II OSK 2156/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Grzegorz Antas (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 1572/24 w sprawie ze skargi M. I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr RdU-152-1/S/24 w przedmiocie przekazania cudzoziemca do innego państwa członkowskiego UE oraz umorzenia postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 marca 2025 r., IV SA/Wa 1572/24 oddalił skargę M. l. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców (dalej: RdSU) z 30 kwietnia 2024 r. nr RdU-152-1/S/24, utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: SUdSC) z 13 lutego 2024 r., nr DPU.420.6089.2023, na mocy której wskazany organ, działając na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. 2022 r. poz. 1264 ze zm.), dalej: u.u.c.o., umorzył postępowanie w sprawie udzielenia skarżącej, obywatelce Federacji Rosyjskiej ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wszczęte złożonym przez nią 14 grudnia 2023 r. wnioskiem, przekazując cudzoziemkę do [...]. Skarżąca złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 80 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), dalej: k.p.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że organ II instancji dokonał oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, bez wszechstronnej analizy stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uznaniem przez Sąd I instancji, że organy w sposób prawidłowy orzekły o przekazaniu skarżącej do [...] i umorzeniu postępowania o udzielenie jej ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 15 w zw. z art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe uznanie przez Sąd I instancji, że organ uczynił zadość spoczywającym na nim obowiązkom wynikającym z ww. przepisów prawa w sytuacji, gdy organ ograniczył się tylko do pobieżnej kontroli decyzji organu I instancji, bez samodzielnego ponownego rozpoznania sprawy "od nowa", co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uznaniem, że organy w sposób prawidłowy orzekły o przekazaniu skarżącej do [...] i umorzeniu postępowania o udzielenie jej ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 3) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niepoddanie gruntownej analizie wszystkich aspektów niniejszej sprawy przez Sąd I instancji, w których są wątpliwości i w których ustalenia organu są odmienne od wniosków i twierdzeń skarżącej, bądź zostały pominięte przez organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, powielenie stanowiska organu bez należytego odniesienia się do stanowiska prezentowanego przez skarżącą, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało oddaleniem skargi; 4) art. 37 ust. 1 u.u.c.o. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżąca powinna zostać przekazana do [...], a postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej umorzone; 5) art. 17 rozporządzenia nr 604/2013 z 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz. U. UE. L Nr 180, str. 31), dalej: rozporządzenie Dublin III, w zw. z art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), dalej: EKPC, poprzez nieprawidłowe niezastosowanie ww. przepisów i w konsekwencji uznanie, że skarżąca powinna zostać przekazana do [...], a postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej umorzone. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie w całości wyroku Sądu I instancji i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W piśmie procesowym z 11 września 2025 r. skarżąca na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 46 ust. 3 dyrektywy 2013/32 z 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz.U. UE L z 2013 r. Nr 180, poz. 60), dalej: dyrektywa 2013/32, wniosła o dopuszczenie dowodu z odpisu aktu małżeństwa, które zostało zawarte przez skarżącą z B. S. 18 lipca 2025 r. na okoliczność zawarcia związku małżeńskiego przez skarżącą i prowadzenia w Polsce życia rodzinnego z ww. cudzoziemcem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą na usprawiedliwionych podstawach. Nie