II OSK 1972/25

Dnia 18 marca 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2723/24 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 3 września 2024 r., znak: DL.WIPO.412.331.2023/MK w przedmiocie zobowiązania do powrotu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2713/25, oddalił skargę A. C., obywatela R. (dalej jako skarżący) na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 3 września 2024 r., znak: DL.WIPO.412.331.2023/MK, którą zobowiązano skarżącego do powrotu w terminie 30 dni doręczeina decyzji oraz ustanowiono zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6-ciu miesięcy. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2024 r., poz. 769, dalej ustawa o cudzoziemcach), który stanowi, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. W sprawie organy ustaliły, że skarżący podczas kontroli legalności pobytu przez funkcjoinariuszy Straży Granicznej 21 stycznia 2023 r. przy ul. [...] w S. posługiwał się podrobionym dowodem osobistym na wzór b. (nr [...]) i nie posiadał żadnego dokumentu uprawniajacego go do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Nie posiadał też żadnego tytułu pobytowego na terytorium B. Powyższe skutkowało uzaniem, że przebywa w Polsce bez wymaganej wizy lub innego dokumentu uprawniajacego go do wjazdu i pobytu na terytorium Polski. Obywatele T. objęci są obowiązkiem wizowym przy przekraczaniu granic Państw Członkowskich. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Następnie w odrębnym piśmie z 4 czerwca 2025 r. pełnomocnik złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że skarżący złożył wniosek o legalizację i zezwolenie na pobyt na terenie Rzeczypospolitej Polskiej a z przyczyn od niego niezależnych postępowanie administracyjne w tym przedmiocie do chwili obecnej nie zostało zakończone. Okoliczność ta, zdaniem pełnomocnika skarżącego, uzasadnia złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez organy oraz rozpatrzenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Konieczność uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności spoczywa przy tym na wnioskodawcy. To na nim ciąży obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą ocenić, czy w danej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione. Wskazanie okoliczności, które skarżący uznaje za świadczące o wystąpieniu zagrożenia znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami jest niezbędne aby Sąd mógł dokonać oceny tych okoliczności pod kątem tychże przesłanek wstrzymania i uznać zasadność lub niezasadność złożonego wniosku. Sąd rozpatrujący wniosek o wstrzymanie wykonania nie jest zobligowany we własnym zakresie poszukiwać lub wskazywać okoliczności, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie. Z powyższego wynika, że jeśli wnioskujący o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawi okoliczności, które jego zdaniem uprawdopodabniają zaistenienie przesłanek wstrzymania, to Sąd z braku podstaw do uwzględnienia wniosku oddali go. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie bowiem w złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawiono takich okoliczności, które wskazaywałyby na grożącą skarzącemu znaczną szkodę czy trudnymi do odwrócenia skutkami jeśli decyzja o zobowiązaniu do powrotu zostanie wykonana. Zasadniczym skutkiem wykonania decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest obowiązek opuszczenia przez cudzoziemca kraju pobytu w wyznaczonym do tego terminie. Opuszczenie kraju pobytu może wywoływać dalsze skutki np. brak możliwości wykonywania dotychczasowej pracy i czerpania z tego tytułu dochodu, rozłąkę z rodziną, brak możliwości osobistego prowadzenia własnych spraw związanych z funkcjonowaniem w kraju pobytu. Zdarzenia te mogą wywoływać skutki, które możnaby kwalifikować jako znaczną szkodę czy trudne do odwrócenia skutki. W ocenie NSA, okoliczność toczącego się i przedłużajacego się nie z winy skarżącego postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego o legalizację pobytu i wydanie zezwolenia na pobyt nie stanowi o wystąpieniu znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Postępownie o zobowiązanie do powrotu skutkujące nakazem wyjazdu skarżącego i zakazem przyjazdu do kraju pobytu i krajów Schengen przez 6 miesięcy nie wpływa na możliwość zakończenia postępowania w sprawie legalizacji pobytu. W przypadku wykonania zaskarżonej decyzji skarżący może bowiem zabezpieczyć swoje sprawy, w tym sprawę o legalizację pobytu, przez ustanowienie swojego pełnomocnika w Polsce, który będzie reprezentował go przed organami administracji w tej sprawie, składał dokumenty dostarczane mu np. listownie przez skarżącego. Jeśli zaszłaby potrzeba przesłuchania skarżącego na potrzeby tego postępowania, to skarżący może złożyć te zeznania w formie pisemnej i przesłać organowi albo udać się do konsulatu Polskiego w T. aby złożyć stosowne zeznania. Dla prowadzenia postępowania legalizacji pobytu nie jest zatem konieczna obecność skarżącego w Polsce a taki skutek powodowałoby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem okoliczność toczącego się od dłużeszego już czasu postępowania w sprawie legalizacji pobytu nie stanowi o wsytąpieniu znacznej szkody czy trudnbych do odwrócenia skutków w razie gdyby doszło do wykonania zaskarzonej decyzji przed rozpatrzeniem skargi kasacyjnej przez sąd. Nawet biorąc z urzędu pod uwagę okoliczności wynikające z akt sprawy NSA nie dopatrzył się możliwości wystąpienia zdarzeń - związanych z wykonaniem zaskarżonej deczyji czyli koniecznością opuszczenia Polski i zakazem ponownego wjazdu przez 6 miesięcy – które odpowiadałyby przesłankom wstrzymania. Utrata pracy i brak dochodu w Polsce nie prowadzi do znacznej szkody bowiem skarżący nie wykazał, że w kraju pochodzenia podjęcie zatrudnienia będzie niemożliwe. Wyjazd z Polski uniemożliwi osobisty kontakt z małoletnim synem jednak w obecnych czasach istnieją techniczne możliwości aby podtrzymywać relacje poprzez kontakt na odległość. Skarżący nie wychowuje osobiście syna lecz łoży na jego utrzymanie. Matka dziecka jest w związku z innym mężczyzną. Skoro nie wykazano przesłanek wstrzymania wykonania decyzji z art. 61 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny ,stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jak w sentencji postanowienia.