II OSK 1871/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2944/24 w sprawie ze skargi N. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia 30 września 2024 r. nr DL.WIPO.4100.1026.2024/MD w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 11 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2944/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie") oddalił skargę N. S. obywatelki Ukrainy (dalej: "cudzoziemka", "skarżąca", "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z 30 września 2024 r. nr DL.WIPO.4100.1026.2024/MD. Decyzją tą, Szef Urzędu utrzymał w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego (dalej: "Wojewoda", "organ pierwszej instancji") z 31 stycznia 2024 r. nr SOC-PCIII.6153.1.441.2022.API, którą odmówiono cudzoziemce udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości, zarzucając: I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego: A. poprzez błędną wykładnię art. 211 ust. 1 "pkt" i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2024 r. poz. 769, dalej: "ustawa o cudzoziemcach" lub "u.o.c.") w zw. z art. 6 pkt 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283; dalej: "ustawa o pomocy społecznej") - prowadzącą do uznania, że dochody wieloletniego partnera strony skarżącej – R. P. (dalej: partner) nie powinny wliczane być do dochodu gospodarstwa rodzinnego cudzoziemki w sytuacji, gdy okoliczności stanu faktycznego jasno wskazują, że partner i skarżąca stanowią rodzinę w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, a zatem nie ma przeciwskazań aby zaliczyć dochody partnera do dochodów przypadających na osobę w gospodarstwie rodzinnym skarżącej; B. poprzez błędną wykładnię art. 211 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 u.o.c. - skutkującą przyjęciem, że miesięczny dochód, aby uzyskać przymiot dochodu stabilnego i regularnego, powinien być uzyskiwany "miesiąc w miesiąc" w sytuacji, gdy przepisy ustawy o cudzoziemcach nie przemawiają za taką wykładnią, a ona sama jest sprzeczna z wykładnią systemową ustawy o cudzoziemcach oraz charakterystyką obrotu gospodarczego; II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: A. zarzut naruszenia art. 16 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2, art. 7, art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. wobec faktu nieorzekania w sprawie przez asesor WSA Elżbietę Granatowską powołaną do pełnienia funkcji przez organ niebędący konstytucyjnym organem Państwa, tzw. "neoKRS", co spowodowało uniemożliwieniem stronie uzyskania orzeczenia sądowego wydanego przez prawidłowy skład sądu administracyjnego; B. art. 145 § 1 i 2 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w której organ - Szef Urzędu - błędnie ustalił stan faktyczny stwierdzając, że strona nie spełnia przesłanki, o której mowa w art. 211 ust. 1 pkt 1 oraz ust 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach w sytuacji, gdy z okoliczności stanu faktycznego jasno wynika, że strona posiadała źródło stabilnego i regularnego dochodu w przepisanej prawem wysokości. Na podstawie przywołanych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi, względnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji; rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. 3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22, CBOSA). 3.4. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 16 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 2, art. 7, art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, okolicznością prowadzącą do powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do niezawisłości asesor WSA Elżbiety Granatowskiej nie może być sama w sobie okoliczność, że w procesie jej powołania na stanowisko asesora sądowego uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Argumentacja tego rodzaju nie opiera się bowiem na okolicznościach związanych z indywidualną oceną zachowania asesora co do jego bezstronności i niezawisłości (zamiast wielu zob. np. wyrok NSA z 5 marca 2026 r., sygn. akt II OSK 2357/23; wyrok NSA z 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II OSK 607/24, CBOSA). Ponadto wątpliwość co do bezstronności i niezawisłości sędziego lub asesora sądowego musi mieć charakter realny, a nie potencjalny (por. wyroki NSA: z 12 października 2023 r., sygn. akt I OSK 1749/22; z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2539/22; z 5 grudnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2603/21; z 25 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 13/23, CBOSA). W skardze kasacyjnej nawet nie podjęto próby wskazania na jakiekolwiek indywidulane okoliczności odnoszące się do w/w sędziego (asesora), które mogłyby, w realiach niniejszej sprawy, podważać prawo do bezstronnego i niezależnego sądu. Uzupełniająco należy wskazać, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Warszawie z 4 września 2024 r. pełnomocnik skarżącej został powiadomiony o składzie orzekającym (k. 49), ale nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku w trybie art. 5a p.u.s.a., tj. nie wystąpił o zbadanie spełnienia przez sędziego (asesora) sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i postępowania w późniejszym okresie. 