znajduje potwierdzenia zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, którymi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku oddalającego skargę na decyzję RdSU z 30 kwietnia 2024 r., a więc tę prawną formę działania administracji, którą wymienia powołany przez skarżącą art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. określający zakres właściwości sądów administracyjnych, pozbawione jest tego rodzaju wadliwości, ponieważ wynika z niego jednoznacznie, dlaczego Sąd I instancji uznał tenże akt za odpowiadający prawu. Analiza uzasadnienia tego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że Sąd I instancji – wbrew odmiennemu twierdzeniu skargi kasacyjnej – odniósł się do wszystkich istotnych aspektów sprawy. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, jak również dokonano jego oceny pozwalającej stwierdzić, jakie powody przemawiają za prawidłowością orzeczenia o umorzeniu wszczętego przez skarżącą postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z przekazaniem jej do [...]. To, że ocena prawna sformułowana przez Sąd I instancji budzi wątpliwości skarżącej, gdyż część jej argumentów miałaby być, jej zdaniem, pominięta przez Sąd nie oznacza, iż tego rodzaju zaniechanie jest równoważne uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a., a dokonana kontrola działalności administracji publicznej nie odpowiada dyspozycji art. 3 § 1 p.p.s.a. Pozbawione trafności są zarzuty skargi kasacyjnej nakierowane na podważenie podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd I instancji dokonując oceny prowadzonego przez organy postępowania wyjaśniającego, zasadnie nie dopatrzył się uchybień w zakresie dotyczącym wymogu wszechstronnego zebrania w sprawie materiału dowodowego, jak i dokonania jego właściwej oceny pod kątem zastosowania art. 37 ust. 1 u.u.c.o., wobec uzyskanego trafienia w systemie Eurodac potwierdzającego ubieganie się przez skarżącą, przed złożeniem wniosku 14 grudnia 2023 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o ochronę międzynarodową na terytorium [...]. W postępowaniu nie zostało obalone obowiązujące w kontekście wspólnego europejskiego systemu azylowego i rozporządzenia Dublin III domniemanie, że w [...] traktowanie obywateli państw trzecich wnioskujących o udzielenie ochrony międzynarodowej pozostaje zgodne z wymogami Karty Praw Podstawowych (Dz. U. UE. C 2010 Nr 83, str. 389), dalej: KPP, Konwencji genewskiej i EKPC (por. wyrok TSUE z 29 lutego 2024 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, C-392/22, EU:C:2024:195, pkt 45). Na wyniku sprawy nie waży błąd Sądu I instancji, który sytuację skarżącej w procedurze przekazania jej do [...] odniósł w wyroku do art. 18 ust. 1 lit. d rozporządzenia Dublin III, pomimo że wyrażenie przez to państwo 18 stycznia 2024 r. zgody na wtórne przejęcie ("take back") miało swoją podstawę w art. 20 ust. 5 w zw. z art. 18 ust. 1 lit. b rozporządzenia Dublin III (k. 33 akt adm.) i z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy nie wynikało, by wniosek cudzoziemki złożony w [...] w czerwcu 2023 r. został przez władze tego państwa odrzucony, co różnicuje to zdarzenie objęte dyspozycją lit. d ww. przepisu względem stanu, w którym wniosek ten "jest rozpatrywany" (lit. b). Zakres dokonanych przez RdSU ustaleń, których wyrazem jest treść decyzji z 30 kwietnia 2024 r., stoi na przeszkodzie, by uznać, że organ odwoławczy uchybił zasadzie dwuinstancyjności postępowania. Twierdzenie skarżącej, że RdSU z naruszeniem art. 15 w zw. z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. ograniczyła się tylko do "pobieżnej kontroli" decyzji SUdSC, co Sąd I instancji miał pominąć, nie odpowiada rzeczywistym działaniom procesowym podjętym w sprawie przez organ odwoławczy, których elementem – niezależnie od akceptacji zasadniczych zapatrywań organu I instancji – było rozważenie wpływu nowej okoliczności, na którą powołała się skarżąca w złożonym odwołaniu (zawarcie małżeństwa w obrządku [...] wedle zasad [...] z B. S. w dniu 