II OSK 1860/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Z. Ł. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 311/21 w sprawie ze skargi Z. Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 311/21 oddalił skargę Z. Ł. (dalej jako skarżący) na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z budową obiektu tymczasowego kontenera na działce nr [...] obręb [...] ul. T. w O. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Jednocześnie na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. , poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w całości z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący nie uzasadnił wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Z argumentacji skargi kasacyjnej i akt sprawy można wnioskować, że znaczna szkoda sprowadza się do tego, że adresatem zaskarżonego postanowienia powinien być inwestor będący zarazem właścicielem obiektu budowlanego w postaci kontenera a nie właściciel gruntu, na którym ten kontener został posadowiony. Ponadto z akt sprawy nie wynika jakie ewentualnie znaczne koszty wiązałyby się z wykonaniem postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że w okolicznościach sprawy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności świadczących o zaistnieniu przesłanek ww. wstrzymania spoczywa na wnioskodawcy. To on powinien wykazać we wniosku o wstrzymanie wykonania okoliczności, które powiązane z wykonaniem zaskarżonego postanowienia, mogą w jego aktualnej sytuacji doprowadzić do wystąpienia przesłanek wstrzymania. Co do zasady rolą Sądu jest ocena całości materiału zgromadzonego w sprawie pod kątem wykazania przez wnioskodawcę zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. ale nie powinno sprowadzać się to zastępowania wnioskodawcy w przedstawieniu okoliczności, które w jego ocenie mogą spowodować zagrożenia o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W postępowaniu tym Sąd ocenia wyłącznie czy zachodzą w sprawie okoliczności, które w związku z wykonaniem aktu lub czynności mogą doprowadzić do sytuacji odpowiadającej przesłankom wstrzymania tj. do prawdopodobieństwa wyrządzenia stronie znacznej szkody czy wywołania w jej sytuacji trudnych do odwrócenia skutków. Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu art. 61 P.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a w konsekwencji, nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998 r., nr 3, poz. 54). Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Przenosząc powyższe rozważania na realia przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wskazał w czym należy upatrywać znacznej szkody gdy zaskarżone postanowienie zostanie wykonane. Postanowienie to nakazuje skarżącemu wstrzymać roboty budowlane związane z budową obiektu tymczasowego kontenera na działce nr [...] obręb [...] przy ul. T. w O. i zobowiązuje go do zabezpieczenia terenu robót w sposób uniemożliwiający powstanie szkód oraz przed dostępem osób trzecich. Nie wynika z tego obowiązek dokonania rozbiórki co łączyłoby się z przeznaczeniem środków finansowych na usunięcie kontenera z działki. Wykonanie tego postanowienia nie grozi także odpowiedzialnością za ewentualne szkody wyrządzone właścicielowi tego obiektu, którym jak wynika z akt sprawy ma być najemca działki. Bezpodstawne jest doszukiwanie się trudnych do odwrócenia skutków skoro przedmiotowe postanowienie wymaga od jego adresata jedynie niekontynuowania robót budowlanych i odpowiedniego zabezpieczenia terenu. Okoliczność, że w dalszym postępowaniu organu nadzoru budowlanego postanowienie to stanowi podstawę do wydania decyzji rozbiórkowej nie świadczy o tym, że już obecnie należy przypisywać temu postanowieniu skutki decyzji rozbiórkowej i w powiązaniu z nimi oceniać wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Za wstrzymaniem wykonania nie przemawia także okoliczność wadliwego, jak twierdzi skarżący kasacyjnie, zaadresowania przedmiotowego postanowienia bowiem nie wiadomo czy z tego faktu wynikają dla skarżącego jakiekolwiek negatywne skutki w kontekście wykonania tego postanowienia. Nie wiadomo czy wstrzymanie robót budowlanych grozi znaczną szkodą czy trudnymi do odwrócenia skutkami bowiem to nie on korzysta z kontenera, który jest przedmiotem tego zakazu. Z umowy najmu działki [...] w O. z dnia [...] lipca 2020 r. pomiędzy skarżącym i I. § 10 wynika też, że najemcy znany jest stan prawny i przeznaczenie wynajmowanej działki w planie zagospodarowania przestrzennego i w przypadku braku realnej możliwości prowadzenia na niej serwisu hulajnóg nie będzie on wnosił żadnych roszczeń w tym zwrotu poniesionych nakładów związanych z przystosowaniem działki od wynajmującego. Prowadzenie serwisu najemca podejmuje na własną odpowiedzialność i dostosuje się do nakazów administracyjnych. Zatem zatrzymanie inwestycji przez skarżącego nie będzie skutkowało jego odpowiedzialnością za szkody jakie w związku z tym faktem mógłby ponieść najemca, który nie może kontynuować rozpoczętej inwestycji. Skarżący sam twierdzi w skardze kasacyjnej, że proces budowlany nie został ukończony, w związku z czym nie upłynął jeszcze termin 180 dni na zgłoszenie inwestycji, aby dopełnić czynności jej legalizacji. Nie on jest inwestorem a zatem to nie on powinien być adresatem tego postanowienia. Wobec tego wstrzymanie robót budowlanych związanych z umiejscowieniem kontenera i zabezpieczenie tego terenu nie wpłynie w sposób znaczący na sytuację skarżącego. Nie musi on podejmować żadnych działań a jedynie powstrzymać się oraz najemcę od dalszej realizacji inwestycji do momentu kiedy organ zakończy legalizację tego obiektu budowlanego. Wobec powyższego NSA uznał, że w realiach sprawy nie zostały przedstawione okoliczności świadczące o możliwości wystąpienia zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a., a ponadto zagrożenia takie nie wynikają z analizy akt sprawy dokonanej przez Sąd z urzędu. Nadmienić należy, że w postanowienie wydane przez NSA w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej i sąd ten może je zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Skarżący w razie wystąpienia okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania może ponownie wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu odpowiednio go uzasadniając. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 193 i art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.