II OSK 2111/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Gminy Maków Podhalański o wstrzymanie wykonania postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 listopada 2022 r. nr 915/2022 w sprawie ze skargi kasacyjnej Gminy Maków Podhalański od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 72/23 w sprawie ze skargi Gminy Maków Podhalański na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 listopada 2022 r. nr 915/2022 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia

W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2022 r., sygn. II SA/Kr 72/23, Gmina Maków Podhalański wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 18 listopada 2022 r. nr 915/2022 którym orzeczono: - w pkt 1 o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie drogi przebiegającej po działkach ewid. nr 2485/3 oraz 246/6 (powstałej z działki ewid. 246/1) w Kojszówce, a w późniejszym okresie rozbudowywanej (poszerzanej) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, od połączenia z droga krajową DK28 w kierunku pomocnym, wzdłuż nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym Kojszówka 15, - w pkt 2 o obowiązku przedłożenia w terminie do dnia 25 września 2023 r.: a/ zaświadczenia Burmistrza Gminy Maków Podhalański o zgodności wykonanej drogi przebiegającej po działkach ewid. nr 2485/3 i 246/6 (powstałej z działki ewid. 246/1) w Kojszówce z ustaleniami obowiązującego dla ww. działek miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, b/ czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowalnego, aktualnym na dzień opracowania projektu, c/ oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane (działki ewid. nr 2485/3 oraz 246/6 w Kojszówce). W uzasadnieniu wniosku Gmina podała, że konieczność zrealizowania nałożonych obowiązków zawartych w pkt 2 postanowienia spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki w postaci bezprzedmiotowości niniejszego postępowania wywołanego skargą oraz narazi na poniesienie znacznych kosztów przez skarżącą, które mogą okazać się zbędne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. I GPS 1/07 przyjął, że na podstawie powołanego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Niezbędnym jest podanie takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy, innym słowy uzasadnienie wniosku powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie NSA skarżąca Gmina nie uprawdopodobniła, że zaskarżone postanowienie może wywołać skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Trzeba mieć na uwadze, że zaskarżony skargą kasacyjną wyrok dotyczy postanowień organu nadzoru budowlanego, którymi zobowiązano Gminę, w trybie art. 48 ust 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do wstrzymania robót budowlanych i przedłożenia stosownych dokumentów. Okoliczność ta ma o tyle istotne znaczeniem, gdyż samo postępowanie zmierzające do likwidacji skutków samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę obiektu budowlanego lub jego części składa się z kilku etapów. Pierwszym jest ustalenie, że obiekt budowlany został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia, natomiast w drugim dokonywana jest ocena czy obiekt można zalegalizować. Gdy są spełnione obie te przesłanki w następnej kolejności organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych, prowadzone i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację obiektu. Na takim też etapie jest sprawa objęta skargą kasacyjną. Wobec tego dopiero ewentualne niewykonanie przez skarżącą tych obowiązków może prowadzić do wydania nakazu rozbiórki, a przed skutkami decyzji w tym przedmiocie skarżącą będzie mógł się bronić w odrębnym postępowaniu. Samo zaś zaskarżone postanowienie nie powoduje trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto Gmina - jednostka samorządu terytorialnego, nie uprawdopodobniła, że konieczność wykonania zaskarżonego postanowienia może powodować znaczną szkodę. Gmina powołuje się jedynie na ryzyko poniesienia wysokich i zbędnych kosztów. Nie wskazuje choćby przybliżonych wydatków na ten cel oraz tego, w jaki sposób obowiązek poniesienia tego wydatku odbiłby się na jej kondycji finansowej. Stwierdzić należy, że niewystarczającym jest jedynie złożenie wniosku bądź przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania zaskarżonego aktu. Natomiast samo wykonanie postanowienia, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie czyni bezprzedmiotowym rozpoznania skargi i nie skutkuje pozbawieniem prawa do sądowej kontroli zaskarżonego aktu. Skoro skarżąca kasacyjnie Gmina nie uprawdopodobniła, że zachodzi podstawa do wstrzymania wykonania wymienionego w sentencji postanowienia, dlatego też na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.