19 stycznia 2024 r.) na jej sytuację prawną. Na stronie 5. uzasadnienia decyzji RdSU poddała szczegółowej analizie wskazaną okoliczność, na którą powołała się odwołująca, a do której nie miał możliwości odnieść się wcześniej organ I instancji z powodu niezawiadomienia go przez cudzoziemkę o fakcie zawarcia małżeństwa wyznaniowego, co dowodzi, że "poczucie" strony, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy ponownie w jej całokształcie, nie odpowiada rzeczywistej treści akt kontrolowanej przez Sąd sprawy i zaistniałych w niej uwarunkowań. Przyjęty przez Sąd I instancji wynik kontroli zaskarżonej decyzji RdSU nie narusza art. 17 rozporządzenia Dublin III w zw. z art. 8 ust. 1 EKPC, ponieważ przepisy te, wbrew odmiennemu stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej, nie sprzeciwiają się przekazaniu skarżącej do [...], czemu towarzyszyć ma umorzenie postępowania o udzielenie cudzoziemce ochrony międzynarodowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jakkolwiek w skardze kasacyjnej skarżąca nie sprecyzowała, naruszenie której normy art. 17 rozporządzenia Dublin III jest objęte przedmiotem jej zarzutu kasacyjnego, nie może ulegać wątpliwości, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sytuacja skarżącej w postępowaniu zakończonym decyzją RdSU mogła być oceniana wyłącznie z punktu widzenia posłużenia się przez organy tzw. klauzulą suwerenności (art. 17 ust. 1), ponieważ zastosowanie tzw. klauzuli humanitarnej, o której mowa w art. 17 ust. 2 rozporządzenia Dublin III, odnosi się do odmiennego przypadku niż zaistniały w niniejszej sprawie. Przepis art. 17 ust. 2 rozporządzenia Dublin III stanowi, że państwo członkowskie, w którym złożono wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej i które prowadzi postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego lub odpowiedzialne państwo członkowskie, może w dowolnym momencie, zanim zostanie podjęta pierwsza decyzja co do istoty, zwrócić się do innego państwa członkowskiego o przejęcie wnioskodawcy, by połączyć wszelkie osoby należące do rodziny ze względów humanitarnych opartych w szczególności na względach rodzinnych lub kulturowych, nawet jeśli to inne państwo członkowskie nie jest odpowiedzialne zgodnie z kryteriami ustanowionymi w art. 8-11 oraz 16 ww. rozporządzenia. Taka konstrukcja normy powoduje, że klauzula humanitarna jest podstawą wystąpienia przez państwo członkowskie, w którym został złożony wniosek, do innego państwa członkowskiego o przejęcie cudzoziemca ze względów humanitarnych. W rozpatrywanej sprawie [...] nie zwróciła się z tego rodzaju wnioskiem do Polski, wyraziła natomiast zgodę na przekazanie cudzoziemki na zasadzie wtórnego przejęcia (art. 25 ust. 1 rozporządzenia Dublin III), co oznacza, że brak zgody skarżącej na rozpoznanie złożonego przez nią wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przez [...], manifestujący się wniesieniem przez stronę skargi na decyzję RdSU do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, mógł zostać uznany przez Sąd I instancji za przeszkodę do zrealizowania transferu cudzoziemki jedynie wówczas, gdyby wskazane działanie dowodziło naruszenia art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III. Tak jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie sposób przyjąć, uwzględniając charakter ww. przepisu i okoliczności, które miałyby stanowić podstawę zgłoszonych w sprawie przez cudzoziemkę zastrzeżeń. