSA).