II OSK 2013/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dnia 13 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. P. o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2316/13 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za brak sieci zbierania pojazdów postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...]

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2316/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za brak sieci zbierania pojazdów. W dniu 6 czerwca 2014 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu - adwokata M. M., na podstawie art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której powołując się na art. 61 § 3 p.p.s.a. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...]. Skarżąca podniosła, że w przypadku przymusowego wykonania zaskarżonej decyzji przed ostateczną weryfikacją jej prawidłowości przez NSA, stronie może zostać wyrządzona znaczna szkoda. Skarżąca przy wnoszeniu skargi do WSA została zwolniona w całości od kosztów, z uwagi na złą sytuację materialną, co zostało wykazane przy występowaniu o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca nie posiada obecnie środków na zapłatę kwoty wynikającej z decyzji GIOŚ, z którą się nie zgadza. Dokonanie przez GIOS przymusowej egzekucji będzie się wiązało dla skarżącej z istotnymi niedogodnościami i kosztami, których nie jest w stanie ponieść. Skarżąca podniosła, że w dobrej wierze uiszczała opłaty po 300 zł za każdy wprowadzany pojazd (łącznie 9.300 zł), tyle tylko, że beneficjentem tych opłat był nie GIOŚ, lecz podmiot pośredniczący ([...]). Obecnie skarżąca nie posiada już środków na zapłatę, gdyż posiadane zyski z wprowadzania pojazdów przeznaczyła na zapłatę opłat dla [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2316/13 oddalający skargę K. P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za brak sieci zbierania pojazdów. Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). W przypadku wydania przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalny jest również na etapie postępowania kasacyjnego i podlega wówczas rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny (J.P.Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Warszawa 2006 r. s. 191, uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 (ONSA i WSA 2007/4/77). Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Jednocześnie przypomnieć należy, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, OSS 2005/3/72). Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika ponadto, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co oznacza, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest jednoznacznie określić o wstrzymanie jakiego aktu wnosi oraz wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli skarżący nie przytoczy w tym zakresie żadnych okoliczności. W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r., którą określona została wysokość zobowiązania K. P. z tytułu opłat za brak sieci zbierania pojazdów w 2007 r. na kwotę 13.430 zł. Odnosząc się do zasadności wniosku w przedmiotowej sprawie, należy uznać, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wykazała, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Wykonanie decyzji przed podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi kasacyjnej może doprowadzić do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, gdyż wiąże się z koniecznością uiszczenia kwoty w wysokości 13.430 zł. Tymczasem, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. Sąd pierwszej instancji zwolnił skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata z urzędu wobec niemożliwości poniesienia przez skarżącą kosztów postępowania sądowego. To zaś oznacza, iż sytuacja majątkowa K. P. jest bardzo trudna. Uiszczenie przez skarżącą kwoty 13.430 zł wpłynie na pogorszenie i tak trudnej sytuacji majątkowej K. P. Z tej przyczyny uzasadnione jest wstrzymanie decyzji do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnił wniosek i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.