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III, na zasadzie odstępstwa od jego art. 3 ust. 1, każde państwo członkowskie może zdecydować o rozpatrzeniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej wniesionego w tym państwie przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, nawet jeżeli za takie rozpatrzenie nie jest odpowiedzialne na podstawie kryteriów ustanowionych w rozporządzeniu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, tzw. klauzula suwerenności zawarta w art. 17 ust. 1 rozporządzenia nie przyznaje indywidualnej ochrony prawnej osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową. Celem tego przepisu jest wyłącznie ochrona prerogatyw państw członkowskich przy wykonywaniu prawa udzielania ochrony międzynarodowej (por. wyrok TSUE z 5 lipca 2018 r., X, C‑213/17, EU:C:2018:538, pkt 61). Analizowana klauzula powinna umożliwić każdemu państwu członkowskiemu, działającemu w ramach pełnej dyskrecjonalności, wyrażenie gotowości do rozpatrzenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej z przyczyn politycznych, humanitarnych lub innych, które ma na uwadze to państwo, nawet jeśli nie jest ono faktycznie odpowiedzialne w świetle kryteriów ustanowionych w rozdziale III rozporządzenia Dublin III. Podkreślenia wymaga, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w wyroku z 18 kwietnia 2024 r., Minister for Justice, C-359/22, EU:C:2024:334, Trybunał Sprawiedliwości, podsumowując swoją dotychczasową linię orzeczniczą w odniesieniu do art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III, jednoznacznie stwierdził, iż ze względu na zakres uznania przyznany państwom członkowskim do danego państwa członkowskiego należy określenie okoliczności, w których zamierza ono korzystać z uprawnienia przewidzianego w klauzuli dyskrecjonalnej i zgodzić się na rozpatrzenie przez nie samo wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, przez co żadna okoliczność, nawet jeśli wynika z praw podstawowych, nie może zobowiązywać państwa członkowskiego do skorzystania z tej klauzuli (pkt 39-40). Trybunał w orzeczeniu tym zaznaczył, że art. 27 ust. 1 rozporządzenia Dublin III nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku ustanowienia skutecznego środka zaskarżenia przeciwko decyzji wydanej na podstawie klauzuli dyskrecjonalnej, o której mowa w art. 17 ust. 1 tego rozporządzenia, wobec czego możliwość zaskarżenia tej decyzji w ramach odwołania od decyzji o przekazaniu może opierać się wyłącznie na prawie krajowym (pkt 46). Ponieważ państwo członkowskie nie może być zobowiązane do skorzystania z klauzuli dyskrecjonalnej, o której mowa w art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III, osobie ubiegającej się o udzielenie ochrony międzynarodowej nie przysługuje żadne zagwarantowane prawem Unii prawo do tego, aby państwo członkowskie skorzystało z niej i przyznanych mu na jej podstawie uprawnień dyskrecjonalnych (pkt 53-54). Mając na uwadze konieczność zapewnienia skuteczności mechanizmu odesłania prejudycjalnego przewidzianego w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE seria C Nr 202 z dnia 7 czerwca 2016 r.) w krajowym porządku prawnym, wskazany sposób rozumienia art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III musi być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyznana organom państwa swoboda w określeniu kryteriów korzystania z klauzuli suwerenności powinna być kształtowana, jak należy przyjąć, względami zasadniczo mającymi związek z interesem publicznym, a jedynie pomocniczo interesem indywidualnym wnioskodawcy, który w odniesieniu do kwestii tego, jakie państwo jest odpowiedzialne za rozpatrzenie złożonego przez niego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, zobowiązany jest podporządkować się jednolitym regułom określonym w rozporządzeniu Dublin III. W wyroku z 30 marca 2023 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, C-338/21, EU:C:2023:269, Trybunał Sprawiedliwości podkreślił, że akt ten ma na celu ustanowienie opartej na obiektywnych i sprawiedliwych kryteriach, precyzyjnej i sprawnej metody w celu szybkiego ustalenia państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, tak by zagwarantować skuteczny dostęp do procedur udzielania takiej ochrony (pkt 65-66). Jak wielokrotnie wskazywał Trybunał Sprawiedliwości, wspólny europejski system azylowy został zaprojektowany w celu racjonalizacji rozpatrywania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, co realizować się ma w zapobieżeniu przeciążeniu systemu wynikającego z nałożenia na organy władzy państwowej obowiązku rozpatrzenia wielu