II OSK 1823/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 234/22 w sprawie ze skargi G.J. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2022 r., Nr 84/2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 234/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargę G.J. (strona, skarżąca) na decyzję nr 84/2022 Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2022 r" w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe ustalając w sposób bezsporny wykonanie robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie z przepisami prawa materialnego przeprowadzono postępowanie naprawcze, w toku którego skarżąca zignorowała możliwość legalizacji inwestycji uchylając się od przedłożenia nakazanych postanowieniem dokumentów. Zdaniem Sądu niewątpliwym było, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Wydany nakaz uzasadniono niewykonaniem obowiązków nałożonych postanowieniem. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, która na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r , poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżyła wyrok sądu pierwszej instancji w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: - art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych w zakresie przyjęcia, że w sprawie doszło do wybudowania nowego obiektu budowlanego, a nie rozbudowy istniejącego obiektu o nową część - skoro z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że w tym zakresie organ opiera się na zeznaniach skarżącej i świadka oraz przyjęcie, że rzekomo nowo wybudowany obiekt służy do prowadzenia działalności gospodarczej przez syna skarżącej - w sytuacji gdy jest to ustalenie dowolne; - art 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt i lit. c p.p.s.a. poprzez powołanie nieprawidłowej podstawy prawnej decyzji tj. ustawy Prawo budowlane po zmianach wynikających z nowelizacji z dnia 19.09.2020 r., podczas gdy prawidłowa podstawa prawna to ustawa Prawo budowlane tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r.); - art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie z uwagi na brak podstawy do jego zastosowania. W oparciu o wyżej wskazane podstawy skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organów obydwu instancji. Pełnomocnik wniósł również o zasądzenie od! organu na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając zatem w tak określonych granicach sprawę NSA uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej (art. 193 zd. 2 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. jest nieusprawiedliwiony. Przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja ma przekonać, że sporne roboty budowlane nie zostały dostatecznie przeanalizowane pod kątem legalności, względnie też ich kwalifikacji, jako ewentualnej przebudowy "jedynie w zakresie dobudowania do istniejącego budynku gospodarczego - stodoły, jednej ściany kamiennej i wykonania dachu oraz wykonania robót tynkarskich, posadzkarskich, instalacyjnych, elektrycznych, wodociągowych i kanalizacyjnych oraz obecnie wykonywanych robót wykończeniowych i malarskich". Rozumowania skarżącej kasacyjnie nie można zaaprobować. Wydanie obecnie kontrolowanego nakazu rozbiórki nastąpiło po nieprzedstawieniu przez inwestorkę w określonym terminie zaświadczenia Wójta Gminy Świdnica o zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Jest to fakt przesądzony i nie może zmienić go podnoszona przez skarżącą kwestia interpretacyjna charakteru wykonywanych robót. Próba kwestionowania genezy, legalności, czy kwalifikacji prawnej zrealizowanej budowy nie może być skuteczna na obecnym etapie postępowania. Kwalifikacja i potrzeba legalizacji budowy obiektu budowlanego została rozstrzygnięta postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, które nie było przez skarżącą kwestionowane. Zgodnie z art. 48 ust: 4 ustawy Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Oznacza to, że stwierdzenie tej okoliczności w sytuacji zasadności nakazania przedłożenia: żądanych dokumentów powoduje, że organ nie dysponuje już sferą uznaniowości i "stosuje ust. 1", a zatem wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Oznacza to, że inwestorka pomimo stworzonej przez właściwy organ administracji możliwości legalizacji robót budowlanych dobrowolnie nie skorzystała z tego uprawnienia. W odniesieniu do zarzutu powołania nieprawidłowej podstawy prawnej decyzji wyjaśnić należy, że podstawa prawna decyzji została określona prawidłowo uwzględniając treść art, 25 ustawy z dnia 13 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw i zastosowały w sprawie przepisy dotychczasowe. Reasumując stwierdzić należy, że żadna z podniesionych przez skarżącą podstaw kasacyjnych nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.