3.5. Istota sporu w niniejszej sprawie sprawdza się do kwestii dotyczących ustalenia stanu faktycznego, a mianowicie oceny, czy skarżąca wykazała, że posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jej utrzymaniu (art. 211 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 2 u.o.c.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Szef Urzędu nie naruszył prawa uznając, że skarżąca nie wykazała posiadania wspominanego wyżej źródła dochodu. 3.6. Przypomnieć należy, że zaskarżona decyzja dotyczyła postępowania w sprawie przyznania cudzoziemcowi szczególnego tytułu pobytowego o charakterze bezterminowym (art. 211 ust. 1 in principio u.o.c.), a nie ewentualnego nałożenia na cudzoziemca obowiązku lub pozbawienia go określonego uprawnienia (por. np. wyrok NSA z 28 kwietnia 2026 r., sygn. akt II OSK 41/26, CBOSA). W takim przypadku, to przede wszystkim na cudzoziemcu spoczywa ciężar wykazania, że spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do udzielenia mu wnioskowanego uprawnienia. Znajduje tu w pełni zastosowanie ogólna zasada prawa dowodowego, zgodnie z którą dowód ma przedstawić ten, kto twierdzi, a nie ten, kto zaprzecza – ei incumbit probatio, qui dicit, non ei, qui negat (por. np. wyrok NSA z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1742/23, CBOSA). Dodać należy, że o szczególnym charakterze wnioskowanego zezwolenia świadczy nie tylko jego bezterminowość, ale również to, że posiadanie tego rodzaju zezwolenia jest jednym z tytułów pobytowych uwzględnianych w postępowaniu w sprawie uznania za obywatela polskiego (art. 217 u.o.c. w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim – Dz.U. z 2025 r. poz. 1611). 3.7. Bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania związanych z ustaleniem stanu faktycznego oraz oceną zebranych dowodów (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). W realiach niniejszej sprawy z punktu widzenia ocen prawnych zawartych w zaskarżonym wyroku, nie było okolicznością sporną, czy dochody konkubenta, tj. partnera wnioskodawczyni prowadzącego z nią wspólne gospodarstwo domowe, mogły być zaliczone do źródeł stabilnego i regularnego dochodu, ale to, od kiedy skarżąca prowadzi takie wspólne gospodarstwo z konkubentem. Kwestia ta miała zasadnicze znaczenie, albowiem bez ewentualnego doliczenia dochodów konkubenta nie był spełniony warunek minimalnego dochodu w okresie trzech lat przed złożeniem wniosku (art. 211 ust. 2 pkt 2 u.o.c.). W aktach sprawy znajduje się oświadczenie konkubenta cudzoziemki z 3 listopada 2023 r., w którym, powołując się na art. 233 k.k., stwierdza on, że wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe ze skarżącą od 1 maja 2022 r. W takich okolicznościach sprawy, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego (art. 80 k.p.a.), organy nie naruszyły prawa przyjmując, że oświadczenie skarżącej datowane na 13 marca 2024 r. i dołączone do odwołania, zgodnie z którym skarżąca miała prowadzić z partnerem wspólne gospodarstwo domowe od 2019 r., jest niewiarygodne. Przypomnieć w tym miejscu należy, że w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym obowiązuje ogólna zasada prawa venire contra factum proprium nemini licet (nie wolno występować przeciwko temu, co wynika z własnych czynów). W tym kontekście WSA w Warszawie trafnie zauważył, że sporne oświadczenie zostało złożone wyłącznie na użytek niniejszego postępowania celem wykazania możliwości wspólnego łączenia dochodów skarżącej i jej partnera na kilka lat przez datą złożenia przedmiotowego wniosku. 3.8. W świetle brzmienia oraz celu art. 211 ust. 1 pkt 1 oraz ust 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach istotne jest to, aby w przypadku dochodów z pracy były one regularne, czyli, co do zasady, były uzyskiwane w każdym miesiącu i to powyżej ustawowego minimum dochodowego. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Skarżąca nie wykazała, że w okresie od czerwca 2019 r. do lipca 2019 r. oraz w okresie od grudnia 2020 r. do kwietnia 2022 r., posiadała źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jej utrzymaniu. 3.9. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.