wniosków złożonych przez tę samą osobę, zwiększenia pewności prawa w zakresie ustalania państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku i w efekcie zapobieżenia tzw. forum shopping. Kluczowym celem rozporządzenia Dublin III jest równocześnie przyspieszenie rozpatrywania wniosków zarówno w interesie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, jak i uczestniczących w systemie państw członkowskich (por. wyrok TSUE z 10 grudnia 2013 r., Abdullahi, C-394/12, EU:C:2013:813, pkt 53; wyrok TSUE z 21 grudnia 2011 r., Secretary of State for the Home Department, C-411/10, EU:C:2011:865, pkt 79). W kontekście sytuacji wskazanych w art. 18 ust. 1 lit. b–d tego rozporządzenia, a więc również przypadku, który podlegał rozpoznaniu w niniejszej sprawie przez Sąd I instancji, Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 2 kwietnia 2019 r., H. R., C-582/17 i C-583/17, EU:C:2019:280, zauważył, że przepis ten dotyczy cudzoziemców, którym skuteczny dostęp do procedury ubiegania się o ochronę międzynarodową został już zapewniony, i jeżeli osoby te opuściłyby terytorium państwa członkowskiego po rozpoczęciu rozpatrywania ich wniosku, stwarza to ryzyko zachęcania obywateli państw trzecich, którzy złożyli wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej w jednym państwie członkowskim, do udania się do innych państw członkowskich i powodowania w ten sposób wtórnych przepływów, którym rozporządzenie Dublin III ma zapobiec, wprowadzając jednolite mechanizmy i kryteria zmierzające do ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego (por. analogicznie wyrok TSUE z 17 marca 2016 r., Mirza, C‑695/15 PPU, EU:C:2016:188, pkt 52; wyrok TSUE z 13 września 2017 r., Khir Amayry, C‑60/16, EU:C:2017:675, pkt 37). Biorąc pod uwagę powyższe względy wskazujące na to, że kluczowym celem rozporządzenia Dublin III jest zniechęcenie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do wszczynania równoległych procedur w różnych państwach członkowskich, zgoda państwa członkowskiego na wtórne przejęcie cudzoziemca sprawia, że skorzystanie z klauzuli suwerenności z art. 17 ust. 1 w państwie członkowskim "kolejnego wniosku", którym w rozpatrywanej sprawie pozostaje Rzeczypospolita Polska – zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego – może być traktowane jako wyjątek uzasadniony wyłącznie nadzwyczajnymi okolicznościami, których rygorystyczna ocena ma zapobiec ryzyku obejścia przez wnioskodawcę przepisów rozporządzenia Dublin III i utracie przez unijny system ustalania odpowiedzialności jego użyteczności (effet utile). Nieskorzystanie przez państwo z klauzuli suwerenności, jako element rozstrzygnięcia mieszczącego się w decyzji podejmowanej na podstawie art. 37 ust. 1 u.u.c.o., podlega kontroli sądowej, niemniej nie powinna ona zasadniczo prowadzić do zastąpienia uznania właściwego organu władzy publicznej, któremu przysługuje kompetencja do wyważenia różnych wchodzących w grę interesów, poglądem sądu orzekającego. Ograniczona ona być bowiem powinna przede wszystkim do zweryfikowania, czy stanowisko organu w tym zakresie opiera się na wszechstronnie zbadanych okolicznościach i zostało właściwie uzasadnione, wskazując, że kwestionowane zaniechanie nie narusza podstawowych wymagań konstytucyjnych oraz ciążących na Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązań międzynarodowych. Podzielić należy pogląd Sądu I instancji, że wskazanie przez skarżącą cudzoziemkę w odwołaniu od decyzji skutkującej jej przekazaniem do [...] na zawarcie w toku postępowania prowadzonego przed SUdSC małżeństwa wyznaniowego stanowi okoliczność pozbawioną wskazanego wyżej charakteru nadzwyczajnego. Stanowisko Trybunału Sprawiedliwości odnośnie do tego, że art. 17 ust. 1 w zw. z art. 27 rozporządzenia Dublin III oraz z art. 4, art. 19 i art. 47 KPP należy interpretować w ten sposób, że nie nakłada on na sąd państwa członkowskiego, które wydało decyzję o przekazaniu, obowiązku uznania tego państwa za odpowiedzialne, jeżeli sąd ten nie zgadza się z oceną państwa członkowskiego, do którego skierowano wniosek, co do ryzyka naruszenia zasady non-refoulement, na które narażona byłaby osoba ubiegająca się o udzielenie ochrony międzynarodowej w związku z przekazaniem jej do tego państwa członkowskiego lub w następstwie tego przekazania (por. wyrok TSUE z 30 listopada 2023 r., Ministero dell’Interno, Dipartimento per le Libertà civili e l'Immigrazione, połączone sprawy od C-228/21 do C-328/21, EU:C:2023:934, pkt 152), czy też, że art. 6 ust. 1 rozporządzenia Dublin III nie zobowiązuje państwa członkowskiego, które nie jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, do zastosowania względem tego wniosku art. 17 ust. 1 rozporządzenia celem najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka (por. wyrok TSUE z 23 stycznia 2019 r., M.A., C- 661/17, EU:C:2019:53, pkt 72), odnieść trzeba analogicznie również do wymogu posłużenia się przez to państwo członkowskie klauzulą suwerenności celem poszanowania "życia małżeńskiego". Na przeszkodzie oparcia się na takim zapatrywaniu przez Sąd I instancji nie stoi art. 8 EKPC, którego naruszenie w powiązaniu z obrazą art. 17 rozporządzenia Dublin III skarżąca zarzuciła w skardze kasacyjnej. W świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej: ETPC) art. 8 EKPC nie może być interpretowany jako nakładający na państwo obowiązek uznawania małżeństw wyznaniowych (por. wyrok ETPC z 2 listopada 2010 r., Şerife Yiğit przeciwko Turcji, skarga nr 3976/05, § 102). Z tego punktu widzenia nie zachodziła możliwość nadawania partnerowi skarżącej, z którym zawarła ona małżeństwo wyznaniowe przed [...], statusu "małżonka" w rozumieniu art. 2 lit. g tiret pierwsze rozporządzenia Dublin III. Nie jest także możliwe podzielenie oceny Sądu I instancji zamieszczonej w postanowieniu z 30 grudnia 2024 r. wstrzymującym wykonanie zaskarżonej decyzji RdSU, która fakt zawarcia przez skarżącą wskazanego małżeństwa czyniła podstawą przyznania jej ochrony przez wykonaniem przekazania, czemu towarzyszyło uznanie, iż sytuacja cudzoziemki wynikająca z zawartego małżeństwa wyznaniowego z cudzoziemcem objętym ochroną uzupełniającą powinna być traktowana jako równoważna sytuacji chronionego na gruncie art. 303 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35), dalej: u.c., cudzoziemca pozostającego "małżonkiem" cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały. Relacje pomiędzy osobami, które małżeństwo wyznaniowe zawarły, podlegają ochronie jedynie wówczas, gdy można je uznać za "życie rodzinne", któremu to pojęciu w orzecznictwie ETPC nadawane jest autonomiczne znaczenie. Zasadniczym celem art. 8 EKPC jest ochrona jednostki prowadzącej "życie rodzinne" przed arbitralną ingerencją władz publicznych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku poddał rozważeniu decyzję RdSU we wskazanym kontekście we właściwy sposób, zwrócić uwagę bowiem należało na charakter relacji, której nawiązanie przez skarżącą miałoby uniemożliwiać przekazanie cudzoziemki do [...] jako państwa, w którym został przez cudzoziemkę złożony pierwszy wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca cudzoziemka wjechała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 13 grudnia 2023 r. i niewiele ponad miesiąc później ([...]) zawarła małżeństwo wyznaniowe z przebywającym tu cudzoziemcem, podobnie jak skarżąca obywatelem Federacji Rosyjskiej pochodzenia czeczeńskiego. Wyjaśnienia skarżącej nie wskazują na to, by z cudzoziemcem, z którym zawarła małżeństwo wyznaniowe, znała się uprzednio i łączyły ją z nim bliskie relacje osobiste odpowiadające prowadzeniu z cudzoziemcem wspólnego życia rodzinnego, które w związku z opuszczeniem przez skarżącą kraju pochodzenia, podlegałoby jedynie przeniesieniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie w kontekście zastrzeżeń zgłaszanych przez stronę w skardze, następnie powtórzonych w skardze kasacyjnej, albowiem skarżąca nie miała żadnych racjonalnych podstaw, by uznawać, że zapoczątkowana w toku trwającej procedury dublińskiej pomiędzy nią a wskazanym cudzoziemcem relacja – utożsamiana przez skarżącą z prowadzeniem życia rodzinnego w rozumieniu art. 8 EKPC – będzie miała szansę być bez przeszkód kontynuowana. Tak jak rozporządzenie Dublin III nie przyznaje osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową prawa do wyboru państwa członkowskiego, które – w ich ocenie – oferuje najlepsze warunki przyjęcia, jako państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie ich wniosku, tak art. 8 EKPC – jak jasno wynika z zasad sformułowanych w orzecznictwie ETPC – nie gwarantuje cudzoziemcom prawa wyboru najodpowiedniejszego miejsca do rozwijania przez nich życia rodzinnego (por. wyrok ETPC z 30 lipca 2013 r., Berisha przeciwko Szwajcarii, skarga nr 948/12, § 61). Wskazany przepis nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku respektowania wyboru kraju zamieszkania dokonanego przez migrantów ani zezwalania na łączenie rodzin na swoim terytorium. Za ugruntowany należy uznać pogląd, że jeżeli życie rodzinne powstało w czasie, gdy osoby zaangażowane w nie zdawały sobie sprawę, iż z uwagi na ich status przetrwanie takiego życia rodzinnego w państwie przyjmującym od początku pozostawało niepewne, tylko w wyjątkowych okolicznościach wydalenie członka rodziny niebędącego obywatelem będzie stanowić naruszenie art. 8 EKPC (por. wyrok z 9 lipca 2021 r., MA przeciwko Danii, skarga nr 6697/18, § 134; wyrok z 28 lipca 2020 r., Pormes przeciwko Holandii, skarga nr 25402/14; § 57; wyrok z 3 października 2014 r., Jeunesse przeciwko Holandii, skarga nr 12738/10, § 108; wyrok z 31 lipca 2008 r., Omoregie i inni przeciwko Norwegii, skarga nr 265/07, § 57; wyrok z 26 kwietnia 2007 r., Konstatinov przeciwko Holandii, skarga nr 16351/03, § 48). Powyższe założenie należy w sposób bezpośredni odnieść do sytuacji skarżącej jako wnioskującej o udzielenie ochrony międzynarodowej. Wielokrotnie ETPC wskazywał bowiem, że w przypadku gdy państwo "toleruje obecność" ("tolerates the presence") cudzoziemca na swoim terytorium w związku z rozpatrywaniem jego wniosku o azyl, w tym też w związku z wypełnianiem przez państwo odpowiednich obowiązków wynikających dla niego z rozporządzenia dublińskiego, postawienie władz państwa przyjmującego przed "faktem dokonanym" ("fait accompli") dotyczącym nawiązanego przez cudzoziemca życia rodzinnego nie oznacza, że władze te są w związku z tym zobowiązane na mocy art. 8 EKPC do zezwolenia cudzoziemcowi na pozostanie na terytorium tego państwa (por. wyrok z 30 czerwca 2015 r., A.S. przeciwko Szwajcarii, skarga nr 39350/13, § 44 i stanowisko w nim zajęte następnie powtórzone w innych rozstrzygnięciach - wyrok z 8 grudnia 2015 r. Z.H. i R.H. przeciwko Szwajcarii, skarga nr 60119/12, § 38; decyzja z 4 października 2016 r., Ali i inni przeciwko Szwajcarii i Włochom, skarga nr 30474/14, § 45). Na ocenę prawidłowości zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie mógł wpłynąć wniosek skarżącej o dopuszczenie przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu z odpisu aktu małżeństwa zawartego już po wydaniu tego orzeczenia. Skarżąca pominęła, że zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, odwołującym się do art. 27 ust. 1 rozporządzenia Dublin III w związku z motywem 19 tego rozporządzenia oraz art. 47 KPP, cudzoziemcowi przysługuje skuteczny środek zaskarżenia, który umożliwia powołanie się na okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji o przekazaniu, o ile mają one kluczowe znaczenie dla prawidłowego zastosowania rozporządzenia Dublin III, wymóg ten oznacza jednak, że dla sądowej kontroli decyzji o przekazaniu miarodajny jest stan faktyczny istniejący w chwili orzekania przez sąd rozpatrujący odwołanie, a nie sąd rozpoznający środek zaskarżenia od orzeczenia sądu pierwszej instancji (por. wyrok TSUE z 12 stycznia 2023 r., Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, połączone sprawy od C-323/21 do C-325/21, EU:C:2023:4, pkt 92; wyrok TSUE z 25 stycznia 2018 r., Hasan, C-360/16, EU:C:2018:35, pkt 40; wyrok TSUE z 25 października 2017 r., Shiri, C‑201/16, EU:C:2017:805, pkt 45). Trzeba równocześnie zauważyć, że w niniejszej sprawie wnioskowany przez skarżącą dowód miał posłużyć wyłącznie wykazaniu okoliczności uzasadniających skorzystanie przez organ z klauzuli dyskrecjonalnej. W takiej sytuacji jego dopuszczalność na gruncie art. 106 § 3 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 27 ust. 1 rozporządzenia Dublin III zasadniczo nie powinna być oceniana przez pryzmat stosowania w toku procedury dublińskiej wspomnianej reguły pełnej kontroli ex nunc. Przesądzenie przez Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 30 marca 2023 r. (C-359/22), że cudzoziemcowi nie przysługuje żadne, gwarantowane prawem Unii uprawnienie do żądania, aby państwo członkowskie skorzystało z art. 17 ust. 1 rozporządzenia Dublin III, sprawia, iż mająca swoje źródło w prawie Unii reguła nakazująca sądowi uwzględnianie nowych okoliczności faktycznych w ramach odwołania od decyzji o przekazaniu nie powinna być bezpośrednio odnoszona do dowodów nakierowanych na kontrolę zastosowania przez organ klauzuli dyskrecjonalnej, skoro zagadnienie to kształtowane jest wyłącznie prawem krajowym. Jedynie na marginesie podniesionego przez skarżącą faktu, że po wydaniu zaskarżonego wyroku zawarła uznawany przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związek małżeński z cudzoziemcem, któremu została przyznana ochrona uzupełniająca, wypada dodać, że procedura dublińska prowadząca do przekazania wnioskodawcy do państwa członkowskiego, w którym rozpatrywany jest jego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, ma charakter szczególny. Sytuacja powstała w wyniku wykonania decyzji wywołuje jedynie skutek tymczasowy, niekształtujący definitywnie formy korzystania przez tego cudzoziemca z prawa do prowadzenia życia rodzinnego. Uwzględnić trzeba, że przekazanie odbywa się w ramach terytorium państw członkowskich objętych swobodą przemieszczania się, co pozwala cudzoziemcowi posiadającemu ważny dokument pobytowy oraz ważny dokument podróży na wjazd i przebywanie na terytorium państwa rozpatrującego wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej złożony przez jego małżonka na zasadach wynikających z Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz. Urz. UE L z 2000 r., Nr 239, s. 19), tj. przez okres do 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu, co w sytuacji niewystąpienia nieprzezwyciężalnych przeszkód z reguły umożliwia zainteresowanym utrzymywanie bliskiego kontaktu przez czas trwania procedury. Uwzględnić również należy, że zarówno przepisy dyrektywy 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (Dz. U. UE.L. z 2011 r. nr 337, s. 9), jak i przepisy dyrektywy 2003/86/WE z dnia 22 września 2003 r. w sprawie prawa do łączenia rodzin (Dz. U. UE. L. z 2003 r. nr 251 poz. 12 ze zm.) przyznają cudzoziemcowi - beneficjentowi ochrony międzynarodowej prawo ubiegania się o połączenie z członkiem rodziny, za którego w szczególności uznawany jest małżonek. Sposób zakończenia postępowania w przedmiocie udzielenia ochrony międzynarodowej prowadzonego na terytorium państwa odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku kształtuje prawo cudzoziemca do przebywania na terytorium tego państwa wraz z małżonkiem, albowiem małżonkowi temu przysługuje – na warunkach określonych w przywołanych aktach prawa UE – prawo dołączenia do wnioskodawcy. Odrębnym zagadnieniem, niemniej mieszczącym się w zakresie przedmiotowym analizowanych rozwiązań prawnych, jest możliwość ubiegania się przez cudzoziemca na gruncie przepisów u.c. (art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c i d) o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu połączenia się z rodziną, jeżeli pozostaje on w związku małżeńskim z przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej małżonkiem (cudzoziemcem), któremu nadano status uchodźcy lub udzielono mu ochrony uzupełniającej. Mając na uwadze powyższe względy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.